นิยาม คุณลักษณะ และแนวโน้มการศึกษาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเมือง : กรณีศึกษาเมืองเชียงใหม่

Main Article Content

อัมพิกา อำลอย

บทคัดย่อ

          การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและทำความเข้าใจนิยาม คุณลักษณะ และแนวโน้มการศึกษาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเมือง โดยเฉพาะในบริบทของเมืองเชียงใหม่ ซึ่งมีความสำคัญทางวัฒนธรรมและสถาปัตยกรรม เริ่มต้นด้วยการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องเพื่อรวบรวมและวิเคราะห์นิยามและคุณลักษณะของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเมืองจากแหล่งข้อมูล รวมถึงการระบุแนวโน้มการศึกษาที่สำคัญในสาขานี้ ผลการศึกษาพบว่าสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเมืองเชียงใหม่มีลักษณะเฉพาะที่สะท้อนถึง    วิถีชีวิต ประเพณี และวัฒนธรรมท้องถิ่น ได้แก่ การประยุกต์ใช้รูปแบบและเทคนิคการก่อสร้างดั้งเดิม การสะท้อนวัฒนธรรม วัสดุ และสภาพภูมิอากาศในท้องถิ่น การผสมผสานประเพณีท้องถิ่นและการพิจารณาด้านสิ่งแวดล้อม การเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมท้องถิ่น การเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมท้องถิ่นและการสร้างสรรค์โดยชุมชน และการผสมผสานแนวคิดพื้นถิ่นกับการออกแบบสมัยใหม่ นอกจากนี้ แนวโน้มการศึกษาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเมืองในปัจจุบันยังมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟู รวมถึงการใช้วิธีการวิจัยใหม่ ๆ และเทคโนโลยีสมัยใหม่ในการศึกษา บทความนี้สรุปผลการวิจัยโดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการศึกษาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเมืองในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน พร้อมเสนอข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัยในอนาคตและการพัฒนานโยบายการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเมืองเชียงใหม่ เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชนและสาธารณชนในวงกว้าง


 

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชาตรี ประกิตนนทการ. (2561). พื้นถิ่นเมือง: จิตวิญญาณใหม่ สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นศึกษา. ใน สูจิบัตรงานสถาปนิก

ปี 2561 (หน้าที่ 40-53). กรุงเทพฯ : สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชินปูถัมภ์.

ปรานอม ตันสุขานันท์. (2565). จิตวิญญาณแห่งถิ่นที่: ย่านชุมชนของเมืองเชียงใหม่. เชียงใหม่: ผู้จัดพิมพ์ ปรานอม

ตันสุขานันท์.

ปวีณะ ศิริวัฒน์ชัยพร. (2560). การปรับเปลี่ยนการใช้สอยอาคารประวัติศาสตร์ เพื่อรองรับการท่องเที่ยว ย่านวัด เกตการาม

จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการ การออกแบบสภาพแวดล้อม, 5(2), 26-45 .

ไปรยา แพพ่วง และ บุษรา โพวาทอง. (2564). การปรับตัวของผู้ประกอบการโรงแรมในจังหวัดเชียงใหม่ต่อสถานการณ์การ

แพร่ระบาด COVID-19 ช่วง พ.ศ. 2563. สาระศาสตร์, 3(2564), 624-636.

วศิน วิเศษศักดิ์ดี. (2561). สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเมือง กรณีศึกษา วัฒนธรรมย่อยคนคุ้ยขยะและรับซื้อของเก่า. วิทยานิพนธ์

ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วศิน วิเศษศักดิ์ดี. (2562). ความสัมพันธ์ของวัฒนธรรมย่อยกับสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเมือง: กรณีศึกษา อัตลักษณ์ที่อยู่อาศัย

กลุ่มวัฒนธรรมย่อยคนคุ้ยขยะและรับซื้อของเก่า. วารสารวิชาการ การออกแบบสภาพแวดล้อม, 6(2), 36-65.

วิฑูรย์ เหลียวรุ่งเรือง, องุ่นทิพย์ ศรีสุวรรณ และไชยยันต์ ปานะจำนงค์. (2553). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์เรื่องการ

อนุรักษ์สถาปัตยกรรมล้านนาประเภทอาคารไม้. เชียงใหม่: คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สันต์ สุวัจฉราภินันท์. (2559). ย้อนอ่านสถาปัตยกรรมตึกแถวในถนนท่าแพ: เส้นทางของความทันสมัยเมืองเชียงใหม่. วารสาร

หน้าจั่ว สถาปัตยกรรม การออกแบบ และสภาพแวดล้อม, 13(2016), 230–259.

สันต์ สุวัจฉราภินันท์ และ จิรันธนิน กิติกา. (2565 ). พื้นที่สาธารณูปโภคเมืองเชียงใหม่: ประวัติศาสตร์การพัฒนาของระบบ

ไฟฟ้าและระบบสื่อสาร ตั้งแต่ พ.ศ. 2500-ปัจจุบัน. วารสารหน้าจั่ว ว่าด้วยประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมและ

สถาปัตยกรรมไทย, 19(1), 234-259.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2520). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 4 พ.ศ.

-2524. กรุงเทพฯ : สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สุพิชชา โตวิวิชญ์. (2545). การศึกษาการใช้พื้นที่วัสดุเหลือใช้และวัสดุก่อสร้างของบ้านพักอาศัย สำหรับคนรายได้น้อยใน

เมือง. วิทยานิพนธ์ปริญญาสถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสถาปัตยกรรม. กรุงเทพฯ: คณะสถาปัตยกรรม

ศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อัมพิกา อำลอย. (2565). การปรับพื้นที่อยู่อาศัยของคนจนเมืองในแฟลตกรมภูรเรศน์. วารสารวิชาการ การออกแบบ

สภาพแวดล้อม, 9(1), 26-45.

Almusaed, A., & Almssad, A. (2021). Lessons from the World Sustainable Housing (Past Experiences,

Current Trends, and Future Strategies). doi: 10.5772/intechopen.100533

Hui, Cao., Anna, Mária, Tamás, Gergely, Sztranyák, and Erqing, Zhang. (2022). Regeneration and

sustainable development of vernacular architecture. Pollack Periodica. doi:

1556/606.2022.00530

Karen, Kelley. (2022). Vernacular Architecture. doi: 10.4324/9781315851112-18

Mozahim, Mohammed, Mustafa., Daizhizhong, and Yuan, Hong. (2010). The Characteristics of

Architecture Style of the Traditional Houses in the Mosul City-Analytical Study. American Journal of

Engineering and Applied Sciences. doi: 10.3844/AJEASSP.2010.380.389

Rosaleny-Gamón, M. l. (2022). The role of vernacular architecture in the future cities. Paper presented at

the Proceedings - 3rd Valencia International Biennial of Research in Architecture, VIBRArch.

doi: 10.4995/vibrarch2022.2022.15181

Şeyma, Özcan. (2021). Vernacular Architecture as an Expression of Cities’ Identity: Gercüş Houses

in Turkey. doi: 10.1007/978-3-030-51961-2_13