การพัฒนาผลิตภัณฑ์ของตกแต่งบ้านเพื่อส่งเสริมผลิตภัณฑ์เชิงวัฒนธรรม : กรณีศึกษาหมอนอิงลายจก อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่
Main Article Content
บทคัดย่อ
การพัฒนาและส่งเสริมผลิตภัณฑ์เชิงวัฒนธรรมเมืองแม่แจ่ม เป็นแนวคิดในการประสานศิลปะและวัฒนธรรมเข้ากับการทำธุรกิจตามกระแสการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพื่อส่งเสริมให้เกิดกิจการที่ศิลปินหรือช่างฝีมือสามารถสร้างรายได้ สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจด้วยต้นทุนทางศิลปวัฒนธรรมที่อยู่ในเมืองแม่แจ่ม งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาลวดลายหมอนหน้าจกเพื่อนำมาใช้ร่วมในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของตกแต่งบ้านประเภทหมอนอิง และเพื่อผลิตต้นแบบของตกแต่งบ้านประเภทหมอนอิงลายจก อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ใช้กลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง ได้แก่ 1) ขั้นตอนการสำรวจข้อมูลพื้นฐานประกอบด้วย กลุ่มตัวอย่างที่ 1 ผู้ผลิตและผู้ประกอบการ กลุ่มที่ 2 กลุ่มผู้บริโภคทั่วไป 2) ขั้นตอนการประเมินพฤติกรรมผู้บริโภค คือ กลุ่มผู้บริโภคทั่วไปด้านผลิตภัณฑ์ผ้าตีนจกประเภทหมอนตกแต่งบ้าน 3) ขั้นตอนการออกแบบ ประเมินผลโดยผู้ผลิต ผู้ประกอบการ และกลุ่มผู้บริโภคทั่วไป จากนั้นนำผลงานต้นแบบเผยแพร่ผลการวิจัยให้กับประชาชนผู้สนใจ ผู้ผลิต ผู้ประกอบการในอำเภอแม่แจ่ม เพื่อเป็นความรู้และแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าตีนจกเชิงวัฒนธรรมต่อไป
ผลงานวิจัยสามารถสรุปออกมาเป็นผลงานออกแบบดังนี้ หมอนอิงลายจก 2 ขนาด โดยสามารถถอดปลอกหมอนได้ ซึ่งประกอบด้วย 1) หมอนอิงลายจกขนาด 12 นิ้ว 2) หมอนอิงลายจกขนาด 16 นิ้ว โดยทั้งหมดปรับเปลี่ยนจังหวะในการจัดลวดลายของลายหน้าหมอน พร้อมทั้งการจัดกลุ่มสีพาสเทลตามความนิยมของผู้บริโภคในปัจจุบันผสมกับกลุ่มแม่เอกลักษณ์ผ้าทอตีนจก (แดงและเหลือง) เพื่อทำให้เกิดความกลมกลืนได้เป็นอย่างดี ผลการประเมินความพึงพอใจต่อการออกแบบผลิตภัณฑ์อยู่ในระดับที่มากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.64 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.17
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จรัญญา สีพาแลว. (2545). การทอผ้าของชาวละว้าบ้านมืดหลอง อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ศษ.ม.,มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เชียงใหม่.
ใจภักดิ์ บุรพเจตนา. (2559). การประยุกต์ลวดลายจากอัตลักษณ์ผ้าทอตีนจกแม่แจ่มเพื่อออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอ เชิงวัฒนธรรมประเภทของตกแต่งบ้าน. วารสารวิชาการ สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์และศิลปะ ฉบับภาษาไทย, 9(3): 1720-1738.
ธีรกิติ นวรัตน ณ อยุธยา. (2552). ผลิตภัณฑ์ใหม่: การตลาดและการพัฒนา (New Product : Marketing and Development). กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปานฉัตท์ อินทร์คง. (2559). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ระลึกชนเผ่าภาคเหนือ เพื่อส่งสริมการท่องเที่ยวเชิงเศรษฐกิจ สร้างสรรค์: กรณีศึกษาชนเผ่าเย้า. วารสารศิลปกรรมศาสตร์วิชาการ วิจัย และงานสร้างสรรค์, 4(2): 21-41.
ปรินสะ โสภณบุญ และ โรจนา ธรรมจินดา. (2559). ทัศนคติของลูกค้ามุ่งหวังที่มีต่อผลิตภัณฑ์เฟอร์นิเจอร์คอนกรีต ในอำเภอเมืองเชียงใหม่. วารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2(4): 92-102.
ไมตรี เกตุขาว. (2540). การศึกษาลวดลายผ้าตีนจกในภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีนคริทรวิโรฒประสานมิตร.
ไมตรี เกตุขาว. (2542). การศึกษาลวดลายผ้าตีนจกในภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย. วารสารสถาบันวิจัยศิลปวัฒนธรรม, 1(1): 71.
วิรุณ ตั้งเจริญ. (2526). การออกแบบ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์วิฌวลอาร์ต.
สํานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ. (2552). เศรษฐกิจสร้างสรรค์ (The Creative Economy). กรุงเทพฯ: บริษัท บี.ซี. เพรส (บุญชิน) จํากัด.
สุจินดา เจียมศรีพงษ์ และ ปิยวัน เพชรหมี. (2017). การสร้างมูลค่าเพิ่มของผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น: กรณีศึกษา ผ้าทอโบราณ. วารสารการวิจัยเพื่อพัฒนาชุมชน มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 10(4): 62-85.
เอกรินทร์ สี่มหาศาล. (2546). แนวปฏิบัติ: กระบวนการวัดและประเมินผลตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2544. กรุงเทพฯ: บุ๊ค พอยท์.
Serirat, S. (1999). Principles of Marketing. Bangkok: Phetjaratsang hangthurakit press.
กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม. (มกราคม 2559). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่. สืบค้นเมื่อ 18 เมษายน. จาก https://bsid.dip.go.th/th/category/quality-control/qs-newproductdevelopment.
เกษร ฝ้ายจกแม่แจ่ม. (ตุลาคม 2558). หมอนอิง. สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม 2562, จาก http://otop-padad58.blogspot.com/2015/10/blog-post_47.html
ชีวรรณ เจริญสุข. (ธันวาคม 2557). ผลิตภัณฑ์ใหม่ (New product planning). สืบค้นเมื่อ 20 เมษายน 2561, จาก https://maymayny.wordpress.com/2014/12/05/บทที่-10-ผลิตภัณฑ์ใหม่-new-product-planning/
ไทยรัฐออนไลน์. (กุมภาพันธ์ 2561). ขับเคลื่อน 'แม่แจ่มโมเดลพลัส' แก้ปัญหาไฟป่า-หมอกควัน. สืบค้นเมื่อ 12 กุมภาพันธ์2561, จาก https://www.thairath.co.th/content/1201767.
ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์. (พฤษภาคม 2558). การขยายตัวของอสังหาริมทรัพย์ของจังหวัด เชียงใหม่. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2561, จาก http://www.reic.or.th/login_page.aspx?refp=/FilePortal.aspx? sector%3dsyn%26id%3d15.
พรทิพย์ ไชยศิริ. (กุมภาพันธ์ 2558). ลักษณะผ้าตีนจกแม่แจ่ม. สืบค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม 2561, จาก http://teenjokmaejam.blogspot.com/.
มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. (กุมภาพันธ์ 2561). กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม. สืบค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2561, จาก http://ich.culture.go.th/index.php/th.
ศศิมา สุขสว่าง. (พฤษภาคม 2559). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ (New product development). สืบค้นเมื่อ 18 พฤษภาคม2561, จาก https://www.sasimasuk.com/16250080/การพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่และนวัตกรรม-new-product-development.
ศูนย์สารสนเทศหม่อนไหมและประชาสัมพันธ์ กรมหม่อนไหม. (ม.ป.ป). ผ้าจกแม่แจ่ม. สืบค้นเมื่อ 20 ธันวาคม 2561, จาก https://www.qsds.go.th/silkcotton/k_21.php.
สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม. (มกราคม 2552). อุตสาหกรรมวัฒนธรรม/อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ คืออะไร ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับอุตสาหกรรมวัฒนธรรม โดย UNESCO. สืบค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม 2561, จาก http://ocac4u.blogspot.com/2009/01/blog-post.html.
อ้างอิงสัมภาษณ์
ฝอยทอง สมบัติ. ครูใหญ่โรงเรียนเมืองเด็กวิทยา. สัมภาษณ์โดย ภัทราวดี ธงงาม. วันที่สัมภาษณ์ 22 มกราคม 2560.
ไฝทอง เนตรพงค์. ผู้ประกอบการและผู้ผลิตร้านไฝทองตีนจก. สัมภาษณ์โดย ภัทราวดี ธงงาม. วันที่สัมภาษณ์ 21 มกราคม 2560.
อินศรี สุวรรณ. แม่ครูและผู้ผลิตบ้านพร้าวหนุ่ม. สัมภาษณ์โดย ภัทราวดี ธงงาม. วันที่สัมภาษณ์ 20 มกราคม 2560.