หนังสือภาพสำหรับเด็ก : พื้นที่การเรียนรู้เรื่องเพศ สิทธิในร่างกายและความหลากหลายทางเพศในสังคมไทยร่วมสมัย

Main Article Content

ภัทรขวัญ ทองเถาว์
ภัทรลดา ทองเถาว์

บทคัดย่อ

                บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์หนังสือภาพสำหรับเด็กที่นำเสนอแนวคิดเรื่องเพศ สิทธิในร่างกาย และความหลากหลายทางเพศ โดยศึกษาจากหนังสือภาพจำนวน 8 เรื่อง ทั้งที่เป็นผลงานของนักเขียนชาวไทยและชาวต่างประเทศที่ได้รับการแปลเป็นภาษาไทย คัดเลือกตามเกณฑ์ด้านเนื้อหาที่สอดคล้องกับช่วงวัย 5–12 ปี ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า หนังสือภาพสำหรับเด็กนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการรู้จักร่างกายของตนเอง รวมทั้งอวัยวะที่เรียกว่า “ของสงวน” ก่อนจะนำไปสู่แนวคิดการตระหนักว่าร่างกายของตนเองสำคัญ ร่างกายเป็นของตนเอง เด็กมีสิทธิ์ตัดสินใจปฏิเสธการสัมผัสที่ไม่พึงประสงค์ ขณะเดียวกันหนังสือภาพนำเสนอแนวคิดต่อเนื่องเกี่ยวสถานการณ์ที่เป็นการคุกคามทางเพศ พร้อมแสดงแนวทางการหลีกเลี่ยง การปฏิเสธ และการขอความช่วยเหลือจากผู้ใหญ่ที่ไว้วางใจได้ นอกจากนี้ยังมีหนังสือภาพที่ขยายกรอบแนวคิดไปสู่การยอมรับในเรื่องเพศวิถี อัตลักษณ์ทางเพศ และครอบครัวที่หลากหลาย  ช่วยให้เด็กเข้าใจเรื่องความแตกต่าง ยอมรับในความหลากหลาย และเรียนรู้เรื่องความเท่าเทียมบนพื้นฐานของศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ทองเถาว์ ภ. ., & ทองเถาว์ ภ. . (2026). หนังสือภาพสำหรับเด็ก : พื้นที่การเรียนรู้เรื่องเพศ สิทธิในร่างกายและความหลากหลายทางเพศในสังคมไทยร่วมสมัย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 17(1), 67–81. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/humanjubru/article/view/285811
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กฤตยา อาชวนิจกุล. (2554). เพศวิถีที่กำาลังเปลี่ยนแปลงไปในสังคมไทย. วารสารประชากรและสังคม,

(1), 43-66.

คุณแม่เอง. (2563). ปิงปิงไม่ยอม. กรุงเทพฯ: พาส เอ็ดดูเคชั่น.

ซากิโกะ, เอ็มมิ. (2566). ส่วนนี้หนูหวงที่สุด. (ภัทรอร พิพัฒนกุล, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: แซนคล็อคบุ๊คส์.

เซราโน, ลูเซีย. (2568). ร่างกายเป็นของหนู [Tu cuerpo es tuyo]. (พิมพ์ครั้งที่ 2). (เพ็ญพิสาข์

ศรีวรนารถ, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: แซนคล็อคบุ๊คส์.

นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ. (2559). แนวคิดทฤษฎีเรื่อง “ความหลากหลายทางเพศ”. สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม

จาก, www.sac.or.th/th/wp-content/uploads/2016/05/Sexual-diversity.pdf.

นิตยา วรรณกิตร์. (2559). วรรณกรรมสำหรับเด็กและเยาวชน. นนทบุรี: มาตา.

ทัศนีย์ ดำเกิงศักดิ์. (2554). การวิเคราะห์เนื้อหาเพศศึกษาและความพึงพอใจของผู้รับ

สารที่มีต่อคอลัมน์ “เสพสมบ่มสมและเว็บไซต์ meetdoctor.com. วารสารนิเทศศาสตร์, 29(1),

-106.

ราชกิจจานุเบกษา. (2568). เผยแพร่ประกาศพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมาย

อาญา (ฉบับที่ 30) เพิ่มนิยามคำว่า "กระทำชำเรา-คุกคามทางเพศ" เพื่อให้ครอบคลุมถึงการกระทำความผิดที่มีความหลากหลาย มีผลบังคับใช้

ตั้งแต่ 30 ธ.ค.2568. สืบค้นเมื่อ 10 ธันวาคม 2568 จาก, https://www.thaipbs.or.th/500641

แลนเชสต์-แกรนท์, โจดี้. (2565). คุณแม่ของฉันเป็นโจรสลัด [The Priate Moms] (ภัทรภร วิวัฒนาการ,

ผู้แปล). ขอนแก่น: เลเล้นท์ รีกัล กรุ๊ป.

สจ๊วต, สก๊อต. (2565). เงาของฉันไม่เหมือนใคร [My Shadoe is Pink] (ณัฐฑา ภูมะธน และ ณฐพร

สารโกศล, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: แฮปปี้ เดซี่.

สิรินยา เยอร์บริดจ์ บิชอพ. (2568). ร่างกายของฉัน ฉันดูแลได้. (พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: นานมี บุ๊คส์.

สองขา. (2558). ป๋องแป๋งอยากรู้. กรุงเทพฯ: พาส เอ็ดดูเคชั่น.

. (2564). ป๋องแป๋งไม่ยอม. กรุงเทพฯ: พาส เอ็ดดูเคชั่น.

. (2565). เต่าทองสองสี ?. กรุงเทพฯ: กู๊ดเฮด พริ้นติ้ง แอน แพคเกจจิ้ง กรุ๊ป.

สมพร จารุนัฏ. (2541). คู่มือการเรียนเรื่องบันเทิงคดีและสารคดีสำหรับเด็ก. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ:

คุรุสภาลาดพร้าว.

Unesco. (2024). Comprehensive sexuality education: For healthy, informed

and empowered learners [Website].

https://www.unesco.org/en/health-education/cse?utm_source

World Health Oganization. (2024). Comprehensive sexuality education. Retrieved 12

November 2568, from, https://www.who.int/news-room/questions-andanswers/

comprehensive-sexuality education?utm_source=chatgpt.com