ความเป็นผู้เสียหายในการฟ้องคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม
คำสำคัญ:
ผู้เสียหาย, คดีปกครอง, สิ่งแวดล้อมบทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาถึงปัญหาความเป็นผู้เสียหายในการฟ้องคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมโดยศึกษาจากแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับความเป็นผู้เสียหายในการฟ้องคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม หลักการดำเนินคดีแบบกลุ่ม พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 ประกอบกับคำแนะนำของประธานศาลปกครองสูงสุดในการดำเนินคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม และกฎหมายต่างประเทศ ได้แก่ ประเทศฝรั่งเศส ประเทศเยอรมนี และประเทศสหรัฐอเมริกา
จากการศึกษาพบว่า พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 ไม่มีบทบัญญัติที่ให้สิทธิคณะบุคคลในการฟ้องคดีปกครองได้ ทำให้ในกรณีที่เกิดข้อพิพาททางปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมขึ้นจากปัญหาสิ่งแวดล้อมที่กระทบกระเทือนต่อสิทธิของคณะบุคคลหรือสร้างความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมที่คณะบุคคลมุ่งคุ้มครองตามวัตถุประสงค์ของตน คณะบุคคลก็ไม่อาจฟ้องคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมในฐานะที่เป็นคณะบุคคลได้ และมีปัญหาที่ต้องพิจารณาต่อไปว่า ในกรณีที่บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลฟ้องคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมต่อศาลปกครอง ขอบเขตในการพิจารณาความเป็นผู้เสียหายในคดีดังกล่าวจะมีอยู่อย่างไร นอกจากนี้ยังมีประเด็นปัญหาเกี่ยวกับขอบเขตความหมายของคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม ในกรณีที่มีการยื่นฟ้องคดีต่อศาลปกครอง จะมีหลักเกณฑ์ในการพิจารณาอย่างไรว่าคดีใดเป็นคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม และปัญหาอีกประการคือหากมีการนำการฟ้องคดีแบบกลุ่มมาใช้ในคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมจะเกิดผลดีและผลเสียอย่างไรบ้าง
บทความนี้จึงเสนอแนวทางในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว เห็นควรให้มีการเพิ่มเติมบทบัญญัติในพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 โดยกำหนดให้คณะบุคคลสามารถจดแจ้งจัดตั้งเป็นองค์กรเอกชนด้านการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติซึ่งมีสถานะเป็นนิติบุคคลได้ ควรเพิ่มเติมหลักเกณฑ์การพิจารณาบางประการในคำแนะนำของประธานศาลปกครองสูงสุดในการดำเนินคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมโดยกำหนดให้มีการพิจารณาถึงความเป็นผู้เสียหายในคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมในความหมายอย่างกว้างในทุกกรณี และควรพิจารณาปรับปรุงแนวปฏิบัติในการพิจารณาว่าคดีใดเป็นคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมหรือไม่ เพื่อเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนให้การพิจารณาคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมของประเทศไทยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพต่อไป
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมการด้านวิชาการเกี่ยวกับกฎหมายสิ่งแวดล้อม ศาลปกครอง, แนวทางการพัฒนาวิธีพิจารณาคดีปกครองเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม (นนทบุรี: สำนักงานศาลปกครอง, 2557).
ธนบัตร จิวาลักษณ์, การดำเนินคดีแบบกลุ่มในคดีปกครองที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม (นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2552).
นันทวัฒน์ บรมานันท์, “ผู้มีสิทธิฟ้องคดีปกครองของฝรั่งเศส” (2543) 3:1 วารสารกฎหมายสุโขทัยธรรมาธิราช.
น้ำแท้ มีบุญสล้าง, การดำเนินคดีแบบกลุ่มคดีสิ่งแวดล้อม (นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547).
บรรเจิด สิงคะเนติ, อำนาจฟ้องคดีปกครองในระบอบกฎหมายไทย (นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2534).
บุญอนันต์ วรรณพาณิชย์, “ประเภทคดีปกครองและผู้มีสิทธิฟ้องคดีปกครองแต่ละประเภท” ใน ไกรรัช เงยวิจิตร (บรรณาธิการ), รวมบทความทางวิชาการ เล่ม 3 : กฎหมายปกครอง ภาควิธีสบัญญัติและกฎหมายอื่น ๆ (สำนักงานศาลปกครอง, 2548).
เยี่ยม อรุโณทัยวิวัฒน์, สิทธิฟ้องคดีปกครองของนิติบุคคลและคณะบุคคล (นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ปรีดี พนมยงค์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, 2546).
ฤทัยรัตน์ ปทุมมานนท์, “ผู้มีส่วนได้เสียที่จะมีสิทธิฟ้องเพิกถอนใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร : ศึกษาเปรียบเทียบแนวคำพิพากษาศาลปกครองไทยกับศาลปกครองฝรั่งเศส” (2557) 14:2 วารสารวิชาการศาลปกครอง.
วสรรค์ ทองโคกสี, เขตอำนาจศาลปกครองและเงื่อนไขการฟ้องคดีพิพาทเกี่ยวกับความชอบด้วยกฎหมายของคำสั่งของฝ่ายปกครอง (นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2554).
วิชา สิทธิวงษ์, การเป็นผู้มีส่วนได้เสียในการฟ้องคดีปกครองของ เอ็น จี โอ (นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2560).
สาธร พงศ์ธรพิสุทธิ์, ผู้มีสิทธิฟ้องคดีปกครอง : ศึกษากรณีการผังเมือง (นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2561).
สุพิศ ปราณีตพลกรัง, การดำเนินคดีแบบกลุ่ม (กรุงเทพฯ: นิติธรรม, 2558).
อังคณา เสาธงทอง, สิทธิการฟ้องคดีสิ่งแวดล้อมในศาลปกครอง (นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2550).
เอื้อน ขุนแก้ว และวรนันยา ใช้เทียมวงษ์, การดำเนินคดีแบบกลุ่มและการขออนุญาตฎีกา (กรุงเทพฯ: กรุงสยาม พับลิชชิ่ง, 2560).
Ubidoca team, Creating an Association in France Associations under the law (17 Nov 2024) UBIDOCA <https://www.ubidoca.com/_en/office-address-association-create-france.php>.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อความคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารฉบับนี้เป็นวรรณกรรมของผู้เขียนโดยเฉพาะ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ และกองบรรณาธิการไม่มีส่วนรับผิดชอบหรือไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับข้อคิดเห็นนั้น แต่ประการใด
