การแสดง แสง สี เสียง ในเทศกาลเที่ยวพิมาย : องค์ประกอบนาฏกรรมในพื้นที่ มรดกวัฒนธรรม

Main Article Content

ชนกนาฏ วรแสน
ขวัญแก้ว ประสานพานิช

บทคัดย่อ

การแสดงแสง สี เสียง เป็นรูปแบบการแสดงร่วมสมัยที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในบริบทของการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในประเทศไทย โดยเฉพาะการจัดแสดงในพื้นที่โบราณสถานและแหล่งมรดกวัฒนธรรม บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการแสดงแสง สี เสียง ในงานเทศกาลเที่ยวพิมาย อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา นาฏกรรมร่วมสมัยที่ผสานองค์ประกอบทางนาฏยศิลป์เข้ากับบริบททางประวัติศาสตร์และพื้นที่สถาปัตยกรรมโบราณ โดยการวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ จากการศึกษาจากเอกสาร งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยมุ่งเน้นการวิเคราะห์องค์ประกอบของนาฏกรรม ได้แก่ เนื้อหาและโครงสร้างการแสดง การเคลื่อนไหวและท่าทาง การใช้พื้นที่การแสดง เครื่องแต่งกาย เทคนิคแสง เสียงและดนตรีประกอบ ผู้แสดง และผู้ชม ผลการศึกษาพบว่า การแสดงแสง สี เสียง ในงานเทศกาลเที่ยวพิมาย มีลักษณะเป็นนาฏกรรมแบบศิลปะการแสดงเฉพาะที่ (Site Specific Performance) ที่ใช้พื้นที่ปราสาทหินพิมายเป็นเวทีการแสดง ถ่ายทอดเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมผ่านการจัดวางองค์ประกอบทางนาฏศิลป์อย่างเป็นระบบ ส่งผลให้เป็นสื่อทางศิลปะ รวมทั้งเป็นเครื่องมือสร้างประสบการณ์ทางสุนทรียะ และความรู้ให้แก่ผู้ชม นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงบทบาทของนาฏกรรมในการเสริมคุณค่า การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมในบริบทสังคมร่วมสมัย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วรแสน ช. ., & ประสานพานิช ข. . (2026). การแสดง แสง สี เสียง ในเทศกาลเที่ยวพิมาย : องค์ประกอบนาฏกรรมในพื้นที่ มรดกวัฒนธรรม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 17(1), 220–237. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/humanjubru/article/view/285976
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

คฑาวุธ มาป้อง, ศุภกร ฉลองภาค, และทรรณรต ทับแย้ม. (2567). นาฏศิลป์ร่วมสมัยในการแสดงแสง สี

เสียง สื่อผสม งานประเพณี "สมมาน้ำ คืนเพ็งเส็งประทีป" จังหวัดร้อยเอ็ด. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(9), 1062–1076.

จิรายุทธ พนมรักษ์. (2560). การถ่ายทอดแนวความคิดด้านการสร้างสรรค์นาฏยศิลป์ไทยร่วมสมัยประเภทศิลปะการแสดงเต้นรำเฉพาะที่ ของศาตราจารย์

ดร.นราพงษ์ จรัสศรี. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 20(1), 97-108.

จุรีรัตน์ จงพานิช. (2560). การออกแบบการแสดงในพื้นที่มรดกวัฒนธรรม. วารสารศิลปกรรมศาสตร์,

(2), 85-102.

ธีรตา นุ่มเจริญ. (2565). การสร้างสรรค์การแสดงประกอบแสง สี เสียง ชุด "เมืองปุราณทวารวดี เรื่องเล่า

วิถีชนดงละคร". Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(6), 18–28.

มนตรี ตราโมท. (2538). ดนตรีไทย. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.

วรุธ วงษ์อิน, และปัทมาวดี ชาญสุวรรณ. (2567). เรือมอัปสรา : อัตลักษณ์นาฏกรรม การสร้างพลังอำนาจ

ละมุน เพื่อส่งเสริมภาพลักษณ์และการท่องเที่ยวจังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิจัยและนวัตกรรมท้องถิ่น, 19(1), 45–60.

สมชาย ปรีชาศิลปกุล. (2552). ศิลปะการแสดงกับประสบการณ์ของผู้ชม. วารสารมนุษยศาสตร์, 6(1), 1-18.

สุภาวดี ศรีทอง. (2562). การแสดงแสง สี เสียงกับการถ่ายทอดอัตลักษณ์ท้องถิ่น. วารสารศิลปะการแสดง,

(1), 25-36.

สุรพล ดวงแข. (2554). นาฏศิลป์ไทย: รูปแบบ ความหมาย และการสื่อสารทางวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2557). หลักการแสดงนาฏยศิลป์ปริทรรศน์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์

มหาวิทยาลัย.

อาคม สงเคราะห์. (2549). องค์ประกอบนาฏศิลป์ไทย. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

Chen, Y. et al. (2025). Exploring the role of 3D virtual stage lighting in dance creation.

Journal of Creative Arts and Cognition. Retrieved 27 December 2025, from

https://atripress.org/index.php/jcac/article/download/288/207/925

Elliot, A. J. (2015). Color and psychological functioning: A review of theoretical and empirical

work. Frontiers in Psychology, 6,(368). 210-220. Retrieved

December 2025, from https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.00368