ปัญหากฎหมายความรับผิดในการขนส่งคนโดยสารล่าช้า ศึกษากรณีสัญญารับขนส่งคนโดยสารด้วยระบบรถไฟฟ้า

บทคัดย่อ

ในปัจจุบัน การขนส่งมวลชนสาธารณะด้วยระบบรถไฟฟ้าเป็นรูปแบบการเดินทางที่ได้รับความนิยมและมีบทบาทสำคัญสำหรับผู้เดินทางสัญจรในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร เนื่องจากระบบขนส่งทางรางนั้นมีเส้นทางเดินรถเป็นของตนเองแยกออกจากพื้นผิวการจราจรทางบกทำให้ผู้ใช้บริการสามารถหลีกเลี่ยงปัญหาการจราจรที่ติดขัดในเมืองทำให้ผู้ใช้บริการได้รับความสะดวก รวดเร็ว ประหยัดเวลาในการเดินทาง แต่อย่างไรก็ตาม เมื่อเกิดอุปสรรคขึ้นในการให้บริการเดินรถไฟฟ้าทำให้เกิดความล่าช้าในการให้บริการจนเกิดความเสียหายแก่ผู้ใช้บริการ การขนส่งคนโดยสารด้วยระบบรถไฟฟ้าในประเทศไทยยังมีปัญหาเกี่ยวกับมาตรการเยียวยาความเสียหายจากความล่าช้าอยู่ในหลายด้านไม่ว่าจะเป็น มาตรการทางกฎหมาย มาตรการจากภาครัฐและเอกชน และมาตรการที่ออกโดยบริษัทผู้ให้บริการรถไฟฟ้า

              จากการศึกษากฎหมายและมาตรการเยียวยาความเสียหายจากความล่าช้าในการให้บริการรถไฟฟ้าในประเทศอังกฤษพบว่า การให้บริการขนส่งมวลชนส่งมวลชนระบบรางหรือรถไฟฟ้าในประเทศอังกฤษนั้นมีลักษณะเป็นการให้สัมปทานเอกชนในการให้เอกชนเข้ามาดำเนินธุรกิจรับขนส่งคนโดยสารด้วยระบบรถไฟฟ้า โดยเอกชนแต่ละเจ้าเป็นเจ้าของขบวนรถไฟของบริษัทตนและรัฐเป็นเจ้าของเส้นทางรางในการเดินรถทั้งหมด จึงเกิดการแข่งขันระหว่างบริษัทเอกชนผู้ให้บริการทำให้ผู้ให้บริการต้องรักษาหรือเพิ่มมาตรฐานในการให้บริการอยู่เสมอโดยเฉพาะมาตรการในการเยียวยาชดเชยความเสียหายแก่ผู้ใช้บริการหากเกิดเหตุล่าช้าขึ้นเพื่อที่จะเป็นสิ่งจูงใจในการเข้าทำสัญญารับขนหรือใช้บริการบริษัทนั้น ๆ มาตรการทางกฎหมายของประเทศอังกฤษนั้นได้ใช้กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคมาบังคับแก่กรณีดังกล่าว อีกทั้งภาครัฐยังมีนโยบายส่งเสริมให้ผู้ประกอบกิจการยกระดับมาตรฐานในการให้บริการโดยรณรงค์เกี่ยวกับมาตรการเยียวยาที่ดีขึ้น ยิ่งไปกว่านั้นในประเทศอังกฤษยังมีสัญญากลางเกี่ยวกับเงื่อนไขในการเดินทางด้วยรถไฟฟ้า ซึ่งระบุถึงสิทธิและหน้าที่ของทั้งผู้ใช้บริการและผู้ให้บริการเอาไว้ เป็นสัญญาที่ทุกบริษัทเดินรถไฟฟ้าต้องผูกพันตามสัญญานี้รวมถึงในเรื่องของมาตรการเยียวยาความเสียหายที่สัญญากลางดังกล่าวระบุไว้ ก็เป็นสิทธิพื้นฐานขั้นต่ำที่ผู้ใช้บริการจะได้รับการเยียวยา โดยมีข้อกำหนดห้ามบริษัทเดินรถยกเว้นความรับผิดไว้เป็นอย่างอื่น หรือจำกัดความรับผิดของตนให้น้อยกว่าที่ระบุไว้ในสัญญากลาง ทำให้ประเทศอังกฤษมีมาตรฐานในการเดินทางด้วยระบบรถไฟฟ้า

              ทั้งนี้เมื่อศึกษากฎหมายและมาตรการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในการเยียวยาความเสียหายของผู้ใช้บริการรถไฟฟ้าจากกรณีล่าช้า พบว่า ในประเทศไทยมีบริษัทเอกชนผู้ได้รับสัมปทานในการดำเนินกิจการเดินรถไฟฟ้าเพียงเจ้าเดียว ทำให้ไม่เกิดการแข่งขันระหว่างบริษัทในการกำหนดมาตรการเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการและเยียวยาในกรณีล่าช้า ทั้งนี้ ประเทศไทยมีกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคซึ่งนำมาบังคับใช้แก่กรณีดังกล่าวได้เหมือนกับต่างประเทศ แต่ด้วยระยะเวลาและวิธีการเรียกร้องตามกฎหมายใช้เวลานานไม่เหมาะสมที่จะนำมาใช้แก้ปัญหาตามกรณีดังกล่าว ผู้เขียนจึงได้ทำการศึกษาและเสนอแนะมาตรการที่เหมาะสมกับประเทศไทยเพื่อให้ผู้ใช้บริการรถไฟฟ้าได้รับการเยียวยาความเสียหายได้อย่างรวดเร็วขึ้นและมีมาตรฐาน อันได้แก่ การออกสัญญากลางเกี่ยวกับการเดินรถไฟฟ้าอันเกิดจากความร่วมมือของภาครัฐและเอกชนตกลงร่วมกันในการกำหนดมาตรการเยียวยาความเสียหายจากเหตุล่าช้าเพื่อให้เกิดมาตรฐานในการใช้บริการรถไฟฟ้าต่อไป รวมถึงสนับสนุนให้ภาครัฐรณรงค์เกี่ยวกับนโยบายในการคืนค่าโดยสารให้แก่ผู้ใช้บริการที่ได้รับความเสียหาย โดยศึกษาจากกฎหมายและมาตรการของประเทศอังกฤษที่ผู้เขียนได้ให้ข้อสังเกตไว้ในวิทยานิพนธ์ฉบับนี้

              ทั้งนี้หากได้มีการดำเนินการแก้ไขปัญหาตามข้อเสนอแนะ ก็จะเป็นการสร้างมาตรฐานในกิจการให้บริการรถไฟฟ้าที่มีอยู่หรือกำลังจะเกิดขึ้นในประเทศไทยต่อไป