LEGAL MEASURES FOR AGRICULTURAL LAND REFORM AND NATIONAL RESERVED FOREST PROTECTION
Main Article Content
Abstract
Forests are vital for national development as a source of genetic resources used in the industrial ecotourism sector. Yet in Thailand, forest areas have decreased rapidly and continuously, with degraded land in national forest reserves implementing agricultural land reform. Is this supposed solution for lack of arable land and forest encroachment suitable for Thailand, where the population and the demand for farmland are increasing but forest areas are decreasing? This research studies the legal role in granting governmental authority to seize deteriorated land in national reserved for agricultural land reform. The goal is to provide policy and legal recommendations for land use in national forests during agricultural land reform.
A comparative study was made of land types that the government intends to use in agricultural land reform and relevant land types used in foreign countries to provide arable land. Results were that the initial spirit of the Agricultural Land Reform Act B.E. 2518 (1975; The Land Reform Act) sought to use private land for agricultural land reform to conserve forest areas for sustainable use. This left no motive for encroaching on additional forest areas, with the goal to allow the government to use such land to carry out land reform in future. The government should therefore no longer use degraded national forest land for agricultural land reform and repeal Section 26 (4) of the Land Reform Act.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อความคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารบัณฑิตศึกษานิติศาสตร์เป็นวรรณกรรมของผู้เขียนโดยเฉพาะคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
References
บทความ
ภาษาไทย
ดามร คำไตรย์, ‘กฎหมายปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมกับข้อท้าทายที่เปลี่ยนแปลงไป’ (2558) 1 วารสารนิติสังคมศาสตร์
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
เทอด สุปรีชากร, ‘การปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตร’ <https://kukr.lib.ku.ac.th/kukr_es/index.php?/BKN/search_detail
/result/39056> สืบค้นเมื่อ 15 มิถุนายน 2566.
พงศ์บุณย์ ปองทอง, ‘การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม : ทรัพยากรป่าไม้และความหลากหลาย
ทางชีวภาพ’ (2558) 2 รัฏฐาภิรักษ์ วารสารราย 4 เดือน ปีที่ 5 ฉบับที่ 2 พฤษภาคม - สิงหาคม 2558.
หนังสือราชการ
ภาษาไทย
ความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 473/2524 เรื่อง อำนาจของสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อ
เกษตรกรรมในการดำเนินการปฏิรูปที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติ (การตีความพระราชบัญญัติการปฏิรูป
ที่ดินเพื่อการเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 และพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507).
บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 307/2549 เรื่อง สถานะของป่าสงวนแหงชาติในบริเวณที่มีการ
กำหนดเขตปฏิรูปที่ดิน.
รายงาน คู่มือ หรือเอกสารที่ออกโดยหน่วยงานต่าง ๆ
ภาษาไทย
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี ร่วมกับสำนักงาน
คณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.), องค์ความรู้
การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติป่าไม้และสัตว์ป่า.
สำนักแผนงานและสารสนเทศ กรมป่าไม้, นโยบายป่าไม้แห่งชาติ.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่หนึ่ง ระยะที่ 1
(พ.ศ. 2504-2506).
ฝ่ายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย, รายงานการศึกษาเรื่อง นโยบาย
การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมของประเทศไทย 2535.
สำนักกฎหมาย สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม, คู่มือการปฏิบัติงานในการนำที่ดินของรัฐมาดำเนินการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม.
คณะกรรมการปรับปรุงแผนที่แนวเขตที่ดินของรัฐแบบบูรณาการ มาตราส่วน 1 : 4000 (One Map) พ.ศ.2559,
การปรับปรุงแผนที่แนวเขตที่ดินของรัฐแบบบูรณาการ.
สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม, ‘หนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ด่วนที่สุด ที่ นร 0203/4577 ลงวันที่ 1
เมษายน 2536 เรื่อง ขออนุมัติดำเนินการปฏิรูปที่ดินในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ’ <https://scan.alro. go.th
/announce/40/6.%20%E0%B8%A1%E0%B8%95%E0%B8%B4%20%E0%B8%84%E0%B8%A3%
E0%B8%A1/30%20%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E
%B8%A1%202536.pdf> สืบค้นเมื่อ 5 มิถุนายน 2566.
สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม, ‘บันทึกข้อตกลงร่วมกันว่าด้วยแนวทางการปฏิบัติในการกันพื้นที่ป่าสงวน
แห่งชาติกลับคืนกรมป่าไม้ พ.ศ. 2538’ <https://scan.alro.go.th/announce/44/1.%20%E0%
B8%9B%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%
B9%81%E0%B8%AB%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8
%B4/%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%88%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0
%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%9B%E0%B9%88%E0%B8%B2/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E
%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%A
D%E0%B8%95%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B8%87%E0%B8%AF%20(14%20%E0%B8
%81%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%99%202
.pdf> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.
LIRT คลังสารสนเทศของสถาบันนิติบัญญัติ, ‘คำแถลงนโยบายของหม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช นายกรัฐมนตรี
และคณะรัฐมนตรีต่อสภาผู้แทนราษฎร วันพฤหัสบดีที่ 6 มีนาคม 2518’ <https://dl.parliament.go.th/
backoffice/viewer2300/web/viewer.php> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.
LIRT คลังสารสนเทศของสถาบันนิติบัญญัติ, ‘คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี ซึ่งนายธานินทร์ กรัยวิเชียร
เป็นนายกรัฐมนตรี พร้อมทั้ง คำปราศรัยของนายกรัฐมนตรี’ <https://library.parliament.go.th/sites/
default/files/ assets/ files/statement-policy/39/NALT-statement-of-policy-sp-39.pdf> สืบค้นเมื่อ 4
มิถุนายน 2566.
LIRT คลังสารสนเทศของสถาบันนิติบัญญัติ, ‘คณะรัฐมนตรี คณะที่ 41 พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์
เป็นนายกรัฐมนตรี ตั้งแต่วันที่ 12 พฤษภาคม 2522-3 มีนาคม 2523 แถลงนโยบายเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2522’
<https://library.parliament.go.th/sites/default/files/assets/files/statement-policy/41/NALT-state ment
-of-policy-sp-41.pdf> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.
LIRT คลังสารสนเทศของสถาบันนิติบัญญัติ, ‘คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ แถลงต่อ
รัฐสภา วันพุธที่ 27 สิงหาคม 2529’ <https://dl.parliament.go.th/backoffice/viewer2300/web/
viewer .php> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.
LIRT คลังสารสนเทศของสถาบันนิติบัญญัติ, ‘คำแถลงนโยบายของนายสัญญา ธรรมศักดิ์ นายกรัฐมนตรี ต่อสภา
นิติบัญญัติแห่งชาติ วันศุกร์ที่ 7 มิถุนายน 2517’ <https://dl.parliament.go.th/backoffice/viewer2300/
web/viewer.php> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ, ‘แนวทางการแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่าสงวน
แห่งชาติ’ <https://www.onlb.go.th/about/featured-articles/5147-a5147> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.
วิทยานิพนธ์และการค้นคว้าอิสระ
ภาษาไทย
นันท์นภัส นิธิเมธธีรนนท์ , ‘การจัดหาที่ดินเพื่อการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม’ (วิทยานิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2563).
พิชัย เตชะทองสิงห์, ‘ปัญหาการได้มาซึ่งที่ดินเอกชนตามกฎหมายปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ศึกษากรณีการจัดซื้อ
ที่ดินเอกชนเพื่อการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม’ (สารนิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต
มหาวิทยาลัยศรีปทุม 2559).
เอกสารอิเล็กทรอนิกส์
ภาษาไทย
สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม, ‘เนื้อที่รับมอบที่ดินของรัฐ 4 ประเภท มาดำเนินการปฏิรูปที่ดิน’
opendata.alro .go.th/uk_UA/dataset/01_0101> สืบค้นเมื่อ 8 เมษายน 2566.
สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม, ‘ประวัติความเป็นมา’
activity/article-category-1-6/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B
%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9
%80%E0%B8%9B%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%B21644571318?id=14
> สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2566.
สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม, ‘การนำที่ดินมาปฏิรูปที่ดินตามพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2)
พ.ศ. 2519 และ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2532’ <https://alro.go.th/uploads/org/mapping _land/ article_attach/article_attach_201809101536544357.pdf> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.
สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม, ‘ที่ดินของรัฐที่ได้รับมอบดำเนินการปฏิรูปที่ดิน’ <https://opendata.alro.go.th/dataset/01_0101> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.
สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม, ‘สรุปสาระสำคัญของพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518’ <https://alro.go.th/uploads/org/mapping_land/article_attach/article_attach_
pdf> สืบค้นเมื่อ 5 มิถุนายน 2566.
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, ‘ร่างพระราชบัญญัติปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ....’
resolution.soc.go.th/?page_id=74&find_word=%E0%B8%9B%E0%B8%8F%E0%B8%B4%
E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B8%9B%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0
%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%99&start_date=&end_date=&book_number=&page
_no=48> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, ‘มติคณะรัฐมนตรีว่าด้วยการจัดการลุ่มน้ำ’
<https://epa.onep.go.th/storage/upload/law/kmkkijpibo.pdf> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.
อื่น ๆ
ภาษาไทย
Thai PBS, ‘ครม.แก้ปัญหาที่ดินทับซ้อน ไฟเขียวปรับแผนที่แนวเขตเป็น One Map’ <https://www.thaipbs.
or.th/news/content/325064> สืบค้นเมื่อ 6 มิถุนายน 2566.
ภาษาต่างประเทศ
The Department of Land Administration, M.O.I., 'The Farm Rent Reduction to 37.5% Act 1951 Article 1.
<https://law.moj.gov.tw/ENG/Law Class/LawAll.aspx?pcode=D0060008> สืบค้นเมื่อ 9
มิถุนายน2566.
Yong-Ha Shin, ‘LAND REFORM IN KOREA, 1950’ <http://s-space.snu.ac.kr/bitstream/10371/84988
/1/2.LAND_REFORM_IN_KOREA__1950%5DYong-Ha%20Shin.pdf> สืบค้นเมื่อ 4 มิถุนายน 2566.