การใช้แนวคิดเชิงรวบรัดในการตัดสินความน่าเชื่อถือของข้อมูลสุขภาพ บนเฟซบุ๊กระหว่างกลุ่มผู้ใช้ชาวไทยที่มีระดับแรงจูงใจและความเชี่ยวชาญด้านสุขภาพที่แตกต่างกัน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจการตัดสินความน่าเชื่อถือของข้อมูลสุขภาพที่ปรากฏบนเฟซบุ๊กของผู้ใช้เฟซบุ๊กชาวไทย โดยมุ่งศึกษาเปรียบเทียบความแตกต่างในแง่แรงจูงใจด้านสุขภาพและความเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพบนสื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่มีต่อการตัดสินความน่าเชื่อถือดังกล่าว งานวิจัยนี้เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากผู้ใช้เฟซบุ๊กชาวไทยจำนวน 480 คน ผลการวิจัยพบว่า ผู้ใช้เฟซบุ๊กชาวไทยอ้างอิงตัวชี้นำแบบรวบรัดในการตัดสินความน่าเชื่อถือทั้งห้ากลุ่ม ทั้งนี้ พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในการอ้างอิงตัวชี้นำแบบรวดรัดในการตัดสินความน่าเชื่อถือของผู้ใช้เฟซบุ๊กที่มีระดับความเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพบนสื่ออิเล็กทรอนิกส์แตกต่างกันและมีระดับแรงจูงใจด้านสุขภาพที่แตกต่างกัน โดยการอ้างอิงตัวชี้นำแบบรวดรัดในการตัดสินความน่าเชื่อถือของข้อมูลสุขภาพที่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญนั้นพบในสามกลุ่ม ได้แก่ ตัวชี้นำในกลุ่มความมีชื่อเสียงของผู้ให้ข้อมูล กลุ่มความขัดแย้งกับความคาดหวังของผู้รับสาร และกลุ่มกระแสของผู้อื่น แต่ไม่พบความแตกต่างในกลุ่มความมีอำนาจในการให้ข้อมูล และกลุ่มความมุ่งมั่นในการโน้มน้าวใจ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่นำมาสมัครลงตีพิมพ์ในวารสารต้องไม่เคยได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่มาก่อน และไม่ส่งต้นฉบับบทความซ้ำซ้อนกับวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนบทความต้องไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่น
เอกสารอ้างอิง
Bangkok Post. (2018). Thailand makes top 10 in social media use. Accessed on May 27th, 2018. https://www.bangkokpost.com/tech/1420086/thailand-makes-top-10-in-social-media-use
Benigeri, M., & Pluye, P. (2003). Shortcoming of health information on the internet. Health Promotion International, 18(4), 381-386. https://doi.org/10.1039/heapro/dag409
Boster, F. J., Kotowski, M. R., Andrews, K. R., & Serota, K. (2011). Identifying influence: Development and validation of the connectivity, persuasiveness, and maven scales. Journal of Communication, 61(2011), 178-196. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2010.01531.x
Chaiken, S. (1980). Heuristic versus systematic information processing and the use of source versus message cues in persuasion. Journal of Personality and Social Psychology, 39(5), 752-766. https://doi.org/10.1037/0022-3514.39.5.752
Chen, S., & Chaiken, S. (1999). The heuristic-systematic model in its broader context. In S. Chaiken & Y. Trope (Eds.), Dual-process theories in social psychology (pp.73-96). New York: Guilford Press.
Chinthanorm, K. (2008). Perception of importance of factors influencing the credibility of health-related websites (Master’s thesis, Chulalongkorn University).
Cline, R. J. W., & Haynes, K. M. (2001). Consumer health information seeking on the Internet: The state of the art. Health Education Research, 16(6), 671-692. https://doi.org/10.1093/her/16.6.671
Cochran, W. G. (1963). Sampling techniques (2nd Ed.). New York, NY: John Wiley and Sons.
Eysenbach, G., & Köhler, C. (2002). How do consumers search for and appraise health information on the world wide web? Qualitative study using focus groups, usability tests, and in-depth interviews. BMJ, 324(7337), 573-577. https://doi.org/10.1136/bmj.324.7337.573
Fieck, L. F., & Price, L. L. (1987). The market maven: A diffuser of marketplace information. Journal of Marketing, 51(1), 83-97. https://doi.org/10.2307/1251146
Fiske, S. T., & Taylor, S. E. (1991). Social cognition (2nd ed.). New York: McGraw Hill.
Flanagin, A. J., & Metzger, M. J. (2007). The role of site features, user attributes, and information verification behaviors on the perceived credibility of web-based information. New Media & Society, 9(2), 319-342. https://doi.org/10.1177/1461444807075015
Fogg, B. J., & Tseng, S. (1999) The element of computer credibility. In Proceedings of the SIGCHI conference on human factors in computing systems (pp. 80-87). New York: ACM. https://doi.org/10.1145/302979.303001
Hajli, M. N., Sims, J., Featherman, M., & Love, P. E. D. (2015). Credibility of information in online communities. Journal of Strategic Marketing, 23(3), 238-253.
Kahneman, D. (2012). Thinking, fast and slow. London: WeLearn.
Kim, S. U., & Syn, S. Y. (2016). Credibility and usefulness of health information on Facebook: A survey study with U.S. college student. Retrieved June 30, 2018, form http://InformationR.net/ir/21-4/paper727.html
Liao, Q. V., & Fu, W. T. (2014). Ages differences in credibility judgments of online health information. ACM Transactions on Computer-Human Interaction, 21(1), 1-23. https://doi.org/10.1145/2534410
Metzger, M. J. (2007). Making sense of credibility on the web: Models for evaluating online information and recommendations for future research. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 58(13), 2078-2091. https://doi.org/10.1002/asi.20672
Metzger, M. J., & Flanagin, A. J. (2015). Psychological approaches to credibility assessment online. In S. S. Sundar (Ed.), The handbook of the psychology of communication technology (pp. 445-466). San Francisco: John Wiley & Sons.
Metzger, M. J., Flanagin, A. J., Eyal, K., Lemus, D. R., & McCann, R. M. (2003). Credibility for the 21 Century: Integrating perspectives on source, message, and media credibility in the contemporary media environment. Annal of the International Communication Association, 27(1), 293-335.
Metzger, M. J., Flanagin, A. J., & Medders, R. B. (2010). Social and heuristic approaches to credibility evaluation online. Journal of Communication, 60(2010), 413-439. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2010.01488.x
Moorman, C. (1990). The effects of stimulus and consumer characteristics on utilization of nutrition information. Journal of Consumer Research, 17(3), 362-374. https://doi.org/10.1086/208563
Moorman, C., & Matulich, E. (1993). A model of consumers’ preventive health behaviors: The role of health motivation and health ability. Journal of Consumer Research, 20(2), 208-228. https://doi.org/10.1086/209344
Park, H., Rodger, S., & Stemmle, J. (2011). Health organizations’ use of Facebook for health advertising and promotion. Journal of Interactive Advertising, 12(1), 62-77. https://doi.org/10.1080/15252019.2011.10722191
Petty, R. E., & Cacioppo, J. T. (1986). The elaborative likelihood model of persuasion. Advances in Experimental Social Psychology, 19, 123-205.
Prybutok, G., & Ryan, S. (2015). Social media: The key to health information access for 18- to 30-year-old college students. Computers, Informatics, Nursing, 33(4), 132-141. https://doi.org/10.1097/CIN.0000000000000147
Puypirom, Y., & In-Mor, S. (2016). Factors affecting health information searches. New Trends and Issues Proceedings on Humanities and Social Sciences, 4(4), 63-72.
https://doi.org/10.18844/prosoc.v4i2.2458
Rieh, S. Y., & Belkin, N. J. (1998). Understanding judgment of information quality and cognitive authority in the WWW. In C.M. Preston (Ed.), Proceeding of the 61st ASIS annual meeting (pp. 279-289). Silver Spring, MD: American Society for Information Science.
Rutten, L. J. F., Squiers, L., & Hesse, B. (2006). Cancer-related information seeking: Hints from the 2003 Health Information National Trend Survey (HINTS). Journal of Health Communication, 11(sup001), 147-156. https://doi.org/10.1080/10810730600637574.
Self, C. C. (2009). Credibility. In D. W. Stacks, & M. B. Salwen (Eds.), An integrated approach to communication theory and research (2nd ed.). New York: Routledge.
Simon, H. A. (1972). Theories of bounded rationality. Decisions and Organization, 1(1), 161-176.
Statt, D. A. (1997). Understanding the consumer: A psychological approach. London: McMillan Business.
Sun, Y., Liu, M., & Krakow, M. (2015). Health e-mavens: Identifying active online health information users. Health Expectation, 19(5), 1071-1083. https://doi.org//10.1111/hex.12398
Sundar, S. S. (2008). The MAIN model: A heuristic approach to understanding technology effects on credibility. In M. J. Metzger & A. J. Flanagin (Eds.), Digital media, youth, and credibility (pp. 73-100). Cambridge: MIT Press.
Sundar, S. S., & Nass, C. (2001). Conceptualizing sources in online news. Journal of Communication, 51(1), 52-72. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2001.tb02872.x
Tongsawas, J. (2002). Need, exposure and the uses of health information in health websites among internet users in Bangkok [Unpublished master’s thesis, Chulalongkorn University].
Tseng, S., & Fogg, B. J. (1999). Credibility and computing technology. Communications of the ACM, 42(5), 39-44. https://doi.org/10.1145/301353.301402
Zhang, Y. (2013). College students’ uses and perception of social networking sites for health and wellness information. Information Research: An International Electronic Journal, 17(3). https://www.ischool.utexas.edu/~yanz/Zhang2012.pdf
Zhang, Y., He, D., & Sang, Y. (2013). Facebook as a platform for health information and communication: A case study of a diabetes group. Journal of Medical System, 37(3), 9942. https://doi.org/10.1007/s10916-013-9942-7
