การบูรณาการมาตรการฟื้นฟูทางการแพทย์ที่มีอยู่ในการดูแลผู้ต้องขังคดียาเสพติด

ผู้แต่ง

  • ณัฐพงษ์ ปานบุตร คณะอาชญาวิทยาและการบริหารงานยุติธรรม มหาวิทยาลัยรังสิต

คำสำคัญ:

การบูรณาการ, การฟื้นฟูทางการแพทย์, ยาเสพติด, การกระทำผิดซ้ำ

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบของการบูรณาการมาตรการฟื้นฟูทางการแพทย์ที่มีอยู่ในการดูแลผู้ต้องขังคดียาเสพติด ศึกษาสภาพปัญหาและอุปสรรคที่เกี่ยวกับการบูรณาการมาตรการฟื้นฟูทางการแพทย์ และเสนอแนะแนวทางโดยการบูรณาการมาตรการฟื้นฟูทางการแพทย์เพื่อลดการกระทำผิดซ้ำของผู้ต้องหาคดียาเสพติด จากการศึกษาพบว่า 1) การวางรากฐานการบำบัดเฉพาะราย มุ่งแก้ไขปัญหาผู้ต้องขังคดียาเสพติดในมิติทางชีวภาพและจิตใจ โดยใช้แนวคิด Bio-Psycho-Social Model เป็นหลัก 2) ปัญหาและอุปสรรคได้แก่ จำนวนผู้ต้องขังมาก บุคลากรแพทย์และจิตวิทยาไม่เพียงพอ ขาดเครื่องมือประเมินความเสียหายทางสมองที่ทันสมัย การดูแลต่อเนื่องหลังพ้นโทษไม่ชัดเจน ผู้พ้นโทษขาดการติดตามรักษา และการตีตราทางสังคมและการถูกปฏิเสธจากตลาดแรงงาน 3) ความรับผิดชอบและระบบสนับสนุนทางสังคม เน้นการสร้างความยั่งยืนในการลดการกระทำผิดซ้ำ ผ่าน 3 มิติหลักคือ การมีเจ้าภาพหลักระดับชาติ ร่วมมือระหว่างหน่วยงานรัฐและชุมชนดูแลผู้พ้นโทษอย่างน้อย 1 ปี และการลดการตีตราและคุ้มครองการจ้างงาน

เอกสารอ้างอิง

กรมราชทัณฑ์, รายงานสถิติผู้ต้องราชทัณฑ์ทั่วประเทศ (ข้อมูล ณ วันที่ 1 พฤศจิกายน 2567) รายงานสถิติ (รท.102)/ (5 สิงหาคม 2568) กรมราชทัณฑ์ <http://www.correct.go.th/rt103pdf/report_result.php?date=2024-08-01&report=>.

กรมราชทัณฑ์, สถิติการกระทำความผิดซ้ำของผู้ต้องขัง (ข้อมูล ณ วันที่ 18 พฤศจิกายน 2567) ฐานข้อมูลผู้ต้องขังกระทำผิดซ้ำ (5 สิงหาคม 2568) กรมราชทัณฑ์ <http://www.correct.go.th/recstats/index.php>.

กรมสุขภาพจิต, คู่มือแนวทางการดำเนินงานด้านบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดสุรา/ยา/สารเสพติดที่มีอาการทางจิตและโรคร่วมทางจิตเวช (นนทบุรี: กองบริหารระบบบริการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต, 2564).

มติชนออนไลน์, ป.ป.ส. เผยสถิติ ห้วง 9 เดือน นำผู้เสพบำบัด 147,377 คน (5 สิงหาคม 2568) มติชนออนไลน์ <https://www.matichon.co.th/local/crime/news_2150234>.

รุ่งรัตน์ พละไกร, การฟื้นฟูสมรรถภาพ (Rehabilitation) เส้นทางกลับคืนสู่วิถีชีวิตที่ปกติอย่างมีสุขภาพ (5 สิงหาคม 2568) ศูนย์พัฒนาองค์ความรู้ด้านกิจกรรมทางกายประเทศไทย <https://tpak.or.th/th/article_print/231>.

สำนักงานกิจการยุติธรรม, การวิจัยเพื่อแก้ปัญหาการกระทำผิดซ้ำ (5 สิงหาคม 2568) สำนักงานกิจการยุติธรรม <https://justicechannel.org/watch/research>.

สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด, รายงานปีงบประมาณ 2568 (27 ธันวาคม 2568) สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด <https://antidrug.moph.go.th/report/normal>.

สำนักงานอัยการสูงสุด, พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2564 (5 สิงหาคม 2568) สำนักงานอัยการสูงสุด <https://www3.ago.go.th/legald/wp-content/uploads/2022/02/v435-_22_11_-2564.pdf>.

Integris health, A Guide to Different Types of Rehabilitation Therapy (5 สิงหาคม 2568) Integris health <https://integrishealth.org/resources/on-your-health/2018/may/a-guide-to-different-types-of-rehabilitation-therapy>.

Thailand Institute of Justice, เป้าหมายใช้มาตรการลงโทษแทนการคุมขังไม่คืบ ทั่วโลกเร่งสร้างคุกเพิ่ม รับมือนักโทษล้น (5 สิงหาคม 2568) Thailand Institute of Justice <https://www.tijthailand.org/ th/highlight/detail/detail/summary-gpt-2022>.

Zgoba, K.M., Reeves, R., Tamburello, A., & Debilio, L, “Criminal Recidivism in Inmates with Mental Illness and Substance Use Disorders” (2024) 48:2 J Am Acad Psychiatry Law.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-22

รูปแบบการอ้างอิง

ปานบุตร ณ. . (2026). การบูรณาการมาตรการฟื้นฟูทางการแพทย์ที่มีอยู่ในการดูแลผู้ต้องขังคดียาเสพติด. วารสารวิชาการคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ, 17(1), 64–79. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/lawhcu/article/view/284110

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย