กรอบการพัฒนาผลประโยชน์แห่งชาติของไทยต่อความร่วมมือกับเขตพัฒนา เศรษฐกิจพิเศษชายแดนเหมิ่งล่า ด้านโลจิสติกส์และด้านการท่องเที่ยว
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อศึกษารูปแบบการพัฒนากรอบความร่วมมือด้านเศรษฐกิจของไทยในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดนเหมิ่งล่า (2) เพื่อศึกษาผลประโยชน์แห่งชาติด้านโลจิสติกส์และด้านการท่องเที่ยวของไทยในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดนเหมิ่งล่า งานวิจัยเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิเคราะห์เอกสารและการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ผู้ให้ข้อมูลข้อมูลสำคัญ 12 คน ประกอบด้วยหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ประกอบการ และได้นำเอาทฤษฎีภูมิภาคนิยม ทฤษฎีผลประโยชน์แห่งชาติ ทฤษฎีการเมืองเกี่ยวผัน แนวคิดเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษมาเป็นกรอบในการวิเคราะห์กรอบการพัฒนาผลประโยชน์แห่งชาติของไทยต่อความร่วมมือกับเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดนเหมิ่งล่า ด้านโลจิสติกส์และด้านการท่องเที่ยว ผลการศึกษาพบว่ารูปแบบความร่วมมือของไทยในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดนเหมิ่งล่าสามารถจำแนกได้ 7 รูปแบบ ได้แก่ (1) รูปแบบความร่วมมือเชิงการพัฒนาแบบองค์รวม (2) รูปแบบความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ (3) รูปแบบความร่วมมือเชิงบูรณาการ (4) รูปแบบความร่วมมือเชิงเครือข่าย (5) รูปแบบความร่วมมือเชิงเศรษฐกิจ (6) รูปแบบความร่วมมือด้านการท่องเที่ยวและวัฒนธรรม และ (7) รูปแบบความร่วมมือเชิงโลจิสติกส์และการค้าข้ามพรมแดน นอกจากนี้ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่ารูปแบบความร่วมมือของไทยทั้ง 7 รูปแบบมีส่วนสนับสนุนให้ผลประโยชน์แห่งชาติด้านเศรษฐกิจของไทยมีแนวโน้มเชิงบวก โดยเฉพาะในสองมิติหลัก ได้แก่ ด้านโลจิสติกส์และด้านการท่องเที่ยว ซึ่งรูปแบบเชิงบูรณาการและเชิงโลจิสติกส์มีบทบาทสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการขนส่ง ลดต้นทุน และเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานระหว่างประเทศ อันนำไปสู่การขยายตัวของการค้าและการลงทุน ขณะที่รูปแบบเชิงเศรษฐกิจและเชิงเครือข่ายช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งของภาคเอกชนและกระตุ้นกิจกรรมทางเศรษฐกิจในพื้นที่ชายแดน ส่วนความร่วมมือด้านการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมมีบทบาทในการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจและกระจายรายได้สู่ระดับพื้นที่ ทั้งนี้เมื่อพิจารณาเชิงเปรียบเทียบพบว่า ผลประโยชน์แห่งชาติด้านโลจิสติกส์มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์มากกว่าด้านการท่องเที่ยว เนื่องจากเป็นกลไกหลักในการเชื่อมโยงการค้า การลงทุน และห่วงโซ่อุปทาน ซึ่งส่งผลต่อขีดความสามารถในการแข่งขันในระยะยาวของประเทศ ในขณะที่ด้านการท่องเที่ยวมีบทบาทเป็นกลไกเสริมในการสร้างรายได้และเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจในระดับพื้นที่ โดยอาศัยระบบโลจิสติกส์เป็นฐานสำคัญ ดังนั้น การพัฒนาโลจิสติกส์จึงถือเป็นแกนหลักของการพัฒนา ขณะที่การท่องเที่ยวเป็นปัจจัยสนับสนุนที่ช่วยเสริมสร้างความยั่งยืนทางเศรษฐกิจ
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการต่างประเทศ. (2564). กรอบความร่วมมือ. ค้นเมื่อ 12 ธันวาคม 2568, จาก
https://www.mfa.go.th/th/content-category/5d5bcb4e15e39c3060006872
กุลลินี มุทธากลิน. (2559). ประเทศไทยกับเศรษฐกิจการเมืองระหว่างประเทศ. กรุงเทพมหานคร:
สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณรงค์ชัย อัครเศรณี. (2547). เหลียวหลังแลหน้า: ยี่สิบปีเศรษฐกิจสังคมไทย. ค้นเมื่อ 30
พฤษภาคม 2568, จาก https://tdri.or.th/ wp-content/uploads/2013/07/YE2004
_1_04.pdf
มาลีวรรณ พงษ์สวัสดิ์. (2543). EC323 เศรษฐศาสตร์ว่าด้วยเทคโนโลยี (Economics of
Technology). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงปักกิ่ง. (2556). ยูนนานดัน “เขตพัฒนา
เศรษฐกิจพิเศษชายแดน” หวังเชื่อมตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเอเชียใต้ (1). ค้นเมื่อ 10 ธันวาคม 2568, จาก https://thaibizchina.com/other/ยูนนานดัน-เขตพัฒนาเศรษ/
สุมาลี สุขดานนท์. (2562). เส้นทางสายไหมใหม่ เส้นทางแห่งอนาคต. ค้นเมื่อ 11 ธันวาคม
, จาก http://www.cuti.chula.ac.th/triresearch/saimai/2/saimai.html
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2557). ภูมิภาคนิยมกับอาเซียน. ค้นเมื่อ 25 ตุลาคม
, จาก https://library.parliament.go.th/sites/default/files/assets/ files/works/academic%20office/books/pdf/NALT-work-academic-2557-oranich.pdf
อดิศร เสมแย้ม. (2559). รถไฟ-จีน ลาว: “จักรวรรดินิยมใหม่” หรือ “สมประโยชน์”. สถาบันเอเชีย
ศึกษาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. น.2-6.
Asian Development Bank. (2023). GMS cross-border economic cooperation zones:
A strategic outlook for regional integration. https://www.adb.org
Bui Thi Minh Tam. (2019). SEZ development in Cambodia, Thailand and Vietnam
and the regional value chains. IDE-JETRO. from https://www.ide.go.jp/
library/English/Publish/Reports/Brc/pdf/24_05.pdf
Hettne, B. (1999). Globalization and the new regionalism: The second great
transformation. In B. Hettne, A. Inotai, & O. Sunkel (Eds.), Globalism and the new regionalism (pp. 1–24). Hampshire, UK: Macmillan Press.
Mao Hanying. (2014). Geopolitics and geoeconomics patterns and countermeasures surrounding China. From http://www.Progressingeography
.com/EN/10.11820/dlkxjz.2014.03.001
Morgenthau, H. J. (1968). National interest. In D. L. Sills (Ed.), International
encyclopedia of the social sciences (Vol. 11, pp. 34–40). New York, NY: Macmillan & Free Press.
Rosenau, J. N. (1969). “Toward the Study of National-International Linkages,” in
Linkage Politics: Essays on the Convergence of National and International System, ed. James N. Rosenau (New York: The Free Press, 1969), pp. 44-66.
Zeng, D. Z. (2012). China’s special economic zones and industrial clusters:
Success and challenges. Washington, DC: World Bank.
Zhao, Q. (1996). Interpreting Chinese foreign policy: The micro–macro linkage
approach. New York, NY: Oxford University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารเอเชียตะวันออกและอาเซียนศึกษา

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ได้ผ่านการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิ ทัศนะและข้อคิดเห็นจาก บทความในวารสารเป็นของผู้เขียน ไม่ถือเป็นความรับผิดชอบของคณะผู้จัดทำและศูนย์การเมือง สังคม และอาณาบริเวณศึกษา การนำบทความในวารสารไปตีพิมพ์ซ้ำต้องได้รับอนุญาตจาก กองบรรณาธิการ