การบริหารจัดการแรงงานต่างด้าวหลบหนีเข้าเมือง กรณีศึกษา ประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มุ่งเน้นศึกษาการบริหารจัดการแรงงานต่างด้าวหลบหนีเข้าเมืองในประเทศไทย โดยใช้วิธีการศึกษาเอกสารทางราชการ ได้แก่ กฎหมาย แนวนโยบาย และมติ ประกาศต่างๆ ของทางราชการ ผลการศึกษาพบว่า การบริหารจัดการแรงงานต่างด้าวหลบหนีเข้าเมืองในประเทศไทยแบ่งออกเป็น 4 ยุค ประกอบด้วย ยุคที่หนึ่ง คือ การนำแรงงานต่างด้าวหลบหนีเข้าเมืองขึ้นมาจดทะเบียนและขอใบอนุญาตทำงาน ยุคที่สอง คือ การนำแรงงานต่างด้าวพร้อมผู้ติดตามขึ้นมาจดทะเบียนผู้ไม่มีสัญชาติไทย ยุคที่สาม คือ การนำแรงงานต่างด้าวเข้ามาทำงานตามระบบความตกลงระหว่างรัฐบาลลาว กัมพูชา และเมียนมา ทั้งสามยุคที่กล่าวมานั้น รัฐบาลไทยเป็นผู้รับภาระในการบริหารจัดการทั้งสิ้น ถึงยุคที่สี่ คือ การนำเข้ามาทำงานตามกฎหมายว่าด้วยการทำงานของคนต่างด้าวเพื่อทำงานกับนายจ้างในประเทศ ซึ่งกฎหมายนี้ได้กำหนดให้ผู้รับอนุญาตนำคนต่างด้าวมาทำงานกับนายจ้างในประเทศเป็นผู้รับผิดชอบ รัฐเป็นเพียงผู้กำกับดูแลให้เป็นไปตามกฎหมาย อย่างไรก็ตาม รัฐยังไม่สามารถบริหารจัดการแรงงานต่างด้าวได้ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร ดังจะเห็นได้จากรัฐบาลไทยได้นำแรงงานต่างด้าวขึ้นมาจดทะเบียนรวมทั้งสิ้น จำนวน 1,320,035 คน (มกราคม 2561) จึงนำไปสู่ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย ได้แก่ (1) รัฐควรให้ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเข้ามามีส่วนร่วมในรูปของคณะกรรมการและคณะทีมงานโดยมีการทำนโยบายและการวางแผนยุทธศาสตร์ที่ชัดเจน ทั้งระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว พร้อมการประเมินผลอย่างมีประสิทธิภาพ สร้างเครือข่ายความร่วมมือจากภาคปร ะชาสังคม และลดบทบาทของภาครัฐในเชิงควบคุมมาเป็นการกำกับดูแล และ (2) รัฐบาลควรกำหนดนโยบายเป็นตัวชี้วัดนำทิศทางแก่ภาคเอกชน โดยมุ่งเน้นพัฒนาอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้นไปสู่อุตสาหกรรมที่ใช้ทุนเข้มข้น