ทรัพย์อิงสิทธิ : ศึกษากรณีการถือครองอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าว

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งที่จะศึกษาปัญหาเรื่องลักษณะของการที่คนต่างด้าวเข้ามาเป็นผู้ทรงทรัพย์อิงสิทธิ
ตามพระราชบัญญัติทรัพย์อิงสิทธิ พ.ศ. 2562 ซึ่งทำให้คนต่างด้าวนั้นๆ มีอำนาจในการใช้ประโยชน์อสังหาริมทรัพย์ภายในประเทศไทยอย่างกว้างขวางภายใต้ระยะเวลานาน เปรียบเสมือนเข้ามาเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์เสียเอง ดังนั้น จึงนำไปสู่ปัญหาของการขัดหรือแย้งกันกับกฎหมายว่าด้วยการถือครองที่ดินหรืออาคารชุดของคนต่างด้าว และปัญหาการใช้ประโยชน์อสังหาริมทรัพย์ในฐานะวัตถุแห่งทรัพย์อิงสิทธิ
ของคนต่างด้าว อย่างไรก็ตาม พระราชบัญญัติทรัพย์อิงสิทธิ พ.ศ. 2562 นี้เป็นกฎหมายที่ถูกตราขึ้นมาใหม่ ประกอบกับทรัพย์อิงสิทธิก็ถือเป็นสิทธิชนิดใหม่ (New Asset Class) เช่นกัน มิได้มีรากฐานของสิทธิมาจากกฎหมายต่างประเทศแต่อย่างใด มีเพียงสิทธิที่มีลักษณะใกล้เคียงหรือคล้ายคลึงกันเพียงเท่านั้น วิธีการศึกษาเกี่ยวกับประเด็นปัญหาดังกล่าว จึงมุ่งเข้าสู่ประเด็นปัญหาด้วยวิธีการตีความบทบัญญัติของพระราชบัญญัติดังกล่าว โดยวิเคราะห์พิจารณาทั้งในแง่ของภาคทฤษฎีและความเป็นไปได้ในภาคปฏิบัติ ประกอบกับศึกษาถึงที่มาและเหตุผลเบื้องหลังลายลักษณ์อักษรของพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวด้วย อีกทั้งยังมีการวิเคราะห์ถึงบทบัญญัติของกฎหมายว่าด้วยการถือครองที่ดินและห้องชุดของคนต่างด้าว และกฎหมายว่าด้วยการใช้ประโยชน์อสังหาริมทรัพย์และประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยทรัพย์อิงสิทธินี้
มีความชัดเจนและเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ จากการศึกษาเปรียบเทียบและประมวลผลแล้วพบว่าพระราชบัญญัติทรัพย์อิงสิทธิ พ.ศ. 2562 นี้มิได้มีหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขที่กลั่นกรองผู้ทรงทรัพย์อิงสิทธิในฐานะ
คนต่างด้าวแต่อย่างใด ดังนั้น คนต่างด้าวจึงสามารถเข้ามาเป็นผู้ทรงทรัพย์อิงสิทธิได้โดยเสรี แต่ประมวลกฎหมายที่ดินและพระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ. 2522 กลับกำหนดให้คนต่างด้าวสามารถได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์อย่างจำกัด ซึ่งแม้ทรัพย์อิงสิทธิจะมิได้อยู่ภายใต้กฎหมายทั้งสองฉบับดังกล่าว เนื่องจากมิใช่สิทธิประเภทเดียวกันกับกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครอง แต่ก็ควรที่จะต้องมีการกำหนดเงื่อนไขหรือหลักเกณฑ์ดังกล่าวไว้ในกฎหมายว่าด้วย
ทรัพย์อิงสิทธิด้วยเพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายทุกฉบับในภาพรวมเป็นไปโดยไม่ขัดหรือแย้งกันทั้งทางตรง
และทางอ้อม ประกอบกับผู้ทรงทรัพย์อิงสิทธิในฐานะคนต่างด้าวย่อมมีความประสงค์ที่จะใช้ประโยชน์อสังหาริมทรัพย์เพื่อประกอบธุรกิจในการลงทุนโดยหวังผลกำไรสูงสุด ดังนั้น เมื่อพิเคราะห์จากเหตุผลในการตราพระราชบัญญัติทรัพย์อิงสิทธิ พ.ศ. 2562 โดยมุ่งหวังที่จะนำมาซึ่งการลงทุนในด้านอสังหาริมทรัพย์เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ ผู้ร่างกฎหมายย่อมที่จะต้องการให้ผู้ทรงสิทธิสามารถใช้ประโยชน์อสังหาริมทรัพย์
ได้อย่างกว้างขวาง อันจะนำไปสู่การขัดหรือแย้งกันกับกฎหมายว่าด้วยการใช้ประโยชน์อสังหาริมทรัพย์
และการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวที่กำหนดให้คนต่างด้าวสามารถประกอบธุรกิจได้อย่างจำกัด ทั้งนี้
จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติทรัพย์อิงสิทธิ พ.ศ. 2562 ให้ครอบคลุมในการแก้ไขปัญหาที่ได้กล่าวไว้แล้วในข้างต้น