ปัญหาการปนเปื้อนของยาในสิ่งแวดล้อม : ศึกษาเปรียบเทียบมาตรการทางกฎหมาย ในการประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมของยาแผนปัจจุบันสำหรับมนุษย์ ของประเทศสหรัฐอเมริกาและแคนาดา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาเรื่องปัญหาการพบยาปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมที่ปรากฏทั่วโลก สำหรับประเทศไทยนั้นมีรายงานวิจัยและบทความวิชาการที่ทำการศึกษาการปนเปื้อนของสารออกฤทธิ์สำคัญในตัวยาที่ปนเปื้อนในระบบบำบัดน้ำเสียและแหล่งรับน้ำสาธารณะ พบว่ามีการตกค้างของสารออกฤทธิ์สำคัญในตัวยาของยาแผนปัจจุบันสำหรับมนุษย์ แสดงให้เห็นว่าเทคโนโลยีของระบบบำบัดน้ำเสียในปัจจุบันยังไม่สามารถกำจัดสารเคมีของยาบางประเภทได้อย่างสมบูรณ์ และผลกระทบของการปนเปื้อนของยาในสิ่งแวดล้อมไม่เพียงแต่กระทบต่อคุณภาพของสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบทางลบต่อสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่มีการปนเปื้อน ตลอดจนอาจกระทบต่อสิ่งมีชีวิตตลอดห่วงโซ่อาหารรวมถึงมนุษย์ ดังนั้น บทความนี้ศึกษาเปรียบเทียบมาตรการทางกฎหมายของประเทศสหรัฐอเมริกาและแคนาดาที่กำหนดให้มีการประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมของยาแผนปัจจุบันสำหรับมนุษย์ในขั้นตอนการอนุญาตให้ผลิตภัณฑ์ยาหรือสารออกฤทธิ์สำคัญในตัวยาเข้าสู่ตลาด เพื่อหาข้อเสนอแนะมาตรการทางกฎหมายที่เหมาะสมของประเทศไทย
จากการศึกษาเปรียบเทียบ ประเทศสหรัฐอเมริกากำหนดให้ประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมของตำรับยาแผนปัจจุบันสำหรับมนุษย์ที่ขอขึ้นทะเบียน ขณะที่ประเทศแคนาดากำหนดให้ประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมของสารออกฤทธิ์สำคัญในตัวยา บทความนี้เห็นด้วยกับประเทศสหรัฐอเมริกา เนื่องจากกลไกในการกำกับดูแลยาแผนปัจจุบันสำหรับมนุษย์ของประเทศไทยสอดรับกับมาตรการทางกฎหมายของประเทศสหรัฐอเมริกามากกว่าประเทศแคนาดาที่กำกับดูแลสารออกฤทธิ์สำคัญในตัวยาเช่นเดียวกับสารเคมีอื่น ๆ ดังนั้น ประเทศไทยควรกำหนดมาตรการทางกฎหมายให้ผู้ขอขึ้นทะเบียนตำรับยาแผนปัจจุบันสำหรับมนุษย์ต้องยื่นเอกสารการประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมของตำรับยาที่ขอขึ้นทะเบียนพร้อมคำขอขึ้นทะเบียนต่อสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา อีกทั้ง ฉลากยาต้องแสดงข้อมูลผลการประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมของยานั้น และคำแนะนำในการกำจัดยาที่ถูกต้อง รวมถึงเสนอให้แก้ไขเพิ่มเติมประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กำหนดให้ผู้ขออนุญาตประกอบกิจการโรงงานอุตสาหกรรมยาที่ผลิตสารออกฤทธิ์สำคัญในตัวยาในราชอาณาจักรไทย ต้องจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมด้วย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อความคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารบัณฑิตศึกษานิติศาสตร์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยเฉพาะ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
เอกสารอ้างอิง
อัญชลี จิตรักนที และคณะ, 'บทที่ 3 การคัดเลือกยา' ใน วิชัย โชควิวัฒนและคณะ (บรรณาธิการ) ระบบยาของประเทศไทย 2563 (พิมพ์ครั้งที่ 1, สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข 2564).
อำนาจ วงศ์บัณฑิต, กฎหมายสิ่งแวดล้อม (พิมพ์ครั้งที่ 4, สํานักพิมพ์วิญญูชน 2562) 98.
-- Environmental risk assessment (ERA) : an approach for assessing and reporting environmental conditions. (Victoria, B.C: Habitat Branch, 2000).
OECD, Pharmaceutical Residues in Freshwater: Hazards and Policy Responses (OECD Publishing, 2019).
Timothy O'Riordan and James Cameron, Interpreting the Precautionary Principle, (Cameron May 1994).
TIM aus der BEEK and others, ‘Pharmaceuticals in the environment-Global occurrences and perspectives’ (2016) 35 Environmental Toxicology and Chemistry 823.
Ying Li and others, ‘Pharmaceutical Residues in Wastewater Treatment Plants and Surface Waters in Bangkok’ (2012) 16 Journal of Hazardous, Toxic, and Radioactive Waste 88.
วาลิกา เศวตโยธิน และคณะ, 'การปนเปื้อนของสารกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพในแม่น้ำบางปะกง’ (รายงานฉบับสมบูรณ์เสนอต่อศูนย์วิจัยและฝึกอบรมด้านสิ่งแวดล้อม กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม 2559).-- ‘Environmentally Persistent Pharmaceutical Pollutants (EPPPs)’ (UN environment programme) <https://www.unep.org/explore-topics/chemicals-waste/what-we-do/emerging-issues/environmentally-persistent-pharmaceutical> สืบค้นเมื่อ 30 สิงหาคม 2564.
-- ‘Environmental Risk Assessment for Pharmaceutical Drugs’ (Labcorp) <https://drugdevelopment.labcorp.com/content/dam/covance/assetLibrary/whitepapers/Environmental-Risk-Assessment-WPCPC003.pdf> สืบค้นเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2565.
John L Wilkinson and others, ‘Pharmaceutical pollution of the world’s rivers’ (2021) 119 Proceedings of the National Academy of Sciences 2 <https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2113947119> สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2565.
-- ‘Risk assessment of chemical substances’ (Government of Canada) < https://www.canada.ca/en/health-canada/services/chemical-substances/canada-approach-chemicals/risk-assessment.html#s2> สืบค้นเมื่อ 30 กันยายน 2564.
