เศรษฐกิจการเมืองของธุรกิจอาบอบนวดในกรุงเทพมหานคร ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512-2566

ผู้แต่ง

  • ฐติรัตน์ ศรีอินทราวานิช -

คำสำคัญ:

ธุรกิจอาบอบนวด, นโยบายรัฐ, เศรษฐกิจการเมือง, เศรษฐกิจสีเทา

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อวิเคราะห์เศรษฐกิจการเมืองของธุรกิจอาบอบนวดในกรุงเทพมหานคร ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512-2566 โดยมุ่งเน้นศึกษาพัฒนาการของธุรกิจ กฎหมายและนโยบายของรัฐที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐ ผู้ประกอบการ และผู้ให้บริการ ในการบริหารจัดการธุรกิจในช่วงเวลาดังกล่าว การวิจัยนี้ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ควบคู่กับการศึกษาข้อมูลจากเอกสาร (Documentary Research) อาทิ กฎหมาย สถิติภาษี รายงานข่าว และงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งดำเนินการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญสามกลุ่ม คือ ตัวแทนภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ผู้ประกอบการ และผู้ให้บริการ เพื่อวิเคราะห์ความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจและการเมืองอย่างรอบด้าน กรอบแนวคิดที่ใช้ในการวิเคราะห์ประกอบด้วย ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์การเมือง (Political Economy), แนวคิดสถาบัน (Institutionalism), และ แนวคิดธุรกิจการเมือง (Business Politics) เพื่ออธิบายความสัมพันธ์เชิงซ้อนระหว่างรัฐ กลุ่มทุน และสังคม

งานวิจัยมีข้อเสนอหลักว่า ธุรกิจอาบอบนวดเป็น "พื้นที่ทางการเมือง" ที่กฎหมาย เศรษฐกิจ และประเด็นแรงงาน (โดยเฉพาะแรงงานหญิง) เชื่อมโยงกันอย่างแนบแน่น รัฐมิได้ใช้กฎหมายเพื่อควบคุม (Regulation) เพียงอย่างเดียว หากแต่ใช้เป็นกลไกในการจัดการความสัมพันธ์ในระบบ "เศรษฐกิจสีเทา" (Grey Economy) ทำให้ธุรกิจนี้มิใช่เพียงปรากฏการณ์ทางเศรษฐกิจ แต่เป็นภาพสะท้อนของโครงสร้างอำนาจและการจัดการทางการเมืองของรัฐอย่างลึกซึ้ง การค้นพบนี้สร้างองค์ความรู้ใหม่ทางรัฐศาสตร์ โดยชี้ให้เห็นว่าธุรกิจอาบอบนวดทำหน้าที่เป็นกลไกเชิงโครงสร้างของรัฐ และเป็นพื้นที่ทางการเมืองที่สะท้อนความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐ ทุน และแรงงานในระบบเศรษฐกิจสีเทา ซึ่งมักมาพร้อมกับความทับซ้อนของกฎหมายที่เอื้อให้เกิดการบังคับใช้อย่างไม่เป็นเอกภาพ ตลอดจนการละเลยการคุ้มครองสิทธิและสวัสดิภาพของแรงงาน

 

คำสำคัญ: ธุรกิจอาบอบนวด, นโยบายรัฐ, เศรษฐกิจการเมือง, เศรษฐกิจสีเทา

เอกสารอ้างอิง

กรุงเทพธุรกิจ. (2561, มกราคม 19). มหากาพย์ ”อาบอบนวด”. https://www.bangkok

biznews.com/blogs/columnist/118595

กรุงเทพธุรกิจ. (2566, พฤษภาคม 26). ย้อนรอย ‘ฐานทัพอเมริกา’ ในไทย ที่มาที่ไป

และผลกระทบที่มากกว่าร่องรอยสงคราม. https://www.bangkokbiznews.com /politics/1070401

กระทรวงมหาดไทย, กรมการปกครอง. (2560). คู่มือปฏิบัติงาน: กฎหมายสถานบริการ (ฉบับปรับปรุง).

สำนักการสอบสวนและนิติการ, ส่วนรักษาความสงบเรียบร้อย 3 (น. 234)

กฤษณา ฟองธนกิจ. (2565). ทฤษฎีทางเลือกอย่างมีเหตุผลกับสิ่งท้าทาย. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์

มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนสุนันทา, 20(2), 83–101.

ขวัญแก้ว อุดมบุญญานุภาพ. (2546). กำเนิดและการขยายตัวเมืองพัทยา. (วิทยานิพนธ์ อักษรศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.

จักรี ไชยพินิจ. (2559). “บทวิพากษ์ทฤษฎีการเลือกอย่างเป็นเหตุเป็นผล: ข้อจำกัดในการสร้างคำอธิบายทางสังคมศาสตร์.” วารสารเศรษฐศาสตร์การเมืองบูรพา 4(1),

–84.

จรรยา เศรษฐบุตร. (2537). โสเภณีเด็กในสังคมไทย: ผลการวิเคราะห์เอกสาร

และการประมาณการตัวเลขที่ใกล้เคียง. มหาวิทยาลัยมหิดล, สถาบันวิจัยประชากรและสังคม.

จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ เปิดสำนักงาน อสท. (2558, กันยายน 13). โพสต์ทูเดย์. https://www.posttoday.com/politics/387797

ชูวิทย์ กมลวิศิษฏ์. (2551). ธุรกิจนอกระบบ: ศึกษากรณีการค้าบริการทางเพศในสังคมไทย. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.

เดอะสเต็ทส์ไทม์ [The State Time]. (2568, เมษายน 28). มหากาพย์สงครามอินโดจีน EP#17 สหรัฐฯ ถอนทหารออกจากเวียดนามใต้. https://today.line.me/th/v3 /article/zNoD9m5

ปดิวลดา บวรศักดิ์. (2568, พฤษภาคม 2). ไขข้อข้องใจ ชื่อถนนเพชรบุรีตัดใหม่

แล้วตัดเก่าอยู่ที่ไหน? ศิลปวัฒนธรรม. https://www.silpa-mag.com/history /article_105219

ปิยะนันต์ จันทร์แขกหล้า. (2564). “ความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างในธุรกิจการค้าประเวณี.” วารสารวิชาการไทยและการจัดการ 2(2), 37–51.

ผาสุก พงษ์ไพจิตร, สังศิต พิริยะรังสรรค์ และนวลน้อย ตรีรัตน์. (2539). รายงานผลการวิจัย เศรษฐกิจนอกกฎหมายกับนโยบายสาธารณะในประเทศไทย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, คณะเศรษฐศาสตร์.

ผาสุก พงษ์ไพจิตร. (2559, เมษายน 29). จากการแสวงหาค่าเช่าทางเศรษฐกิจ สู่การแสวงหาบัลลังก์.

มติชนออนไลน์. https://www.matichon.co.th/columnists/news_120969

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535. (2535). ราชกิจจานุเบกษา. 109(38), 27–52.

พระราชบัญญัติปรามการค้าประเวณี พ.ศ. 2503. (2503). ราชกิจจานุเบกษา. 77(89), 894–901.

พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้าประเวณี พ.ศ. 2539. (2539). ราชกิจจานุเบกษา. 113(54ก), 1–13.

พระราชบัญญัติสถานบริการ พ.ศ. 2509. (2509). ราชกิจจานุเบกษา. 83(88), 626–639.

พินิจ จันทร. (2567, เมษายน 11). ย้อนรอยเมียเช่าจีไอสู่ยุคสาวอาบอบนวด. INNEWS. https://www.innews.news/news.php?n=57175

พัชรีวรรณ สุวรรณะบุณย์. (2563). เศรษฐกิจการเมืองว่าด้วยปฏิสัมพันธ์เกี่ยวกับมาตรการใช้สิทธิเหนือสิทธิบัตรยา พ.ศ. 2549–2552. (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.

มติชนออนไลน์. (2564, ตุลาคม 18). ชูวิทย์ เล่าที่มาอาบอบนวด มรดกยุคจีไออเมริกัน ถึง “เจ้าพระยา” ตำนานที่ต้องปิดตัว. https://www.matichon.co.th/politics /news_2996745

มะลิ ทิพพ์ประจง และนิพนธ์ ทิพย์ศรีนิมิต. (2562). “อำนาจผลประโยชน์ทางการเมือง.”

วารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์ 2(2), 21–28.

ยศ สันตสมบัติ. (2535). แม่หญิงขายตัว: ชุมชนและการค้าประเวณีในสังคมไทย.

พิมพ์ครั้งที่ 2. สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา.

ศุภชัย ศุภผล. (2564). แนวทางการศึกษาทางรัฐศาสตร์ POL6100 64040. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

สิทธิโชค ลางคุลานนท์ (2552). พัฒนาการและบทบาททางการเมืองของกลุ่มธุรกิจการเมืองในประเทศไทย.

(วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, ฐานข้อมูล

วิทยานิพนธ์ไทย.

สำนักข่าวอิศรา. (2568, พฤษภาคม 11). ไซ่ง่อนแตก! ประวัติศาสตร์ที่ยากจะลืมเลือน. https://www.isranews.org/article/isranews-article/137886-rnd-69.html

อาทิพร ผาจันดา. (2564). 100 ปี ถนนเจริญกรุงกับการเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจและสังคม (พ.ศ. 2411–2511). (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.

อนุสรณ์ ลิ่มมณี. (2539). การลงทุน นโยบายของรัฐไทย: เศรษฐกิจการเมือง. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกริก.

เอกชัย ศรีสุขชยะกุล, ศุภชัย ศุภผล, จักรี ไชยพินิจ และปะการัง ชื่นจิตร. (2563). “เศรษฐกิจการเมืองในการกำหนดราคาทองคำในประเทศไทย ตั้งแต่ พ.ศ. 2540–2560.” วารสารสมาคมนักวิจัย 26(1), 337–358.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-24

รูปแบบการอ้างอิง

ศรีอินทราวานิช ฐ. (2026). เศรษฐกิจการเมืองของธุรกิจอาบอบนวดในกรุงเทพมหานคร ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512-2566. วารสารเอเชียตะวันออกและอาเซียนศึกษา, 26(1), 1–28. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/eascramJ/article/view/284085