การศึกษาการย้อมสีธรรมชาติจากกิ่งลำไยแห้ง โดยใช้ สารส้ม เป็นสารช่วยติดสี
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาการย้อมสีจากกิ่งลำไยแห้ง โดยใช้สารส้มเป็นสารช่วยติดสี 2. เพื่อออกแบบลายผ้าทอย้อมสีจากกิ่งลำไยแห้งโดยใช้สารส้มเป็นสารช่วยติดสี การศึกษาขั้นตอนกระบวนการย้อม คือ การเตรียมเส้นด้ายฝ้ายก่อนการการย้อม การทำความสะอาดเส้นด้ายฝ้าย การปรับสภาพเส้นด้ายฝ้ายก่อนการย้อมสี การย้อมสีโดยใช้กิ่งลำไยแห้ง ระยะเวลาในการย้อม การใช้สารช่วยติดสี คือ สารส้ม และการซักล้างสีส่วนเกินในการย้อม จากการทดลองพบว่า เส้นใยฝ้ายที่ย้อมด้วย กิ่งลำไยแห้งโดยใช้สารส้มเป็นสารช่วยติด สีจะให้เฉดโทนครีมชมพู สีที่ได้จะให้ความสว่าง คุณสมบัติของผ้าที่ย้อมสีเส้นด้ายด้วยสีธรรมชาติจากกิ่งลำไยแห้ง พบว่า เส้นด้ายฝ้ายย้อมสีจากกิ่งลำไยแห้ง เสนใยมีความคงทนสีตอการซัก อยู่ในระดับผ่าน ความคงทนสีตอเหงื่อสภาวะกรด การแช่สารช่วยติดสี สารส้ม ทำให้มีความคงทนของสีต่อเหงื่อสภาพด่างอยู่ในระดับผ่าน และความคงทนสีตอการขัดถูสภาวะแห้งอยู่ในระดับผ่าน ผลจากการทดลองนำมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบลายผ้าทอ จำนวน 5 ลวดลาย จากนั้นใช้กรอบแนวคิดด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์มาวิเคราะห์เพื่อเสนอต่อผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบจำนวน 5 ท่าน โดยใช้รูปแบบจำลองตามลวดลายในการออกแบบ เสนอผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินรูปแบบและนำมาพัฒนา สร้างเป็นลวดลายทอในรูปแบบที่เหมาะสม ผลการประเมินด้านการออกแบบลวดลาย ผู้เชี่ยวชาญได้แสดงความคิดเห็นต่อความเหมาะสมลวดลายทอในภาพรวมพบว่า ลายที่ 1 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับปานกลาง (𝑥̅ =3.3) และ (S.D.=0.55) ลวดลายที่ 2 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก (𝑥̅ =3.9) และ (S.D.=0.48) ลวดลายที่ 3 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก (𝑥̅ =3.9) และ (S.D.=0.67) ลวดลายที่ 4 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก (𝑥̅ =3.7) และ (S.D.=0.52) และลวดลายที่ 5 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก (𝑥̅ =3.6) และ (S.D.=0.52)
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ก้องเกียรติ มหาอินทร์, จรูณ คล้ายจ้อยและรัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์. (2557). การออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอจากผ้าย้อมใบลำไยเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจ
สร้างสรรค์ในพื้นที่ตำบลยุหว่า อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่. รายงานผลการวิจัย.กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชมงคล
พระนคร.
กันยาพร กุณฑลเสพย์. (2560). การสร้างสรรค์สีเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมประยุกต์สู่การออกแบบ. (ปร.ด.). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
จิตโสภิญ เพ็งบูรณ์ และสุธาสินีน์ บุรีคําพันธุ์. (2564). ศึกษาและพัฒนากระบวนการทำผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติ ตำบลบ้านยาง จังหวัดสุราษฎร์ธานีเพื่อออกแบบผลิตภัณฑ์. วารสารวิชาการศิลปะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 12(1), 225-240.
ประเสริฐ ศีลรัตนา. (2531). ความเข้าใจในศิลปะ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
ปูริดา วิปชชา และอนุชา แพงเกสร. (2565). การพัฒนาผลิตภัณฑผาทอมือโดยการมีสวนรวมของผูผลิตนักออกแบบผูจัด
จําหนายและผูบริโภคจังหวัดมุกดาหาร. การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 13, 2836-2849.
ภัทรานิฎชณ์ พิมพ์ประพร. (2558). การศึกษาอิทธิพลของสารช่วยติดสีของสีย้อมธรรมชาติสกัดจากใบหมี่บนเส้นใยไหมย้อมด้วยกระบวนการย้อมแบบดูดซึม. (วศ.ม.). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
วิจิตร เชาว์วันกลาง และพิมพ์ลภา ปาสาจะ. (2556). การศึกษาสารสกัดจากธรรมชาติในการย้อมผ้าฝ้าย. รายงานผลการวิจัย. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
วิเชษฐ์ จันทร์คงหอม, อุทัยเอกสะพังและวุฒิ วัฒนสิน. (2554). การผลิตสีเพื่อการย้อมผ้าและการย้อมด้ายของกลุ่มชาวบ้าน จังหวัดสงขลา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 6(1), 219-231.
สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง. (21 สิงหาคม 2567). เศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร. สืบค้นเมื่อ13 กันยายน 2567, จากhttps://hkm.hrdi.or.th/Knowledge/detail/700.
Stefania, A., Emilia, D. A., Maria, L. D. G., Andrea, D. P., and Marco,F. (2012). Colour stability and performance of vegetal dyes on natural fibres. Journal of the International Colour Association, 2-9.