Participatory Development of Batik Bags Product by the Ban Phunok Community Enterprise Group in Ban Tuek Subdistrict, Si Satchanalai District, Sukhothai Province

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทและการพัฒนาผลิตภัณฑ์บาติกแบบมีส่วนร่วมของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนทอผ้าบ้านพุนอก ตำบลบ้านตึก อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสานทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประชาชนในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนทอผ้าบ้านพุนอก ตำบลบ้านตึก จำนวน 15 คน คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่ากระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนหลัก 1) ลงพื้นที่เพื่อวิเคราะห์บริบทของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนทอผ้าบ้านพุนอก ซึ่งก่อตั้งโดยผู้อพยพจากจังหวัดแพร่และอุตรดิตถ์ ผลิตภัณฑ์มีหลายประเภท เช่น ผ้าซิ่น เสื้อผ้า กระเป๋าผ้า 2) การถ่ายทอดความรู้จากผู้เชี่ยวชาญ แบ่งเป็น 3 ส่วน คือ 2.1) การนำเสนอตัวอย่างผลิตภัณฑ์บาติก 2.2) วัสดุและอุปกรณ์ในการผลิตบาติก และ 2.3) กระบวนการผลิตผ้าบาติก 3) การพัฒนาผลิตภัณฑ์โดยให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม โดยนำแนวคิดการออกแบบลวดลาย ได้แก่ รูปทรงเรขาคณิตและรูปทรงอิสระมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์กระเป๋าบาติก 4) ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้บริโภคต่อผลิตภัณฑ์กระเป๋าผ้ารูปแบบการใช้งาน ความสวยงาม และรูปทรง อยู่ในระดับสูงมาก โดยมีค่าเฉลี่ย 4.20 (SD = 0.70)