การเสริมสร้างสุขภาวะและเครือข่ายทางสังคม เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพเชิงพุทธบูรณาการจังหวัดลพบุรี Well-Being and Social Networking Promotion to Reduce Health Risk Factors by Integrating Buddhism in Lop Buri Province
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเสริมสร้างสุขภาวะและเครือข่ายทางสังคมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพเชิงพุทธบูรณาการจังหวัดลพบุรี ดำเนินการวิจัยโดยการจัดสนทนากลุ่มกับประชากรกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้ให้ข้อมูลสำคัญจากผู้นำเครือข่าย บ.ว.ร. 6 วัด/ชุมชนๆ ละ 6 รูป/คน รวม 36 รูป/คน ที่เลือกมาอย่างเฉพาะเจาะจง โดยใช้รูปธรรมการจัดกิจกรรมเชิงบวกเป็นเครื่องมือและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า การเสริมสร้างสุขภาวะและเครือข่ายทางสังคมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพเชิงพุทธบูรณาการในจังหวัดลพบุรี ประกอบด้วย 1) การสร้างการมีส่วนร่วมของเครือข่ายทางสังคม โดยพระสงฆ์ที่มีลักษณะภาวะผู้นำ มีวิสัยทัศน์ในการพัฒนา ใช้การพูดคุยเพื่อวางแผนการทำงานตามบริบทของพื้นที่ มอบหมายและติดตามการดำเนินงานเป็นระยะ ใช้การสื่อสารประชาสัมพันธ์ส่งเสริมสนับสนุนให้มีการทำงานร่วมกัน 2) การพัฒนาวัดให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และกิจกรรมของชุมชน ผ่านกิจกรรมวันสำคัญและงานบุญประเพณี สร้างสัมมาชีพ ส่งเสริมคุณธรรม ปลอดบุหรี่ สุรา ยาเสพติดและการพนัน มีพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้ แสดงศักยภาพ สืบสานวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น และยกย่องบุคคลแบบอย่างในชุมชน และ 3) การประยุกต์ใช้พุทธธรรมตามหลักไตรสิกขา เบญจศีล เบญจธรรม และธรรมะของคฤหัสถ์ผู้ครองเรือน ให้สอดคล้องกับศาสตร์พระราชา หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และบริบทชุมชน โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศักยภาพของชุมชน เน้นให้เกิดการเรียนรู้ เข้าใจในพุทธธรรม และนำสู่การปฏิบัติ
Downloads
Article Details
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่าหรือกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนาญาตจากวารสารวิชาการ ฯ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น. (2561). คู่มือการดำเนินงานโครงการวัด ประชา รัฐ สร้างสุข: พัฒนาวัดตามแนวทาง ๕ส ที่ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วม. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
กองสนับสนุนสุขภาพภาคประชาชน กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2556). หลักสูตรฝึกอบรมมาตรฐานอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ปีพุทธศักราช 2556. กรุงเทพฯ.
เกียรติสุดา ศรีสุข. (2556). ระเบียบวิธีวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 3). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิวัฒน์ โรจนพิทยากร. (2562). สถานการณ์และแนวโน้มทางสุขภาพของประเทศไทย ปี 2561-2563. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(2), 185-185.
พระครูสันติวชิรกิจ (วิโมกข์), พระมหาดวงเด่น ฐิตญาโณ, และขันทอง วัฒนะประดิษฐ์. (2559). แนวทางการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการขับเคลื่อนโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5: กรณีศึกษาชุมชนบ้านโนนดุม จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. 5(ฉบับพิเศษ), 1-16.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2554). โพชฌงค์พุทธวิธีเสริมสุขภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: อักษรสัมพันธ์ (1987).
ภิรมย์ กมลรัตนกุล, และวิโรจน์ เจียมจรัสรังสี. (2549). แนวคิดใหม่เกี่ยวกับ “สุขภาวะ” และ “การเสริมสร้างสุขภาวะ” จุฬาลงกรณ์เวชสาร, 50(5), 291-300.
รัตนะ บัวสนธ์. (2558). การวิจัยเชิงคุณภาพทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วณิฎา ศิริวรสกุล, และวัชรินทร์ อินทพรหม. (2561). รูปแบบการขับเคลื่อนนโยบายหมู่บ้านรักษาศีล 5 ให้ประสบความสำเร็จ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยธนบุรี, 12(29), 203-209.
สุภางค์ จันทวานิช. (2553). วิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 18). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า. (2562). สรุปบทเรียนชุมชนคนสู้เหล้าในจังหวัดภาคกลาง. กรุงเทพฯ: มูลนิธิเครือข่ายองค์กรคนงดเหล้า.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2558). รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่และการดื่มสุราของประชากร พ.ศ. 2558. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานโครงการสร้างความปรองดองสมานฉันท์ โดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา “หมู่บ้านรักษาศีล 5”. (2558). คู่มือแนวทางการดำเนินงานโครงการสร้างความปรองดองสมานฉันท์ โดยใช้หลักธรรม ทางพระพุทธศาสนา “หมู่บ้านรักษาศีล 5” ระยะที่ 3 (ระยะยาว). นครปฐม: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.