AIRBNB: เศรษฐกิจเชิงแบ่งปันสู่นวัตกรรมก้าวกระโดดที่ส่งผลกระทบ ต่อกฎหมาย

บทคัดย่อ

นับตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันเทคโนโลยีได้เข้ามามีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์มากขึ้นเป็นลำดับ ดังเช่น Airbnb ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มออนไลน์ที่ใช้ในการโฆษณาและประชาสัมพันธ์การให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นซึ่งอาจเป็นโรงแรม โฮสเทล คอนโดมิเนียม อพาร์ตเมนต์ หรือโฮมสเตย์ผ่านทางเว็ปไซต์ www.airbnb.com และแอปพลิเคชั่น โดย Airbnb นั้นเป็นผลผลิตของเศรษฐกิจเชิงแบ่งปัน (Sharing Economy) ซึ่งเป็นธุรกิจในรูปแบบ C2C (Customer to customer) และเชื่อมโยงไปทั่วโลกในการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์เพื่อให้บริการจองที่พักออนไลน์และเป็นตัวกลางในการรับชำระค่าบริการจากการจองที่พัก ตลอดทั้งเป็นผู้ช่วยในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในระหว่างการเข้าพักอีกด้วย

                        Airbnb ส่งผลทำให้พฤติกรรมของผู้บริโภคนั้นเปลี่ยนแปลงจากจากเดิมโดยไม่ยึดติดว่าจะต้องพักอาศัยเฉพาะแต่โรงแรมอีกต่อไป การดำเนินธุรกิจของ Airbnb จึงส่งผลกระทบต่อธุรกิจโรงแรมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และนำมาซึ่งประเด็นปัญหาทางกฎหมายหลายประการ ซึ่งจากการศึกษาปัญหาและกฎหมายของประเทศไทยเปรียบเทียบกับเมืองนิวยอร์ก และเมืองซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกาแล้วพบว่าสหรัฐอเมริกานั้นได้บัญญัติกฎหมายเพื่อควบคุมและกำกับดูแล Airbnb อย่างเป็นรูปธรรมแล้ว โดยนิวยอร์กนั้นมีมุมมองทีมีลักษณะเป็นแนวอนุรักษ์นิยมเพื่อที่จะคุ้มครองอุตสาหกรรมโรงแรมและต่อต้าน Airbnb อย่างเข้มงวด ในขณะที่ซานฟรานซิสโกนั้นมีมุมมองในลักษณะที่เป็นเสรีนิยมโดยการเปิดรับ Airbnb ภายใต้หลักเกณฑ์ตามที่กฎหมายได้บัญญัติไว้ แต่เมื่อมองกลับมาที่ประเทศไทยแล้วพบว่าแม้จะมีปัญหาที่เกิดขึ้นจาก Airbnb นานับประการ แต่ภาครัฐกลับยังคงนิ่งเฉยโดยมิได้กำหนดมาตรการหรือบัญญัติกฎหมายเพื่อควบควบหรือกำกับดูแล Airbnb อย่างเป็นรูปธรรมแต่อย่างใด

                         ด้วยเหตุนี้ ผู้เขียนจึงเห็นว่าประเทศไทยควรบัญญัติกฎหมายเพื่อใช้ควบคุมและกำกับดูแลการให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นเป็นการเฉพาะโดยการเปิดรับ Airbnb ดังเช่นซานฟรานซิสโกโดยพิจารณาถึงบริบททางด้านสังคม เศรษฐกิจและวัฒนธรรมของประเทศไทยเป็นสำคัญ ทั้งนี้ ควรนำหลักการ Regulatory Sandbox มาใช้เพื่อสร้างโมเดลเพื่อวิเคราะห์ถึงความสัมพันธ์ระหว่าง Airbnb และกฎหมายที่ควรจะเป็นและพิจารณาผลกระทบรอบด้านกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาสู่การบริหารจัดการและบัญญัติกฎหมายที่มีความเหมาะสมเพื่อบังคับใช้อย่างเป็นรูปธรรมในประเทศไทยต่อไป