ปัญหาการปล่อยชั่วคราวโดยมีหลักประกัน

Main Article Content

การุณ ตั้งเจริญกิจสกุล

บทคัดย่อ

หนึ่งในปัญหาของกระบวนการยุติธรรมทางอาญาของประเทศไทยที่เกิดขึ้นตลอดมาถึงปัจจุบันคือ ปัญหาของปล่อยชั่วคราวโดยมีหลักประกัน บทความนี้จึงมุ่งศึกษา สาเหตุและปัญหาการปล่อยชั่วคราวโดยมีหลักประกัน พร้อมทั้งแนวทางแก้ไข ตามปัญหาดังกล่าว บทความนี้จึงใช้วิธีพิจารณาจากกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ข้อบังคับประธานศาลฎีกา ฯ และคำแนะนำประธานศาลฎีกา จากการวิเคราะห์พบว่า ปัญหาการปล่อยชั่วคราวโดยเรียกหลักประกันก็ยังไม่หมดไป เพราะแม้ว่าจะมีการแก้ไขเพิ่มเติมทั้งบทบัญญัติกฎหมาย ข้อบังคับ รวมถึงการพยายามปรับเปลี่ยนแนวทางปฏิบัติต่าง ๆ แล้ว แต่ศาลยังมีดุลยพินิจในการปล่อยชั่วคราวโดยมีประกันและหลักประกันอยู่เสมอ ซึ่งการพิจารณาหลักประกันในการปล่อยชั่วคราวนั้นศาลยังอ้างอิงตามบัญชีมาตรฐานกลางหลักประกันการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจำเลย ทำให้ผู้ต้องหาหรือจำเลยที่ไม่มีฐานะไม่สามารถนำหลักประกันมาวางต่อศาลเพื่อขอปล่อยชั่วคราวได้และทำให้เห็นถึงความเหลื่อมล้ำทางสังคมอย่างเห็นได้ชัด  ดังนั้นบทความนี้จึงเสนอให้จำกัดการใช้ดุลยพินิจของศาล โดยแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติกฎหมาย “ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงไม่เกิน 3 ปี จะควบคุมผู้ถูกจับไว้ได้เท่าที่จะถามคำให้การ และจะรู้ว่าเป็นใคร และที่อยู่ที่ไหนเท่านั้น เว้นแต่จะมีเหตุตาม มาตรา 108/1 (1)-(3)”

Article Details

ประเภทบทความ
Articles

เอกสารอ้างอิง

หนังสือ
คณิต ณ นคร, กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา, (พิมพ์ครั้งที่ 9, วิญญูชน 2561).
คณิต ณ นคร, ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา : หลักกฎหมายพื้นฐานและการเข้าใจ, (พิมพ์ครั้งที่ 4, วิญญูชน 2562).

บทความ
ธัญญานุช ตันติกุล, ‘อิสรภาพราคาแพงสำหรับคนจน : การปล่อยชั่วคราวสภาพปัญหาและหนทางแก้ไข (ตอนที่ ๑)’ (2557) 3 ดุลพาห 151.
ธัญญานุช ตันติกุล, ‘อิสรภาพราคาแพงสำหรับคนจน : การปล่อยชั่วคราวสภาพปัญหาและหนทางแก้ไข (ตอนที่ ๒)’ (2557) 3 ดุลพาห 168.
ภัทรศักดิ์ วรรณแสง, ‘การใช้ดุลยพินิจในการปล่อยชั่วคราว’ (2539) 4 ดุลพาห 34.

วิทยานิพนธ์ การค้นคว้าอิสระ และรายงานส่วนบุคคล

ฉัตรชัย ตังคณานุกูลชัย, ‘การประกันตัวในคดีอาญา : ศึกษาเฉพาะกรณีการประกันภัยอิสรภาพ’ (วิทยานิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ 2549).

เฉลิมเดช หนูรุ่น ‘การใชดุลยพินิจของผู้พิพากษาในการปล่อยชั่วคราว ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงไม่เกินห้าปี’ (สารนิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2548).

อุลิช ดิษฐประณีต, ‘ดุลยพินิจการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องขังหรือขำเลยในกระบวนการยุติธรรมไทย’ (เอกสารส่วนบุคคลของการอบรมหลักสูตร “ผู้บริหารกระบวนการยุตธรรมระดับสูง (บ.ย.ส.)” วิทยาลัยการยุติธรรม สำนักงานศาลยุติธรรม 2552).

รายงาน คู่มือ หรือเอกสารที่ออกโดยหน่วยงานต่าง ๆ
สำนักกฎหมาย สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, เอกสารประกอบการพิจารณา ร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมานวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับที่..) พ.ศ... (หลักเกณฑ์เกี่ยวกับการปล่อยชั่วคราว)(คณะรัฐมนตรี และนายมหรรณพ เดชวิทักษ์ สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ กับคณะเป็นผู้เสนอ) 2561 สืบค้นเมื่อ 26 เมษายน 2564.

สำนักงานศาลยุติธรรม, คู่มือการปฏิบัติงาน ตาม พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความ อาญา (ฉบับที่ 30) พ.ศ.2558 การใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับตรวจสอบหรือจำกัด การเดินทางของบุคคลในการปล่อยชั่วคราว (Electronic Monitoring) 2560 https://emc.coj.go.th/th/content/page/index/id/25145> สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน 2564.

อื่น ๆ

‘น้ำตาลูกผู้ชายไหล! ตกเป็น " เเพะ " ข้อหาลักทรัพย์ ทำชีวิตพัง’ ( 4 พฤศจิกายน 2563) สืบค้นเมื่อวันที่ 28 เมษายน 2564.

‘นำร่อง 10 ศาลต้นแบบ ประกันตัวผู้ยากไร้ด้วยคำร้องใบเดียว’ (2 กุมภาพันธ์ 2563) สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน 2564.

‘ศาลยุติธรรมไทยปรับบทบาทเชิงรุก ส่งผู้พิพากษาเข้าเรือนจำ “ดึงคนไม่มีเงินประกันจากคุก”’ (19 พฤษภาคม 2563) สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน 2564.

‘หนุ่มใหญ่ร้องเป็นแพะในคดีค้ายาเสพติด ตำรวจจับติดคุกฟรี 9 เดือน’ (14 สิงหาคม 2563) สืบค้นเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2564.

กองบรรณาธิการ The101.world ‘“ปฏิรูประบบยุติธรรม เปลี่ยนสังคมไทย” – ปริญญา เทวานฤมิตรกุล’ (24 ธันวาคม 2563) สืบค้นเมื่อ 27 เมษายน 2564.

ภาวรรณ ธนาเลิศสมบูรณ์ และ สมคิด พุทธศรี, ‘ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมที่ดูดาย – ศ.ดร.สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล’ the101.world (23 กันยายน 2562) < https://www.the101.world/surasak-interview/#> สืบค้นเมื่อ 27 เมษายน 2564.