บริบท ความหลากหลาย และ แนวทางการอนุรักษ์พรรณพืชกินได้ไม้เป็นยา ของป่าชุมชนทรายมูล อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทและความหลากหลายของพรรณพืชกินได้ ไม้เป็นยาในป่าชุมชนทรายมูล 2) เพื่อศึกษาแนวทางการอนุรักษ์พรรณพืชกินได้ไม้เป็นยาของป่าชุมชนทรายมูล จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 16 คน ที่เจาะจงเลือกจากปราชญ์ชุมชน หมอพื้นบ้าน ครู และเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์บริบทและความหลากหลายของพรรณพืชกินได้ไม้เป็นยา และแบบสัมภาษณ์แนวทางการอนุรักษ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ป่าชุมชนทรายมูล มีพื้นที่ 285 ไร่ 17 ตารางวา เป็นป่าชุมชนแบบดั้งเดิม ประเภทป่าใช้สอยชุมชน มีลักษณะเป็นป่าบุ่งป่าทาม พบพรรณพืชกินได้ไม้เป็นยา จำพวกต้น 31 ชนิด เถาและเครือ 10 ชนิด หัวและเหง้า 9 ชนิด ผัก 8 ชนิด และหญ้า 1 ชนิด ปัญหาและความต้องการในการอนุรักษ์ คือ ประชาชนขาดการมีส่วนร่วม ต้องการผู้ร่วมสำรวจและร่วมเรียนรู้ ให้เยาวชนร่วมจัดทำระบบฐานข้อมูล การจัดทำระบบการถ่ายทอดความรู้ คณะกรรมการป่าชุมชนที่เข้มแข็ง และจัดพิธีบวงสรวงผีปู่ตา มีแนวทางในการอนุรักษ์ คือ 1) จัดโครงการจัดทำระบบฐานข้อมูลพรรณพืชกินได้ไม้เป็นยา 2) จัดทำธรรมนูญป่าชุมชน 3) สรรหาคณะกรรมการป่าชุมชนที่เข้มแข็ง 4) จัดโครงการบวงสรวงบูชาผีปู่ตา และ 5) จัดทำรูปแบบการฝึกอบรมเพื่อการอนุรักษ์พรรณพืชกินได้ไม้เป็นยา