การศึกษาภูมิปัญญาและพัฒนาผลิตภัณฑ์จักสานไม้คลุ้มในจังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

ผลิตภัณฑ์จักสานไม้คลุ้ม เป็นศิลปหัตถกรรมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของจังหวัดนครศรีธรรมราช  นับวันมีแต่จะสูญหายและหาดูยาก  มีรูปแบบที่ใกล้เคียงกับผลิตภัณฑ์จักสานจากวัสดุอื่นๆ โดยทั่วไป  ถ้าหากได้มีการปรับเปลี่ยนรูปแบบและความแตกต่างก็จะทำให้เพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์ให้กับผลิตภัณฑ์ได้เป็นอย่างดี  งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิปัญญาในด้านบริบท  กระบวนวิธีการผลิต และรูปแบบของผลิตภัณฑ์ที่มีอยู่  เพื่อนำมาต่อยอดด้านการออกแบบและพัฒนารูปแบบให้เข้ากับยุคสมัย  วิธีการดำเนินงานเริ่มตั้งแต่เก็บรวบรวมข้อมูลภูมิปัญญา ศึกษาบริบทกลุ่มจักสานไม้คลุ้ม  กระบวนวิธีการผลิตจักสานไม้คลุ้ม  ศึกษารูปแบบของงานศิลปหัตถกรรมจักสานไม้คลุ้ม  หลังจากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์เพื่อออกแบบและพัฒนาเป็นแบบร่างจำนวน 3 แนวทาง      9 รูปแบบ  นักวิจัยและผู้ผลิตคัดเลือก 3 ลำดับแรก เพื่อนำเสนอต่อผู้เชี่ยวชาญคัดเลือก 1 รูปแบบ พร้อมเสนอแนะเพื่อปรับปรุงพัฒนาในการผลิตและสร้างต้นแบบ  ได้ผลงานผลิตภัณฑ์จักสานโคมไฟไม้คลุ้ม โดยนำรูปทรงของของวงปีเนื้อไม้  ช่องไม้ และลายไม้  ไล่ระดับสูงต่ำ นำมาใช้เป็นแรงบันดาลใจในการออกแบบ  ผลิตโดยใช้ไม้คลุ้มสานขึ้นรูปเป็นโคมไฟไฟแขวนสำหรับส่องสว่างและประดับตกแต่งในเวลาเดียวกัน มีทั้งหมด 3 ขนาด เพื่อการจัดวางและตกแต่งสถานที่  ซึ่งบ่งบอกถึงภูมิปัญญาการจักสานไม้คลุ้มของจังหวัดนครศรีธรรมราชได้เป็นอย่างดี  สุดท้ายมีการถ่ายทอดเทคโนโลยีการออกแบบผลิตภัณฑ์  ระหว่างนักวิจัยกับหัวหน้ากลุ่ม  ตัวแทนผู้ผลิต และทดลองผลิตโดยมีต้นแบบเป็นตัวอย่างในการสร้างสรรค์และต่อยอดในแนวทางของตนเอง