การศึกษาเปรียบเทียบการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทตามพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 กับการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในกฎหมายประเทศอังกฤษ

บทคัดย่อ

ในปัจจุบัน การแก้ไขความขัดแย้งด้วยการฟ้องคดีนั้นอาจมีความซับซ้อนอย่างยิ่ง รวมถึงอาจมีความล่าช้าเกินสมควร และมีค่าใช้จ่ายที่สูงมาก ดังนั้น คู่พิพาทจึงหันมาใช้การระงับข้อพิพาททางเลือก (ADR) ในการแก้ไขความขัดแย้งกันมากขึ้น หนึ่งในวิธีการระงับข้อพิพาททางเลือกที่โดดเด่นและมีการใช้กันทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยด้วย ก็คือ การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทนั่นเอง

เนื่องจากประเทศไทยมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 มาได้ไม่นานนัก การวิเคราะห์เพื่อเปรียบเทียบกฎหมายจะให้มุมมองที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อประเทศไทยในการพัฒนาประสิทธิภาพของกฎหมายฉบับนี้และช่วยแก้ไขปัญหาที่จะเกิดขึ้นจากการบังคับใช้ในอนาคตได้  ดังนั้น การศึกษาเปรียบเทียบระหว่างกฎหมายด้านการไกล่เกลี่ยของประเทศไทยและประเทศอังกฤษมุ่งที่จะช่วยนำเสนอจุดแข็งและข้อจำกัดของแต่ละระบบ โดยเน้นการศึกษาใน 5 ประเด็น อันได้แก่ ความเป็นมาของกฎหมายไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ประเภทคดีที่ไกล่เกลี่ยได้ กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ผู้ไกล่เกลี่ย และค่าใช้จ่ายในการไกล่เกลี่ย

จากการศึกษาพบว่า ทั้งประเทศไทยและประเทศอังกฤษต่างก็สามารถนำข้อดีในระบบของอีกประเทศไปปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของตนได้ เช่น ประเทศไทยควรพิจารณาเพื่อเพิ่มเติมการไกล่เกลี่ยคดีเกี่ยวกับครอบครัว ส่วนประเทศอังกฤษควรพิจารณาเปลี่ยนกฎหมายปัจจุบันให้คดีอาญาสามารถไกล่เกลี่ยได้ เป็นต้น ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะเป็นประโยชน์ในการปรับปรุงให้กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของทั้งสองประเทศมีประสิทธิภาพที่เหมาะสมได้