ปัญหาการกับกำดูแลเครื่องเอกซเรย์ทางการแพทย์ที่ไม่มีวัสดุกัมมันตรังสีเป็นส่วนประกอบ และการจัดการเครื่องเอกซเรย์ที่ไม่ประสงค์ใช้งานของประเทศไทย
คำสำคัญ:
เครื่องเอกซเรย์, การกำกับดูแล, การจัดการเครื่องเอกซเรย์บทคัดย่อ
บทความฉบับนี้ เป็นการศึกษาการจัดตั้งหน่วยงานในการกำกับดูแลเครื่องเอกซเรย์โดยเฉพาะเครื่องเอกซเรย์ทางการแพทย์ที่ไม่มีวัสดุกัมมันตรังสีในประเทศไทย รวมถึงศึกษาสภาพปัญหาในการกำกับดูแลการครอบครองหรือใช้เครื่องเอกซเรย์ของประเทศไทย โดยเปรียบเทียบกับการกับดูแลด้านความปลอดภัยในการใช้รังสี และหน่วยงานในการกำกับดูแลเครื่องเอกซเรย์ของต่างประเทศ ซึ่งจากการศึกษาการกำกับดูแลเครื่องเอกซเรย์ของประเทศไทย พบว่า โครงสร้างหน่วยงานกำกับดูแล มาตรการทางกฎหมายในการกำกับดูแลการครอบครองหรือใช้เครื่องเอกซเรย์ทางการแพทย์ที่ไม่มีวัสดุกัมมันตรังสีเป็นส่วนประกอบนั้น ได้ถูกแบ่งแยกการกำกับออกเป็น 2 หน่วยงาน คือ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งแตกต่างกับการกำกับดูแลด้านนิวเคลียร์และรังสีของประเทศออสเตรเลีย สาธารณรัฐไอร์แลนด์ และประเทศสิงคโปร์ ที่มีหน่วยงานหลักที่ทำหน้าที่กำกับดูแลมีเพียงหน่วยงานเดียวที่เป็นหน่วยงานสังกัดรัฐบาลกลางทำหน้าที่เป็นแกนกลางในการวางกรอบกำกับดูแล (regulatory framework) ทางด้านการใช้พลังงานนิวเคลียร์และรังสีเป็นสำคัญ นอกจากนี้ ในการกำจัดเครื่องเอกซเรย์ที่ไม่ประสงค์จะใช้งาน พบว่า ปัจจุบันประเทศไทยยังไม่มีระบบการบริหารจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ที่ครบวงจร อีกทั้งไม่มีข้อกฎหมายหรือมาตรการในการบังคับใช้กฎหมายซึ่งเกี่ยวกับการจัดการมลพิษสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากการจัดการของเสียอันตรายประเภทขยะอิเล็กทรอนิกส์ (e - waste) หรือซากผลิตภัณฑ์อุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ไว้โดยเฉพาะด้วย
ดังนั้น เพื่อให้การกำกับดูแลการครอบครองหรือใช้เครื่องเอกซเรย์และการจัดการเครื่องเอกซเรย์ที่ไม่ประสงค์ใช้งานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และปลอดภัยต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน จึงควรแก้ไขปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับหน่วยงานที่รับผิดชอบกำกับดูแลความปลอดภัยทางรังสีของประเทศไทยให้มีความเป็นอิสระ หรือมีการประสานงานระหว่างหน่วยงานที่มีหน้าที่กำกับดูแลอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ประชาชนผู้ใช้หรือครอบครองเอกซเรย์มีความมั่นใจได้ว่าจะมีการจัดการอย่างถูกต้อง เป็นระบบ โดยมุ่งเน้นไปที่การกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการในการกำกับดูแล รวมถึงกำหนดปฏิบัติในการกำจัด (disposal) เครื่องเอกซเรย์ที่ไม่ประสงค์จะใช้งานอีกต่อไปให้มีความชัดเจน ตลอดถึงกำหนดมาตรการลงโทษเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมายโดยคำนึงถึงความปลอดภัยต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมเป็นสำคัญ
เอกสารอ้างอิง
หนังสือ
คณะทำงานการเฝ้าระวังพื้นที่เสี่ยง กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข, แนวทางการเฝ้าระวังพื้นที่เสี่ยง กรณีขยะอิเล็กทรอนิกส์. นนทบุรี : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด, 2558.
บทความวารสาร
เฉลียว นครจันทร์และศิริพงศ์ โสภา. “ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อมเกี่ยวกับการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศไทย (Problem of Enforcement Law of Environment Relating to E-Water Management in Thailand).” วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค. ปีที่ 4 ฉบับที่ 1. (มกราคม – มิถุนายน 2561) : 241 – 242.
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ. “กรณียกเลิกใช้เครื่องกำเนิดรังสี.” กฎหมายนิวเคลียร์น่ารู้. (กันยายน 2560) : 54.
เอกสารประกอบการประชุม
กาญจนาภรณ์ อินทปันตี เลิศลอย. “การจัดการสิ่งแวดล้อม การพัฒนาเมืองและการมีส่วนร่วมของประชาชน NSW.” ในการประชุมร่างกฎหมาย ณ ประเทศออสเตรเลีย, ระหว่างวันที่ 28 มีนาคม – 3 เมษายน 2558.
สื่ออิเล็กทรอนิกส์
MASCI Management System Certification Institute (Thailand). “ระเบียบ WEEE ฉบับใหม่ เพื่อนำมาใช้แทนระเบียบ Directive 2002/96/EC.” https://intelligence.masci.or.th/intelligence_news_details
_th.php?id=967, 23 กุมภาพันธ์ 2563.
พวงทอง ไกรพิบูลย์, “รังสีจากการตรวจโรค รังสีเอกซ์ รังสีแกมมา (Ionizing radiation).” http://haamor.com/th/รังสีจากการตรวจโรค/, 3 มกราคม 2562.
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, “สัมมนารู้เท่าทันกฎหมายนิวเคลียร์ อยู่อย่างปลอดภัยในยุค THAILAND 4.0.” http://www.oap.go.th/images/documents/offices/baea/proap/
QA/QA_bkk-rayong-เครองกำเนด.pdf, 5 มีนาคม 2562.
เอกสารอื่น ๆ
พระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. 2559.
พระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. 2559 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562.
สถาบันพระปกเกล้า, รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการประเมินผลการดำเนินงานของสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ พ.ศ. 2550-2553 ระยะที่ 3.
OTHER MATERIALS
Australian Radiation Protection and Nuclear Safety Act 1998.
CODE OF PRACTICE Radiation Protection in the Medical Applications of Ionizing Radiation Radiation Protection Series Publication No. 14) May 2008.
ENVIRONMENTAL PROTECTION AGENCY, Management of X-Ray Units at End-of-Life, (February 2015).
European Union (Waste Electrical and Electronic Equipment) Regulations 2014 (SI No. 149 of 2014). European Parliament and Council Directive 2012/19/EU on waste electrical and electronic equipment.
IAEA Safety Guide No. GS-G-1.5 Regulatory Control of Radiation Sources.
Radiation Safety Act 1975.
The Radiation Protection (Amendment) Act, 2014.
ELECTRONIC MEDIA
Asia Asset Recovery Pte Ltd. “SERVICES.” https://aar.sg/services/, February 1, 2020.
Environmental Protection Agency. “Radiological Protection Institute of Ireland (RPII).” https://www.epa.ie/about/org/rpiihistory/, February 1, 2020.
National Environment Agency. “Overview.” https://www.nea.gov.sg/our-services/radiation-safety/overview, March 2, 2020.
NSW EPA. “Managing radiation in NSW.” https://www.epa.nsw.gov.au/your-environment/radiation/
managing-radiation-nsw, May 20, 2020.
National Environment Agency. “Summary Of Radiation Protection (Amendment) Act 2014.” https://www.nea.gov.sg/our-services/radiation-safety/regulatory/summary-of-radiation-protection-(amendment)-act-2014, March 2, 2020.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความหรือข้อความคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารบัณฑิตศึกษานิติศาสตร์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยเฉพาะ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
