การจัดการป่ากันชนร่วมของชุมชนบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ห้วยขาแข้ง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการจัดการและปัญหาของการจัดการป่ากันชนร่วม และ 2) เสนอยุทธศาสตร์การจัดการป่ากันชนร่วมของชุมชนบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ รวบรวมข้อมูลโดยการวิจัยเอกสาร การวิจัยภาคสนาม ประกอบด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม การจัดเวทีสาธารณะ และกิจกรรม “กินข้าวป่าเล่าความหลังฟังปัญหา” ผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่ใช้ในการศึกษามีจำนวน 47 คน ใช้การตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้าด้านวิธีรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา และอธิบายด้วยวิธีพรรณนาโดยเน้นหลักการออกแบบกติกาในการจัดการทรัพยากร
ผลการวิจัยพบว่า 1) มีการหาประโยชน์จากป่าสงวนแห่งชาติและป่าชุมชน โดยผู้คนในและนอกพื้นที่โดยการบุกรุกพื้นที่ การตัดต้นไม้ การหาของป่า การล่าสัตว์ป่าสงวน วิกฤตการณ์ไฟป่าในฤดูแล้ง ปัญหาของช้างป่าบุกรุกทำลายพืชสวน พืชไร่ และการรุกล้ำเข้าไปในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง และ 2) ป่าชุมชน และป่าสงวนแห่งชาติ ที่มีพื้นที่ไม่ประชิดและประชิดกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ดำเนินกิจกรรมผ่านโครงการจัดตั้งป่าชุมชนที่ กรมป่าไม้อนุญาตให้จัดตั้ง การดำเนินการในพื้นที่ป่าชุมชนมีการลาดตะเวนร่วม มีการพูดคุยปรึกษาหารือระหว่างภาครัฐและชุมชน ทำแนวป้องกันไฟป่า ทำฝายชะลอน้ำ การปลูกต้นไม้เสริม ตั้งจุดสกัดเพื่อป้องกันและตรวจตรา โดยมีกฎ และระเบียบในทั้งนี้ มีการใช้ประโยชน์ที่ไปในทิศทางเดียวกัน การใช้ประโยชน์ในเชิงพื้นที่ภายใต้ปัจจัยชุมชนมีความแตกต่าง จึงจำเป็นต้องกำหนดแนวทางบนพื้นฐานการทำเป็นยุทธศาสตร์ในพื้นที่กันชนห้วยขาแข้ง เพื่อให้เป็นแนวทางในการปฏิบัติทั้งหมดภายใต้กฎหมายใหม่ (พระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. 2562 และพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 ให้เป็นยุทธศาสตร์ของพื้นที่ ยุทธศาสตร์ของอำเภอ และยุทธศาสตร์จังหวัด)
Article Details
บทความที่นำมาสมัครลงตีพิมพ์ในวารสารต้องไม่เคยได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่มาก่อน และไม่ส่งต้นฉบับบทความซ้ำซ้อนกับวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนบทความต้องไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่น
เอกสารอ้างอิง
Berknuller, K., & Mukherjee, S. (1989). Buffer zones in the service of ecodevelopment. Tigerpaper, 16, 12-19.
Bunnag, C. (2011). Nǣokhit wādūai kānčhatkān sapphayākō̜n rūam: Prasopkān čhāk tāngprathēt læ nǣokhit nai prathēt Thai [The concept of shared resource management: Experience from foreign countries and concepts in Thailand]. Nonthaburi: Office of Reform.
Community Forest Act. (2019). Rātchakitčhānubēksā [Royal Thai Government Gazette]. 136, 71-103.
Faculty of Forestry Kasetsart University. (1989). Rāingān chabap sombūn phǣn mǣbot kānčhatkān khēt raksā phan satpāhūaikhākhǣng čhangwat ʻuthai thānī - Tāk [Final report, Master plan for management of Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary, Uthai Thani-Tak Province]. Bangkok: The Royal Forest Department Ministry of Agriculture and Cooperatives.
Forest Act. (1941). Rātchakitčhānubēksā [Royal Thai Government Gazette]. 58, 1417-1451.
Khumsup, K. (2015). Sitthi chumchon kap kānčhatkān sapphayākō̜n thammachāt yāng yangyư̄n kō̜ranī sưksā pā chumchon nai čhangwat ʻUbon rātchathānī [Community rights and sustainable natural resources management A case study of community forest in Ubon Ratchathani province]. Journal of Political Science and Law Kalasin Rajabhat University,
(1), 141-157.
Nakwibunwong, W., Phongphrom, A., & Aphiwatthanakun, N. (2007). Kānčhatkān phư̄nthī kanchon nai prathēt Thai [Management of bumper areas in Thailand.]. Bangkok: The Thailand Research Fund (TRF).
National Reserved Forest Act. (1964). Rātchakitčhānubēksā [Royal Thai Government Gazette]. 81, 263-281.
Onprom, S. (2011). Pā chumchon: theknōlōyī ʻamnāt khūapkhum chumchon nai khēt pā chin mai ? kō̜ranī sưksā pā chumchon hūai kǣo tambon hūai kǣo ʻamphœ̄ mǣ ʻō̜n čhangwat Chīang Mai [Community forest: Technology to control the community in a new forest? A case study of Huay Kaew community forest, Huay Kaew Subdistrict, Mae On District, Chiang Mai Province]. Journal of Sociology of Anthropology, 30(2), 155-177.
Royal Decree Expanding Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary. (1992). Rātchakitčhānubēksā [Royal Thai Government Gazette]. 109, 33-35.
Wildlife Conservation Information Section. (2018). Khēt satpāhūaikhākhǣng [Huay Kha Khaeng Wildlife Sanctuary]. Retrieved July 18, 2018, from http://www.dnp.go.th/wildlife_it/n_web/lacegant/menu_map/pang_HKK.php
Wildlife Preservation and Protection Act. (1992). Rātchakitčhānubēksā [Royal Thai Government Gazette]. 109, 1-22
Wildlife Preservation and Protection Act. (2019). Rātchakitčhānubēksā [Royal Thai Government Gazette]. 136, 104-144.
