การศึกษาพฤติกรรมการให้สินบนของนิสิตนักศึกษา ด้วยวิธีการทางเศรษฐศาสตร์เชิงทดลอง

บทคัดย่อ

งานวิจัยฉบับนี้มีจุดประสงค์ในการศึกษาพฤติกรรมการให้สินบนของนิสิตนักศึกษาระดับปริญญาตรี และความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการให้สินบนกับอิทธิพลของบรรทัดฐานทางสังคม โดยศึกษาด้วยข้อมูลปฐมภูมิที่ใช้วิธีเศรษฐศาสตร์เชิงทดลอง ซึ่งได้จำลองสถานการณ์การให้สินบนร่วมกับอิทธิพลของบรรทัดฐานทางสังคมเพื่อสะท้อนพฤติกรรมการให้สินบนของนิสิตนักศึกษา โดยรูปแบบของการทดลองเป็นการจำลองสถานการณ์การแข่งขันเพื่อชิงรางวัล แต่จะมีสถานการณ์ หรืออุปสรรคแทรกระหว่างการแข่งขันเพื่อทดสอบพฤติกรรมของผู้เข้าแข่งขันว่าจะให้สินบนเพื่อข้ามอุปสรรคดังกล่าวหรือไม่ การวิจัยครั้งนี้ทำการสุ่มตัวอย่างนิสิตระดับปริญญาตรีไม่จำกัดสาขา จำนวน 96 คน แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละ 32 คน ตามสถานการณ์ 3 รูปแบบ ที่มีการจำลองบรรทัดฐานทางสังคมที่แตกต่างกัน จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ด้วยวิธีการทางสถิติและแบบจำลองสองทางเลือกทางเศรษฐมิติ

            ผลการทดลองพบว่านิสิตนักศึกษามีพฤติกรรมการให้สินบนมากถึงร้อยละ 58.33 จากกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด โดยความต้องการในการข้ามผ่านอุปสรรค และความต้องการชนะ หรือประสบความสำเร็จในการแข่งขัน เป็นสาเหตุหลักสองประการที่ทำให้นิสิตนักศึกษาตัดสินใจให้สินบน ส่วนปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการให้สินบนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจากการประมาณการจากแบบจำลองสองทางเลือกด้วยวิธีภาวะน่าจะเป็นสูงสุด ได้แก่ รายได้ ชั้นปี เกรดเฉลี่ยสะสม ความเคร่งครัดทางศาสนา และบรรทัดฐานทางสังคมในเชิงลบ อีกทั้งยังพบว่า ถ้าคนในสังคมส่วนมากมีพฤติกรรมการให้สินบนเป็นบรรทัดฐาน จะทำให้กลุ่มตัวอย่างมีแนวโน้มที่จะตัดสินใจให้สินบนเพิ่มขึ้น