เอกภาพการสอบสวนในคดีอาญา

บทคัดย่อ

การสอบสวนเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการยุติธรรมทางอาญาที่มีความสำคัญอย่างยิ่งอันมีเจตนารมณ์ในการค้นหาความจริงเพื่อป้องกันและปราบปรามการกระทำความผิดในสังคม ซึ่งตามหลักการดำเนินคดีอาญาโดยรัฐองค์กรเกี่ยวข้องจะต้องร่วมมือกันในดำเนินการและปราบปรามอาชญากรรมอย่างมีประสิทธิภาพ จากการศึกษาความเป็นมาของอำนาจการสอบสวนคดีอาญาของไทย พบว่า ระบบการสอบสวนคดีอาญาของไทยขาดความเป็นเอกภาพและขาดการตรวจสอบถ่วงดุลอำนาจของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ส่งผลให้การรวบรวบพยานหลักฐานในชั้นสอบสวน
มีข้อบกพร่องหลายประการ บทความนี้จึงมุ่งศึกษาถึงปัญหาการขาดเอกภาพและการตรวจสอบถ่วงดุลอำนาจสอบสวนคดีอาญาของไทย เพื่อวิเคราะห์แนวทางการแก้ไขปัญหาตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยศึกษาเปรียบเทียบกับระบบการสอบสวนคดีอาญาของประเทศฝรั่งเศส เยอรมนี อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา จากผลการวิเคราะห์ เห็นว่า ประเทศไทยควรปรับปรุงแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวกับระบบสอบสวนให้เป็นไปตามหลักการสอบสวนฟ้องร้องเป็นกระบวนการเดียวกันและมุ่งพัฒนาระบบการสอบสวนให้องค์กรที่เกี่ยวข้องร่วมมือในการค้นหาความจริงตามหลักการสอบสวนสากลโดยให้พนักงานสอบสวนมีอำนาจสอบสวนและให้พนักงานอัยการมีบทบาทควบคุมการสอบสวนหรือสามารถเข้าร่วมการสอบสวนได้ เพื่อการรวบรวมพยานหลักฐานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเพื่อตรวจสอบถ่วงดุลการใช้อำนาจสอบสวนอย่างเหมาะสม ตลอดจนเป็นหลักประกันความเป็นธรรมและคุ้มครองสิทธิเสรีภาพประชาชาชนอันนำไปสู่ความเชื่อมั่นในกระบวนการยุติธรรม