มาตรการทางกฎหมายการแก้ปัญหาการขายทอดตลาดทรัพย์โดยจำนองติดไปของเจ้าพนักงานบังคับคดี

ผู้แต่ง

  • ภักพงษ์ ขุราษี สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

การขายทอดตลาด , การขายทอดตลาดโดยจำนองติดไป , ราคาสมควรขาย , ผู้ประมูล

บทคัดย่อ

            บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และพัฒนาการของการขายทอดตลาด รวมถึงการขายทอดตลาดทรัพย์โดยจำนองติดไป โดยเปรียบเทียบกับการขายทอดตลาดทั่วไปและวิเคราะห์กฎหมายไทยที่เกี่ยวข้อง (2) ศึกษาและเปรียบเทียบกฎหมายการขายทอดตลาดของประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศสหราชอาณาจักร และประเทศญี่ปุ่น เพื่อประยุกต์ใช้ในการพัฒนากฎหมายไทย (3) วิเคราะห์ปัญหาและข้อขัดข้องจากการขายทอดตลาดทรัพย์โดยจำนองติดไปของเจ้าพนักงานบังคับคดีในทางปฏิบัติ และ (4) เสนอแนวทางและมาตรการปรับปรุงกฎหมายให้เหมาะสมกับสภาพปัญหาในประเทศไทย

            การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการศึกษาจากเอกสาร ได้แก่ บทบัญญัติกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกา หนังสือ ตำรา บทความทางวิชาการ ระเบียบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และกฎหมายต่างประเทศ เพื่อนำมาวิเคราะห์และเปรียบเทียบหาหลักการที่เหมาะสมในการปรับใช้กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งให้เกิดประสิทธิภาพและความเป็นธรรมสูงสุด

            ผลการวิจัยพบว่า (1) หลักและทฤษฎีการขายทอดตลาดสามารถนำมาปรับใช้กับการกำหนดราคาสมควรขายในกรณีการขายทอดตลาดทรัพย์โดยจำนองติดไปได้ โดยสาระสำคัญของการขายทอดตลาดคือการเปิดโอกาสให้บุคคลทั่วไปเสนอซื้อทรัพย์อย่างเสรีและโปร่งใส ผู้เสนอราคาสูงสุดย่อมได้ทรัพย์ไป (2) กฎหมายของประเทศสหรัฐอเมริกากำหนดให้ลูกหนี้มีสิทธิชำระหนี้คืนก่อนหรือภายหลังการขายในบางกรณี ประเทศ สหราชอาณาจักรมุ่งให้การขายทอดตลาดเป็นวิธีหลักในการชำระหนี้โดยคำนึงถึงความโปร่งใสและการคุ้มครองลูกหนี้ ขณะที่ประเทศญี่ปุ่นให้อำนาจศาลในการเพิกถอนหรือเปลี่ยนวิธีขายทอดตลาดเมื่อเกิดความไม่เป็นธรรม ซึ่งแนวคิดดังกล่าวสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับกฎหมายไทยได้ (3) ปัญหาสำคัญในทางปฏิบัติ ได้แก่ การไม่กำหนดระยะเวลาไถ่ถอนจำนองที่ชัดเจน และพฤติการณ์ไม่สุจริตของผู้ประมูลทรัพย์ (4) การปรับปรุงกฎหมายควรกำหนดมาตรฐานราคาสมควรขายให้เป็นระบบเดียวกันทั่วประเทศ ควบคุมกระบวนการเสนอราคาและการวางหลักประกันอย่างเป็นเอกภาพ กำหนดระยะเวลาไถ่ถอนจำนองให้ชัดเจน และแก้ไขบทบัญญัติกฎหมายแพ่งที่เกี่ยวข้องเพื่อให้การโอนและการไถ่ถอนจำนองเป็นไปโดยรวดเร็วและเป็นธรรมต่อเจ้าหนี้ ลูกหนี้ และผู้ประมูล

เอกสารอ้างอิง

บวรศักดิ์ อุวรรณโณ, กฎหมายมหาชน : การแบ่งแยกกฎหมายมหาชน-เอกชนและพัฒนาการกฎหมายมหาชนในประเทศไทย (กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์นิติธรรม, 2537).

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, เอกสารการสอนชุดวิชากฎหมายเกี่ยวกับการบังคับคดีและกฎหมายล้มละลาย 3(นนทบุรี: สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2568).

เสนีย์ ปราโมช, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยนิติกรรมและหนี้ เล่ม 2 (กรุงเทพมหานคร: ไทยวัฒนาพาณิชย์, 2505).

กรมบังคับคดี, โครงการวิจัยปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการขายทอดตลาดและข้อเสนอในการพัฒนาปรับปรุง (กรุงเทพมหานคร: คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 2562).

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-22

รูปแบบการอ้างอิง

ขุราษี ภ. . (2026). มาตรการทางกฎหมายการแก้ปัญหาการขายทอดตลาดทรัพย์โดยจำนองติดไปของเจ้าพนักงานบังคับคดี. วารสารวิชาการคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ, 17(1), 106–129. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/lawhcu/article/view/284412

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย