การค้นหาความจริงโดยการชันสูตรพลิกศพ

ผู้แต่ง

  • กมลทิพย์ ศรีโสภา Thammasat University

คำสำคัญ:

การชันสูตรพลิกศพ, การไต่สวนการตาย, การวิสามัญฆาตกรรม, การค้นหาความจริง

บทคัดย่อ

การชันสูตรพลิกศพในกรณีที่มีความตายเกิดขึ้นโดยเกี่ยวข้องกับเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ หรือการวิสามัญฆาตกรรมตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา150 วรรคสาม กฎหมายได้กำหนดให้มีขั้นตอนการไต่สวนการตายซึ่งแตกต่างจากการชันสูตรพลิกศพกรณีการตายโดยผิดธรรมชาติ จากการศึกษาวิวัฒนาการของการแก้ไขปรับปรุงประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาว่าด้วยการชันสูตรพลิกศพ พร้อมทั้งวิเคราะห์ปัญหาคดีวิสามัญฆาตกรรมต่างๆ ในขั้นตอนการไต่สวนการตายโดยเปรียบเทียบกับการชันสูตรพลิกศพในประเทศเยอรมนี สหรัฐอเมริกา และอังกฤษพบว่าการไต่สวนการตายของไทยยังคงพบปัญหาบางประการ ดังนั้นผู้เขียนจึงเห็นว่าในการรวบรวมพยานหลักฐานในชั้นสอบสวนควรเป็นอำนาจหน้าที่ของกองบังคับการปราบปรามแทนองค์กรตำรวจเพื่อป้องกันการแทรกแซงคดี และควรยกเลิกกระบวนการไต่สวนการตายแต่ยังคงหลักการตรวจสอบและถ่วงดุลจากองค์กรภายในและภายนอก โดยนำหลักการตรวจสอบถ่วงดุลในขั้นการผ่าศพและการออกรายงานชันสูตรพลิกศพของประเทศเยอรมนีมาปรับใช้กับประเทศไทยอย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

หนังสือ

คณิต ณ นคร. กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ วิญญูชน, 2561.

ญาดา รัตนอารักขา และศุภชัย คำคุ้ม. คำอธิบายกฎหมาย DSI : FBI of ThaiIand : กฎหมายว่าด้วยการสอบสวนคดี
พิเศษและกรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) ตามพระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. 2547 (และที่แก้ไข
เพิ่มเติม) และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง. กรุงเทพมหานคร : คณะบุคคลปณรัชช, 2556.

ณรงค์ ใจหาญ. หลักกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์วิญญูชน,
2550.

ธีสุทธิ์ พันธ์ฤทธิ์. การชันสูตรพลิกศพและการวิสามัญฆาตกรรม. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร :
สำนักพิมพ์นิติธรรม, 2556.

ฝ่ายวิชาการสูตรไพศาล. ประมวลระเบียบการตำรวจเกี่ยวกับคดี. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร :
สำนักพิมพ์สูตรไพศาล, 2557.

วิฑูรย์ อึ้งประพันธ์. วิเคราะห์ร่างพระราชบัญญัติยาและกฎหมายชันสูตรพลิกศพ. กรุงเทพมหานคร :
สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2546.

สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ฉบับอ้างอิง (2562). พิมพ์ครั้งที่ 19
กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2562.

แสวง บุญเฉลิมวิภาส. การศึกษาการพัฒนาระบบการชันสูตรพลิกศพในประเทศไทย. สำนักกิจการยุติธรรมกระทรวง
ยุติธรรม, 2547.

บทความ

บุณณดา หาญทวีพันธุ์ และคณะ. “ความเป็นภาวะวิสัยในคดีวิสามัญฆาตกรรม : ศึกษากระบวนการค้นหาความจริงใน
ชั้นเจ้าพนักงาน.” วารสารงานวิจัยของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. ปีที่5 ฉบับที่2. (พฤษภาคม-
สิงหาคม 2554) : 104.

วิฑูรย์ อึ้งประพันธ์ และ ไพศาล ลิ้มสถิตย์. “การออกใบมรณบัตรและหนังสือรับรองการตายในประเทศเยอรมนี
อังกฤษ เนเธอร์แลนด์ เบลเยี่ยมและสหรัฐอเมริกา.” วารสารกระบวนการยุติธรรม. ปีที่ 4 (เมษายน-มิถุนายน
2554)

สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล. “ความโปร่งใสและการตรวจสอบกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ตามแนวทางรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540.” บทบัณฑิตย์. เล่ม 54 ตอน 4 : 56-76.

วิทยานิพนธ์

ธีรวัฒน์ เอื้อพอพล. “มาตรการตรวจสอบถ่วงดุลการใช้อำนาจรัฐ : ศึกษากรณีการชันสูตรพลิกศพตามประมวล
กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 วรรคสาม.” วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2551.

ธีระยุทธ์ รอดเจริญ. “มาตรการตรวจสอบดุลพินิจในการสั่งคดีอาญาของพนักงานอัยการ.” สารนิพนธ์มหาบัณฑิต คณะ
นิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2551.

นิวัฒ ทั่งทอง. “การพัฒนาระบบงานนิติเวชเกี่ยวกับการชันสูตรพลิกศพ.” วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2540.

วิสูตร ฟองศิริไพบูลย์. “การชันสูตรพลิกศพกับการดำเนินคดีอาญา.” วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิตคณะนิติศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2532.

สุรีพร เบ็ญจวรรณ์. “มาตรฐานการชันสูตรพลิกศพของประเทศไทย : ศึกษาเปรียบเทียบกับต่างประเทศ.”
วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2556.

สมศักดิ์ หวังดี. “การตรวจสอบความจริงในการสอบสวนคดีวิสามัญฆาตกรรม : ศึกษาเฉพาะกรณีการชันสูตร
พลิกศพ.” วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2550.

อุษา จั่นพลอย บุญเปี่ยม. “การศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายเกี่ยวกับการชันสูตรพลิกศพของประเทศไทยกับประเทศไทยกับประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศอังกฤษ และประเทศเยอรมนี.”วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553.

BOOKS

House of Commons Constitutional Affairs Committee. Reform of the coroners’ system and death certification. London : The Stationery Office Limited, 2006.

Kant Keith A. Taylor’s Principle and Practice of Medical Jurisprudence. Thirteenth Edition, London : Churchill Livingstone Co. Ltd, 1984.

Mason, JK. Forensic Medicine for Lawyers. second edition. London : Butterworth & Co (Publishers)
Ltd, 1983.

Nigel G.Foster and Satish Sule. German Legal System & Laws. New York : Oxford Press, 2002.

Warner U. Spitz and Russel S. Fisher. Medico-Legal Investigation of Death. Second Edition, Illinois :
Charles C. Thomas, 1980.

ARTICLES

Randy Hanzlick and Debra Combs. “Medical Examiner and Coroner System: History and Trends.”
279 Journal of American Medical Association. (March1988) : 870-871.

Wahlsten, V. Koiranen and P. Saukko. “Survey of medico-legalinvestigation of homicides in the
city of Turku, Finland.” 14 Journal of Clinical Forensic Medicine. (2007): 243-244

เอกสารอิเล็ทรอนิกส์

ประชาไท. “รายงาน : การเดินทางและ (อีก) ต้นทุนของความยุติธรรม ในคดีไต่สวนการตาย.”
https://prachatai.com/journal/2007/09/14032, 1 มิถุนายน 2562.

ปรีดา ทองชุมนุมและดรุณี ไพศาลพาณิชย์กุล. “4 ปีเศษของการเดินทางในการค้นหาความจริง กรณีความตายที่
ตากใบ.” https://prachatai.com/journal/2009/11/26495, 2 เมษายน 2562.

มติชนออนไลน์. “การปฏิรูปการสอบสวน กระบวนการยุติธรรมทางอาญาไทย ในช่วงเปลี่ยนผ่าน : โดยผู้ช่วย
ศาสตราจารย์ ดร.ธานี วภัทร์.” https://www. matichon.co.th/columnists/news_717407,
1 มิถุนายน 2562
ไทยโพสต์.“จี้กองทัพคายหลักฐานกล้องวงจรปิดยิง'ชัยภูมิ ป่าแส.” https://www.thaipost.net/
main/detail/11574, 25 พฤษภาคม 2562.

กรมสอบสวนคดีพิเศษ. “DSI แถลงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับกล้องวงจรปิด.” https://www.dsi.go.th/Detail/T0001571,
25 พฤษภาคม 2562.

ปรัชญา โต๊ะอิแต. “ชำแหละคดีกรือเซะ-28 เมษาฯ กับปัญหากระบวนการ ไต่สวนการตาย.” https://www.isranews.org/isranews-all-data/isranews-data-south/1983-28- qq.html,
10 เมษายน 2562.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-03-30

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ