การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อโครงการพัฒนาพื้นที่สาธารณะในชุมชนผู้มีรายได้น้อย: กรณีศึกษาชุมชนคลองเตย กรุงเทพมหานคร
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเพิ่มพื้นที่สีเขียวหรือพื้นที่สาธารณะในชุมชนเมืองให้ได้ตามมาตรฐานเป็นหนึ่งในแนวทางการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในกรุงเทพมหานคร อย่างไรก็ตาม การพัฒนาพื้นที่สาธารณะในชุมชนผู้มีรายได้น้อยในเขตกรุงเทพมหานคร เช่น ชุมชนคลองเตย มีข้อจำกัดและลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากชุมชนในพื้นที่ทั่วไป ทั้งนี้เนื่องจากชุมชนคลองเตยเกิดจากการอพยพและบุกรุกที่ดินเพื่อสร้างที่อยู่อาศัยของผู้ใช้แรงงานเป็นเวลานานมากกว่า 40 ปี การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพ เศรษฐกิจและสังคมของพื้นที่ในชุมชนคลองเตย และศึกษาระดับการมีส่วนร่วมในการพัฒนาพื้นที่สาธารณะสำหรับชุมชนผู้มีรายได้น้อย โดยการสำรวจพื้นที่จริง รวบรวมข้อมูลเอกสารที่เกี่ยวข้อง และสัมภาษณ์ผู้อยู่อาศัยในชุมชนโดยใช้แบบสัมภาษณ์ จากผลการศึกษาสามารถสรุปได้ว่า โครงการพื้นที่สาธารณะที่เหมาะสมกับชุมชนผู้มีรายได้น้อยควรมีจุดเริ่มต้นที่เกิดจากความต้องการของชุมชนเอง ซึ่งผู้ที่อยู่อาศัยในชุมชนจะรู้สาเหตุของปัญหาและความต้องการมากที่สุด ทำให้โครงการนั้นสามารถแก้ไขปัญหาของพื้นที่ได้ตรงจุด แต่อย่างไรก็ตาม ในส่วนของการดำเนินโครงการควรมีหน่วยงานที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญด้านการพัฒนาโครงการในชุมชนเข้ามาร่วมทำงานเพื่อให้สามารถจัดกิจกรรมเชิงปฏิบัติการที่ทำให้ประชาชนได้เข้าร่วมสะท้อนความต้องการของชุมชน นอกจากนั้น การพัฒนาโครงการพื้นที่สาธารณะควรคำนึงถึงการรับและแบ่งปันผลประโยชน์ที่ตอบสนองความต้องการของชุมชนอย่างแท้จริง รวมถึงควรมีการจัดสรรงบประมาณโครงการให้ครอบคลุมถึงส่วนของการบำรุงรักษาหรือจัดตั้งกองทุนของชุมชนเพื่อให้มีงบประมาณสำหรับการดำเนินโครงการให้สามารถให้บริการคนในชุมชนได้อย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมการปกครองกระทรวงมหาดไทย. (2561). รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้านประจำปี พ.ศ.2560. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้
จาก http://stat.bora.dopa.go.th [สืบค้นเมื่อ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2563]
กองนโยบายและแผนงาน สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กรุงเทพมหานคร. (2561). สถิติข้อมูลชุมชนในเขตกรุงเทพมหานคร
พ.ศ.2561. [ออนไลน์]. http://www.bangkok.go.th/upload/user/00000354/plan/report/07.pdf [สืบค้นเมื่อ วันที่ 16
พฤศจิกายน 2563]
กลุ่มงานประสานการถ่ายโอนภารกิจ กองยุทธศาสตร์ การเงินและการคลัง. (2554). รายงานผลการศึกษาบริบทเพื่อการพัฒนาเชิง
พื้นที่กลุ่มการปฏิบัติงานของสำนักงานเขต : กลุ่มกรุงเทพใต้. สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564) แผนการแก้ไขปัญหาชุมชนแออัดและพัฒนาคุณภาพชีวิต
ของคนจนในเมืองอย่างยั่งยืน. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย.
ไพรัตน์ เตชะรินทร์. (2560). การมีส่วนร่วมสร้างชุมชนเข้มแข็งขององค์การบริหารส่วนจังหวัดสมุทรสงคราม. [ออนไลน์]. เข้าถึง
ได้จาก https://so03.tci-thaijo.org [สืบค้นเมื่อ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2563]
สถาบันพระปกเกล้าและมูลนิธิอาเซีย. (2535). คู่มือ การมีส่วนร่วมของประชาชนในการตัดสินใจของชุมชน. ศูนย์สันติวิธี เพื่อ
พัฒนาประชาธิปไตย สถาบันพระปกเกล้า.
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2561). คู่มือการบริหาร
โครงการ “การสนับสนุนการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นและขบวน องค์กรชุมชน” ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2561. [ออนไลน์].
เข้าถึงได้จาก https://web.codi.or.th [สืบค้นเมื่อ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2563]
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2563). คู่มือโครงการพัฒนา
คุณภาพชีวิตของผู้มีรายได้น้อยในชุมชนเมืองและชนบท.[ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก https://web.codi.or.th [สืบค้นเมื่อ
วันที่ 16 พฤศจิกายน 2563]
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2563). คู่มือการบริหาร
โครงการการสนับสนุนการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นและประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก
https://web.codi.or.th [สืบค้นเมื่อ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2563]
สำนักงานเขตคลองเตย. (2557). ข้อมูลประกอบการพิจารณาความเหมาะสมในการกำหนดกิจกรรม เพื่อพัฒนาพื้นที่เขตคลอง.
กรุงเทพมหานคร. สำนักงานเขตคลองเตย. (2557). รายงานผลการจัดเก็บข้อมูลพื้นฐานฉบับปรับปรุง ชุมชนคลองเตย
(แก้ไขล่าสุด 2557). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์คำผาง.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (2560). แนวทางการ
จัดการพื้นที่สีเขียว สำหรับชุมชนเมืองในประเทศไทย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จากhttp://www.onep.go.th [สืบค้นเมื่อ วันที่
พฤศจิกายน 2563]
สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล กรุงเทพมหานคร ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร. (2555). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ 20
ปี (พ.ศ.2556 - 2575). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้ http://www.bangkok.go.th/upload/user/00000073/web/ita/O4.pdf
[สืบค้นเมื่อ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2563]
สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร. (2560). พื้นที่สีเขียวเพื่อสภาพแวดล้อมที่ดีของ กทม. แสดงจำนวนพื้นที่สวนสาธารณะ
ปัจจุบันของกรุงเทพมหานคร 7 ประเภท. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก http://203.155.220.118/green-parks-
admin/reports/chartbygardentype_parks7.php [สืบค้นเมื่อ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2563]
Andriof and Waddock, (2002). “Stakeholder Engagement: Theory, Responsibility and Engagement” [ออนไลน์].
เข้าถึงได้จาก https://www.researchgate.net [สืบค้นเมื่อ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2563]
Creighton, J. L. (1981). “The Public Involvement Manual.” Cambridge: Abt Book.
Iwashita, H. (1988). “Pocket park” Tokyo: Process Architecture Pub. Co.
Mehaffy, e al. (2019). “Public Space in the New Urban Agenda: Research into Implementation” [ออนไลน์].
เข้าถึงได้จาก https://www.researchgate.net [สืบค้นเมื่อ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2563]
Manetti, D. M. (2011). “The Quality of Stakeholder Engagement in Sustainability Reporting: Empirical
Evidence and Critical Points” [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก https://www.researchgate.net [สืบค้นเมื่อ วันที่ 16
พฤศจิกายน 2563]
WHO. (1992). “Promoting Sustainable human settlement development.” [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก www.who.int
[สืบค้นเมื่อ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2563]
Zucker, P. (1959). “Town and Square from the Agora to the Village Green” New York: Columbia University
Press.