มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับคะแนนสะสมในธุรกิจค้าปลีกสมัยใหม่

ผู้แต่ง

  • ชิดชนก ลำใย สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • วิวิธ วงศ์ทิพย์ สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • ปุณณ์ดาพัชร์ วิมลคุณารักษ์ สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค, ผู้ประกอบธุรกิจค้าปลีก, คะแนนสะสม

บทคัดย่อ

             ผู้ประกอบธุรกิจค้าปลีกสมัยใหม่ใช้การส่งเสริมการขายด้วยคะแนนสะสมเพื่อจูงใจให้ผู้บริโภคซื้อสินค้าอย่างแพร่หลาย เนื่องจากคะแนนสะสมมีสถานะทางกฎหมายไม่ชัดเจน  และประเทศไทยไม่มีมาตรการทางกฎหมายบังคับใช้กับคะแนนสะสม ทำให้ผู้บริโภคถูกเอารัดเอาเปรียบในด้านสัญญา และส่งผลต่อการแข่งขันของผู้ประกอบธุรกิจรายอื่นในตลาด รวมถึงการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของผู้บริโภค

               การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับคะแนนสะสมในธุรกิจค้าปลีกสมัยใหม่ในการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสัญญา, การแข่งขันทางการค้า และข้อมูลส่วนบุคคลของประเทศหรือองค์กรระหว่างประเทศที่ประสบความสำเร็จในการมีมาตรการทางกฎหมาย ได้แก่ ประเทศแคนาดา, สหรัฐอเมริกา และสหภาพยุโรป พบว่าคะแนนสะสมมีสถานะเป็นทรัพย์สินประเภทบุคคลสิทธิ และเสนอแนะให้แก้ไขพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 ให้ครอบคลุมคะแนนสะสม  และควรกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาขอบเขตตลาดและต้นทุนสินค้าที่เกิดจากส่วนลดจากคะแนนสะสม และหลักเกณฑ์การเสนอสิ่งตอบแทนเพื่อจูงใจให้ผู้บริโภคให้ความยินยอมเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลอย่างชัดเจน

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล, แนวทางการดำเนินการในการขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (9 กุมภาพันธ์ 2568) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม <https://www.mdes.go.th /law/detail/6045>.

คณะกรรมาธิการการพาณิชย์ การอุตสาหกรรม และการแรงงาน สภานิติบัญญัติแห่งชาติ, รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง โครงสร้างธุรกิจค้าปลีกค้าส่งสภาพปัญหาและแนวทางการแก้ไขปัญหา (กรุงเทพฯ: สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภาปฏิบัติหน้าที่สำนักงานเลขาธิการสภานิติบัญญัติแห่งชาติ, 2559).

ไชยยศ เหมะรัชตะ, กฎหมายว่าด้วยสัญญา (กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย,พิมพ์ครั้งที่ 2, 2539).

วิกรณ์ รักษ์ปวงชน, คำอธิบายกฎหมาย ว่าด้วยทรัพย์สิน (กรุงเทพฯ: พิมพ์ดีการพิมพ์,2560).

สัณฐิติ ธนสถิรชัย, ปัญหาการปรับใช้กฎหมายทางแพ่งในเกมออนไลน์. (นิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2559).

สุรภา ศรีเมือง, กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ Cryptocurrency (9 กุมภาพันธ์ 2568) รัฐสภา <https://old.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/elaw_ parcy/ewt_dl_link.php?nid=3048>.

Australian Competition and Consumer Commission, Customer loyalty schemes-final report (Canberra: ACCC, 2019).

Competition Bureau, Abuse of Dominance Enforcement Guidelines (9 February 2025) Government of Canada <https://competition-bureau.canada.ca/en/how-we-foster-competition/education-and-out reach/abuse-dominance-enforcement-guidelines>.

Duncan, Richard A. and McCormac, Brian S., ‘Loyalty & Fidelity Discounts & Rebates in the U.S. & EU: Will Divergence Occur Over Cost-Based Standards of Liability?’ (2008) 9:SEDONA CONF.J. The Sedona Conference Journal.

OECD, “Loyalty and Fidelity Discounts and Rebates” (2003) 5:2 OECD Journal of Competition Law and Policy.

OECD, Executive Summary of the Roundtable on Fidelity Rebates held at the 125th meeting of the Competition Committee of the OECD (9 February 2025) OECD <https://one.oecd.org/document /DAF/COMP/M(2016)1/ANN4/FINAL/en/pdf>.

OECD, Guidelines on the Protection of Privacy and Transborder Data Flows of Personal Data (9 February 2025) OECD <https://www.oecd.org/en/publications/oecd-guidelines-on-the-protection-of-priva cy-and-transborder-flows-of-personal-data_9789264196 391-en.html>.

The Canadian Legal Information Institute, Canada (Commissioner of Competition) v. Canada Pipe Co. (F.C.A.) 2006 FCA 233 (CanLII) [2007] 2 FCR 3 (9 February 2025) Canlii <https://canlii.ca/t/1nv78>.

The Commission, Guidance on the Commission's enforcement priorities in applying Article 82 of the EC Treaty to abusive exclusionary conduct by dominant undertakings (9 February 2025) European Union <https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=oj:JOC_2009 _045_R_0007_01>.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-14

รูปแบบการอ้างอิง

ลำใย ช. ., วงศ์ทิพย์ ว., & วิมลคุณารักษ์ ป. (2025). มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับคะแนนสะสมในธุรกิจค้าปลีกสมัยใหม่. วารสารวิชาการคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ, 16(1), 1–21. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/lawhcu/article/view/279588

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย