การทบทวนการพัฒนา: การจัดการพื้นที่สีเขียว ผังเมือง และการเคลื่อนไหวภาคประชาชนในจังหวัดนครนายก
คำสำคัญ:
การจัดการพื้นที่สีเขียว, การวางผังเมือง, การเคลื่อนไหวภาคประชาชน, ทางเลือกของการพัฒนาบทคัดย่อ
จากการพัฒนาโครงการพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออกที่เริ่มถูกบรรจุไว้ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 5 นำมาสู่การขยายการพัฒนาพื้นที่ทางเศรษฐกิจในภาคตะวันออก ในปัจจุบันแผนการพัฒนาเศรษฐกิจเป็นส่วนหนึ่งในการตัดสินใจเชิงนโยบายของการวางผังเมือง โดยเฉพาะการวางผังเมืองในจังหวัดนครนายก รวมถึงการแก้ไขปรับแผนการวางผังเมือง และการใช้ประโยชน์จากพื้นที่สีเขียวผ่านการวางผังเมือง นำมาสู่ความขัดแย้งจากการพัฒนาอุตสาหกรรมในพื้นที่สีเขียวของจังหวัดนครนายก เมื่อการจัดการพื้นที่สีเขียวจากรัฐไม่นำมาซึ่งประโยชน์เพื่อชุมชนในท้องถิ่น แต่กลับนำมาสู่การขยายอุตสาหกรรมและเกิดปัญหาต่าง ๆ ทั้งมลพิษทางดิน น้ำ และอากาศ จนกระทั่งเกิดการเคลื่อนไหวของภาคประชาชนเพื่อเรียกร้องให้ประชาชนมีส่วนร่วมกับการพัฒนาและการใช้ประโยชน์พื้นที่สีเขียวในจังหวัดนครนายก ดังนั้น บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนการการจัดการพื้นที่สีเขียวและการวางผังเมืองที่ผ่านมาของรัฐ รวมถึงศึกษาการเคลื่อนไหวในการจัดการพื้นที่สีเขียวในจังหวัดนครนายก และการเสนอทางเลือกใหม่ของการเปลี่ยนแปลงการพัฒนาพื้นที่สีเขียวในจังหวัดนครนายก โดยมีการศึกษาผ่านมุมมองเศรษฐกิจการเมืองสีเขียว
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวมจังหวัดนครนายก พ.ศ. 2555. (2555, 24 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 129 (ตอนที่ 81 ก).
กลุ่มงานประสานกองประสานการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (ม.ป.ป.). นิเวศเมืองและชุมชน. วันที่ค้นข้อมูล 3 กุมภาพันธ์ 2561, เข้าถึงได้จาก bangpakong.onep.go.th/pdf/city.pdf
กิตติญา พรมรัตน์. (2548). การบริหารจัดการพื้นที่บริเวณอุตสาหกรรมหลักและชุมชนมาบตาพุด. ปัญหาพิเศษรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชานโยบายสาธารณะ, วิทยาลัยการบริหารรัฐกิจ, มหาวิทยาลัยบูรพา.
ไกรสร ทองวิเชียร. (2557). การเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับการประกาศใช้ผังเมืองรวม กรณีศึกษา: องค์การบริหารส่วนตำบลมาบยางพร อำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง. งานนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์การเมืองและการบริหารจัดการ, คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์, มหาวิทยาลัยบูรพา.
ข่าวสด. (2558ก, 22 กรกฎาคม). ต้านผังเมืองใหม่นครนายก. วันที่ค้นข้อมูล 3 กุมภาพันธ์ 2561, เข้าถึงได้จาก http://daily.khaosod.co.th/view_news.php?newsid=TUROaVoyc3dNekl5TURjMU9BPT0=§ionid=TURNek1nPT0=&day=TWpBeE5TMHdOeTB5TWc9PQ==
ข่าวสด. (2558ข). ชี้แจงข่าวต้านผังเมืองนครนายก. วันที่ค้นข้อมูล 3 กุมภาพันธ์ 2561, เข้าถึงได้จาก https://www.khaosod.co.th/view_newsonline.php?newsid=1439997311
โครงการเมืองใหม่นครนายก. (2548). วันที่ค้นข้อมูล 9 มกราคม 2561, เข้าถึงได้จาก http://www.nayokcity.com/cms/modules/sections/index.php?op=viewarticle&artid=18.
จังหวัดนครนายก. (ม.ป.ป.). ประวัติความเป็นมาของจังหวัดนครนายก. วันที่ค้นข้อมูล 10 กุมภาพันธ์ 2560, เข้าถึงได้จาก https://ww2.nakhonnayok.go.th/content/history
ชัยณรงค์ เครือนวน. (2550). เศรษฐศาสตร์การเมืองของการพัฒนาอุตสาหกรรมในจังหวัดระยอง. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์การเมืองและการบริหารจัดการ, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยบูรพา.
ชุติชาติ บุญชูวิทย์. (2559). บทสรุปผู้บริหาร จังหวัดอัจฉริยะ (Smart Province). วันที่ค้นข้อมูล 9 มกราคม 2561, เข้าถึงได้จาก http://www.phuket.go.th/webpk/file_data/smart/0 01.pdf
ณรงค์ศักดิ์ ภู่อร่าม. (2551). วิสาหกิจชุมชน กับการพัฒนาแบบพึ่งตนเอง: กรณีศึกษาชุมชนบ้านศรีจุฬา ตำบลศรีจุฬา อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, คณะรัฐศาสตร์, มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
เดลินิวส์. (2558, 15 กรกฎาคม). นครนายก...เมืองในฝันใกล้กรุง เช้าไปเย็นกลับแบบ ชิลชิล. วันที่ค้นข้อมูล 9 มกราคม 2561, เข้าถึงได้จาก https://www.dailynews.co.th/article/334819
ทีมข่าวภูมิภาค มติชน. (2556, 18 กุมภาพันธ์). “ผังเมืองใหม่” เสียงสะท้อนจากท้องถิ่น-ภูมิภาค. วันที่ค้นข้อมูล 31 มกราคม 2561, เข้าถึงได้จาก http://m.matichon.co.th/readnews. php?newsid=1361168213&grpid=03&catid=19
ไทยรัฐ. (2558). ชาวนครนายกไม่เอา ผังเมืองสร้างโรงงาน. วันที่ค้นข้อมูล 8 มีนาคม 2561, เข้าถึง ได้จาก http://www.thairath.co.th/content/513301
ประชาชาติธุรกิจออนไลน์. (2560, 26 มิถุนายน). "นครนายก"เฮ ใช้ผังเมืองเดิมปี’55 ปิดทางตั้งคอนโดฯ-โรงงานก่อมลพิษ. วันที่ค้นข้อมูล 9 มกราคม 2561, เข้าถึงได้จาก https://www. prachachat.net/news_detail.php?newsid=1498462283
ปรีชา เปี่ยมพงศ์สานต์. (2557). เศรษฐศาสตร์การเมืองและทฤษฎีสังคมวิพากษ์. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ปรีชา เปี่ยมพงศ์สานต์. (2561). เศรษฐศาสตร์การเมืองสีเขียวและนิเวศวิทยาการเมือง. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
มติชนออนไลน์. (2558, 6 สิงหาคม). กว่า300ชีวิต บุกศาลากลางนครนายก ต้านผังเมืองใหม่ ไร้เงาจนท. จ่อกางเต็นท์รอคำตอบ. วันที่ค้นข้อมูล 3 กุมภาพันธ์ 2561, เข้าถึงได้จาก http://m. matichon.co.th/readnews.php?newsid=1438849732
รุ่งทิวา ฉิมแย้ม. (2548). กระบวนการวางผังเมืองรวมแบบ มีส่วนร่วมของชุมชนรอบมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วสี ภูเต็มเกียรติ. (2556, 24 มีนาคม). ปมขัดแย้งผังเมืองใหม่-ปัญหาเก่า: อุตสาหกรรมรุกเกษตร-ชุมชน. วันที่ค้นข้อมูล 23 ตุลาคม 2560, เข้าถึงได้จาก https://www.isranews.org/content-page/item/20172-citymap240313-sp-1615796142.html
วิทยา สุรินา. (2557). ผลสัมฤทธิ์ของการวางผังเมือง : กรณีศึกษาผังเมืองรวมเมืองนครนายก. วิทยานิพนธ์การวางผังภาคและเมืองมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการวางแผนชุมชนเมืองและสภาพแวดล้อม, คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์, สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.
ศรศักร ชูสวัสดิ์. (2546). นครนายกเมืองใหม่. วันที่ค้นข้อมูล 9 มกราคม 2561, เข้าถึงได้จาก http://histdept.crma.ac.th/histdept/fulltext/newcity.htm
สำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัดนครนายก. (2555). ประวัติความเป็นมาจังหวัดนครนายก. วันที่ค้นข้อมูล 10 กุมภาพันธ์ 2560, เข้าถึงได้จาก https://www.dpt.go.th/nakhonnayok.
สุริชัย หวันแก้ว และคณะ. (2540). ผลกระทบทางสังคมจากการพัฒนาอุตสาหกรรมชายฝั่งทะเลตะวันออกต่อชุมชนท้องถิ่น. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อดุลย์ ธูปนนท์. (2549). การวิเคราะห์กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนในภาคอุตสาหกรรมในเขตพื้นที่โครงการพัฒนาชายฝั่งทะเลตะวันออก. ปัญหาพิเศษรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการบริหารทั่วไป, วิทยาลัยการบริหารรัฐกิจ, มหาวิทยาลัยบูรพา.
Technology Media. (2547). สว่าง ศรีศกุน ปั้นฝันให้จับต้องได้กับโครงการเมืองใหม่ฯ. วันที่ค้นข้อมูล 9 มกราคม 2561, เข้าถึงได้จาก http://www.technologymedia.co.th/article detail.asp?arid=112&pid=63
ภาษาอังกฤษ
Greenberg, J. B., & Park, T. K. (1994). Political ecology. Journal of Political Ecology, 1(1), 1-12.
Schubert, J. (2005). Political ecology in development research. An introductory overview and annotated bibliography. NCCR North-South.
