Development of media to promote old cultural tourism in Ubon Ratchathani Municipality
Main Article Content
Abstract
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประวัติศาสตร์และอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในเขตเมืองเก่า เทศบาลนครอุบลราชธานี 2) พัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในเขตเมืองเก่า เทศบาลนครอุบลราชธานี และ 3) พัฒนาสื่อเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในเขตเมืองเก่า เทศบาลนครอุบลราชธานี โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างที่เลือกมาโดยเฉพาะ คือ ประชาชนที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว จำนวน 15 คน โดยเป็นการสำรวจนักท่องเที่ยวรุ่นใหม่ จำนวน 70 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม การสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และการอภิปรายกลุ่มย่อย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และอธิบายด้วยคำอธิบาย
ผลการศึกษาพบว่า พัฒนาการทางประวัติศาสตร์เมืองเก่าอุบลราชธานี แบ่งได้เป็น 4 ยุค ดังนี้ 1) ยุคสร้างบ้านแพงเมือง เมื่อ พ.ศ. 2322 โดยมีเจ้าเมืองปกครองตนเองโดยใช้ระบบอัญญาศรี 2) ยุคปฏิรูปการปกครองเมื่อ พ.ศ. 2436 เมื่ออุบลราชธานีเป็นศูนย์กลางจังหวัดลาวเกา 3) ยุคแห่งความทันสมัยและความเจริญรุ่งเรือง พ.ศ. 2497 และ 4) ยุคปัจจุบันและยุคตกต่ำ พ.ศ. 2518-2535
คณะผู้วิจัยได้พัฒนาสื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในเขตเมืองเก่าอุบลราชธานี โดยจัดทำ QR Code “น่าเที่ยว เมืองเก่าอุบล” จำนวน 9 เส้นทาง ได้แก่ 1) เส้นทางสถาปัตยกรรมบ้านเรือนโบราณ 2) เส้นทางวัดและธรรมะ 3) เส้นทางเดินชมศิลปะริมทาง 4) เส้นทางชิมอาหารอร่อย 5) เส้นทางร้านกาแฟในอาคารโบราณ 6) เส้นทางเดินกิจกรรมถนนคนเดินริมแม่น้ำมูล 7) เส้นทางความหลากหลายทางชาติพันธุ์ (จีน เวียดนาม และอินเดีย) 8) เส้นทางเทียนหอมและชุมชนทำเทียนหอม และ 9) เส้นทางเขตเมืองเก่าอำเภอวารินชำราบ ผลการประเมินจากนักท่องเที่ยว พบว่า โดยรวมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี เท่ากับ 4.17
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กองกลยุทธ์การตลาด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2558). บทสรุปผู้บริหาร สถานการณ์การเดินทางท่องเที่ยวปี 2558 และคาดการณ์ปี 2559. สืบค้นเมื่อ 27 สิงหาคม 2567, จาก http://tatic.tourismthailand.org/
กาญจนา สุคัณธสิริกุล. (2556). การพัฒนาคุณภาพการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. นครราชสีมา: สาขาเทคโนโลยีการจัดการ สำนักวิชาเทคโนโลยีสังคม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
กาญจนา ชินนาค. (2564). ย่านเมืองเก่าชุมชนตลาดใหญ่-ท่าน้ำริมมูล เมืองอุบลราชธานี: ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นวิถีชีวิตผู้คน ปละความหลากหลายทางวัฒนธรรม. อุบลราชธานี: คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี.
กนกณิศา ธนาโชคพิสิษฐ. (2564). แนวทางการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของอำเภอเขมราฐ
จังหวัดอุบลราชธานี. (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).
กษิรา ภิวงศ์กูร. (2566). การพัฒนาแผนที่ทางวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวย่านสร้างสรรค์ เมืองเก่าเชียงราย วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 8,1 (มกราคม-มิถุนายน 2566): 183-198.
จำเนียร ชุณหโสภาค. (2554). การศึกษาเพื่อจัดทำแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาและส่งเสริมธุรกิจการท่องเที่ยวแบบพำนักระยะยาวของไทย (พ.ศ. 2554-2560). วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์ (Ph.D. in Social Sciences Journal),1(2), 24-37.
ชาญวิทย์ เกษตรศิริ. (2540). วิถีไทย: การท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: โครงการวิถีทรรศน์.
ชิตาวีร์ สุขคร. (2562). วารสารเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน.มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. ท่องเที่ยว เชิงวัฒนธรรมในประเทศไทย. 1(2): 1-7.
ณปวร ดำพะธิก. (2565). การพัฒนาพื้นที่เมืองเก่าอุบล จังหวัดอุบลราชธานี. (สารนิพนธ์ผังเมืองบัณฑิต
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์)
ดนัย นิลสกุล และนพดล ตั้งสกุล. (2560). สํานึกในถิ่นที่ในย่านการค้าเก่าเมืองอุบลราชธานี. วารสาร
สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างวินิจฉัย คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 16,1 (มกราคม-มิถุนายน 2560): 67-83.
ดวงดาว โยชิดะ. (2562). แนวทางการพัฒนารูปแบบและกิจกรรมการท่องเที่ยวชุมชนอย่าง
ยั่งยืน กรณีศึกษา: ชุมชนบ้านปะอาว อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี บนแนวคิด
“คันโคมะจิซทึคุริ. สถาบันเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่น มหาวิทยาลัยพะเยา.
ทนงศักดิ์ นรดี. (2556). รูปแบบฟื้นฟูวัฒนธรรมประเพณีเพื่อการจัดการท่องเที่ยวที่เหมาะสมของ
ชุมชนชาวกูยบ้านกู่ ตำบลกู่ อำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ธัญพัชร ศรีมารัตน์, (2558). อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมกับกระบวนการกลายเป็นสินค้า: กรณีศึกษาโรงแรมปิงนครา บูติก โฮเทล แอนด์ สปา, (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่).
นิชนันท์ อ่อนรัตน์. (2561). นโยบายการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในจังหวัดอุบลราชธานี
วารสารรังสิตบัณฑิตศึกษาในกลุ่มธุรกิจและสังคมศาสตร์,4(2): 228-241.
บุญเลิศ จิตตั้งวัฒนา และเพ็ญศรี ศรีคำภา. (2548). การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม. นนทบุรี:
ธรรมสาร รูปแบบการท่องเที่ยว. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2567, จาก https://tourismatbuu.wordpress.com
ประไพพิมพ์ พานิชสมัย. (2560). การออกแบบอัตลักษณ์ส่งเสริมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมท้องถิ่น ชุมชนท่าแพ จังหวัดนครศรีธรรมราช. (วิทยานิพนธ์ศิลปะมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).
พจนา ชัชวาล. (2551). การจัดการการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธ์ุ.
(วิทยานิพนธ์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).
พรฟ้า สุทธิคุณ. (2567). การพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยว ตามเเนวคิดทฤษฎีของ วาโร เพ็งสวัสดิ์. วารสารวิชาการการพัฒนาท้องถิ่น วิทยาลัยชุมชนพังงา, 1(1),14-25.
มธุรา สวนศรี. (2560). วารสารกระแสวัฒนธรรม, 18(33): 41-55.
ยงธนิศร์ พิมลเสถียร. (2556). ย่านเมืองเก่าและชุมชนดั้งเดิมกับการอนุรักษ์. วารสารเมืองโบราณ,
(2), 94-107.
วรรณศิกา จันทร์ตรี และศิวัช ศรีโภคางกุล. (2560). การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่สอดคล้องกับการ
พัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน กรณีศึกษา อำเภอเขมราฐ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสาร มทร.
อีสาน ฉบับมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 5(1): 116-132
สิญาธร ขุนอ่อน. (2559). มิติทางด้านวัฒนธรรมกับการแสดงความคิดเห็นต่อโรงแรมที่เข้าพักในพื้นที่อำเภอเกาะสมุยทางเว็บไซต์ตัวแทนจำหน่ายที่พักออนไลน์ของลูกค้าชาวไทยและชาติอื่น ๆ วารสารการบริการและการท่องเที่ยวไทย, 11(1), 53-68.
Stuart Hall. (1994). Representation: Cultural Representations and Signifying
Practices. London: Sage