การพัฒนาช่องทางการตลาดดิจิทัลแบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยววิถีเกษตร อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่

Main Article Content

สวิชญา ศุภอุดมฤกษ์
อรจนา แสนไชย จันทรประยูร
ธนิยาภรณ์ ศรีหาตา
จิราภา สุภา
จักรพงษ์ พวงงามชื่น

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมและความต้องการรับรู้สื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยววิถีเกษตรของนักท่องเที่ยว ประเมินความรู้ด้านการวางแผนการตลาดดิจิทัลและทักษะการผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ดิจิทัลของแกนนำชุมชน รวมถึงพัฒนาช่องทางการตลาดดิจิทัลแบบมีส่วนร่วมสำหรับการท่องเที่ยววิถีเกษตรของแกนนำชุมชน เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามออนไลน์กับนักท่องเที่ยววิถีเกษตร 150 คน และแบบประเมินตนเองสำหรับแกนนำชุมชน 30 คน โดยใช้เทคนิค A-I-C สำหรับการพัฒนาช่องทางการตลาดดิจิทัลแบบมีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติ Paired Sample t-test ผลการศึกษาพบว่า นักท่องเที่ยวมีพฤติกรรมการรับรู้ข้อมูลการท่องเที่ยวจาก Facebook (ร้อยละ 88.00) ค้นหาข้อมูลสินค้าชุมชนจาก Shopee (ร้อยละ 88.67) ผ่านโทรศัพท์มือถือ (ร้อยละ 91.33) ต้องการข้อมูลวิถีเกษตรชุมชน (ร้อยละ 87.33) และข้อมูลที่พักของเกษตรกร (ร้อยละ 84.00) ก่อนการพัฒนา พบว่า แกนนำชุมชนไม่มีความรู้ในการวางแผนการตลาดดิจิทัล และไม่มีทักษะการผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ดิจิทัล ผู้วิจัยใช้การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการร่วมกับการประชุมเชิงปฏิบัติการ และการมีส่วนร่วมในการพัฒนาความรู้และทักษะด้านการพัฒนาช่องทางการตลาดดิจิทัลของแกนนำชุมชน ซึ่งมี 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นเห็นคุณค่า (A) แกนนำชุมชนได้ร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยนกันทำให้ตระหนักถึงสถานการณ์ปัญหาด้านการจัดการท่องเที่ยว และการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชน สำหรับขั้นปฏิสัมพันธ์ (I) แกนนำชุมชนได้ร่วมรับรู้ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจพฤติกรรมการท่องเที่ยวและความต้องการรับรู้สื่อประชาสัมพันธ์ของนักท่องเที่ยว ทำให้แกนนำชุมชนสามารถใช้ข้อมูลเพื่อวางแผนการพัฒนาช่องทางการตลาดดิจิทัลได้ 2 ช่องทาง คือ 1) Page Facebook เพื่อใช้ประชาสัมพันธ์ด้านการท่องเที่ยว และ 2) Shopee เพื่อใช้เป็นช่องทางในการขายสินค้าในชุมชน และขั้นควบคุม (C) แกนนำชุมชนได้ร่วมกันกำหนดผู้รับผิดชอบและวิธีการดูแลช่องทางการตลาดดิจิทัล ทำให้ได้ผู้ดูแล Page Facebook เพื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว จำนวน 4 คน จากตำบลอมก๋อย และตำบลยางเปียง และ Shopee เพื่อการขายผลิตภัณฑ์ชุมชน จำนวน 1 คน จากตำบลยางเปียง ผลการศึกษาความรู้และทักษะแกนนำชุมชนหลังการพัฒนา พบว่า แกนนำชุมชนมีความรู้ด้านการวางแผนการตลาดดิจิทัลเพิ่มขึ้น ณ ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 (t=41.48, Sig=0.000**) และทักษะการผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ดิจิทัลเพิ่มขึ้น ณ ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.01 (t=7.81, Sig=0.000**)

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2565). การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร. สำนักส่งเสริมและจัดการสินค้าเกษตร.

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2565). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและผลิตภัณฑ์ชุมชนในพื้นที่สูง. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช. (2560). ข้อมูลเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าในประเทศไทย. https://portal.dnp.go.th/Content/WildlifeConserve?contentId=27470

กัลยกร สุขมา. (2566). แนวทางการพัฒนาศูนย์เรียนรู้การเกษตรตามแนวคิดเศรษฐกิจ BCG ในจังหวัดสุพรรณบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].

กัลยารัตน์ หัสโรค์. (2564). กลยุทธ์การตลาดออนไลน์ที่มีอิทธิพลต่อความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชน [ปริญญานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม]. DSpace at Mahasarakham University. http://202.28.34.124/dspace/handle/123456789/1492

กิตติทัช เขียวฉอ้อน, ศิริวรรณ สายทองสุข, วรานิจ โปรานานนท์, และ ณัฐวิภา รักกิจ. (2565). แนวทางการพัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์ออนไลน์เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร ปฐมออร์แกนิกฟาร์ม อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. ใน รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 14 มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม (หน้า 1363-1371). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.

ครรชิต พุทธโกษา. (2554). คู่มือการพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ฉบับสมบูรณ์. สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.

ชนาภา แบสท์, รชต สวนสวัสดิ์, เบญญาภา โสอุบล, ประนมพร ข่าขันมาลี, และ เสกศิลป์ มณีศรี. (2567). การพัฒนาสื่อดิจิทัลประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวโดยใช้เครือข่ายสังคมออนไลน์ กรณีศึกษา กลุ่มวิสาหกิจชุมชนฐานรากสร้างสรรค์กุดหมากไฟ. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 6(3), 62-76. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/MSJournal/article/view/3750/2776

ชยพล คงได้. (2564). กลยุทธ์การตลาดดิจิทัลที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าประเภทเครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดเล็กผ่านช่องทางพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยกรุงเทพ].

ณัฐกานต์ อัสโม. (2565). แรงจูงใจและพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวเชิงเกษตรในจังหวัดเชียงใหม่ [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่].

ณัฐพงษ์ วงศ์คำหอม. (2565). กลยุทธ์การตลาดดิจิทัลที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าออนไลน์ของผู้บริโภคในเขตกรุงเทพมหานคร [การค้นคว้าอิสระปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยกรุงเทพ].

ณัฐริกานต์ แก้วกอรัตน์. (2568). แนวทางการส่งเสริมการตลาดดิจิทัลของวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดอุดรธานี. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 18(2), 167–186. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/ssrugraduate/article/view/285439/188626

ธณิศา สุขขารมย์. (2568). การพัฒนาทักษะดิจิทัลในกลุ่มอาชีพชุมชนตำบลขุนทะเล อำเภอเมืองฯ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารการอ่าน, 29(2), 65–82. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/rdj/article/view/282201/182284

ธีร์จุฑา ศรีไชยยันต์. (2565). ปัจจัยกลยุทธ์การตลาดดิจิทัลที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าผ่านแอปพลิเคชัน TikTok [การค้นคว้าอิสระปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยกรุงเทพ].

นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2564). การวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์และสังคมศาสตร์: หลักการและแนวปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 1). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประชาธรรม. (2569, 16 กุมภาพันธ์). “ไฟไม่มีเจ้าของ แต่เราต้องดูแล” คนอมก๋อยกับการจัดการไฟเพื่อดูแลป่าม่อนจองและยางเปียง. สำนักข่าวประชาธรรม. https://www.prachatham.com/posts/ 16022569

ปัณณภัสร์ สุริยจามร. (2564). กลยุทธ์การตลาดดิจิทัลที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อเครื่องประดับผ่านช่องทางออนไลน์ [การค้นคว้าอิสระปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยกรุงเทพ].

ปิยกาญจน์ เฮงสวัสดิ์. (2564). แนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรอย่างยั่งยืนของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์ตำบลบุศิริ อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พิมพ์ชนก พัฒนเกียรติ. (2563). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตรอย่างยั่งยืนของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสยาม].

มหาวิทยาลัยเซาธ์อีสท์บางกอก. (2569, 10 มกราคม). การตลาดดิจิทัล คืออะไร?. มหาวิทยาลัยเซาธ์อีสท์บางกอก. https://www.southeast.ac.th/blog/digital-marketing-careers/

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2563). ความเป็นไปได้ของการทำธุรกิจท่องเที่ยวเชิงเกษตรของกลุ่มชาติพันธุ์: กรณีศึกษา ตำบลยางเปียง อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/ frontend/Info/item/dc:168864

รุ้งทิวา แสงสว่าง. (2563). การพัฒนาสื่อดิจิทัลเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เรื่องการถ่ายภาพสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].

ศูนย์บริการการท่องเที่ยวดอยม่อนจอง. (2569, 13 มีนาคม). ศูนย์บริการการท่องเที่ยวดอยม่อนจอง ชุมชนบ้านมูเซอ. https://doimonjong.web.app/

ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพเกษตรจังหวัดเชียงใหม่. (2566). รายงานสถานการณ์ภาคการเกษตรและวิสาหกิจชุมชนอำเภออมก๋อย ประจำปี 2566. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน). (2565, 8 มิถุนายน). “สบโขง” กลยุทธ์หยุดหมอกควันบนพื้นที่สูง. https://www.hrdi.or.th/Activities/detail/428

สำนักงานเกษตรอำเภออมก๋อย. (2565, 20 มิถุนายน). ข้อมูลการเกษตร. กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. https://chiangmai.doae.go.th/omkoi/?page_id=157

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (2563). รายงานสถานภาพดิจิทัลของวิสาหกิจชุมชนและ OTOP ไทย. สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล.

สุพิชชา จันทะคัด. (2563). การพัฒนาสื่อมัลติมีเดียปฏิสัมพันธ์ เรื่อง การใช้งานโปรแกรม Microsoft PowerPoint 2016 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี].

สุวิมล ติรกานันท์. (2564). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์: แนวทางสู่การปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 15). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Faiza, N., Diantoro, E., Suheri, S., Hidayat, S., & Arianto, B. (2025). The role of digital marketing in developing rural creative economy. JMM17: Jurnal Ilmu Ekonomi dan Manajemen, 12(1), 95–105. https://www.researchgate.net/publication/391963300_The_Role_Of_Digital_Marketing_In_Developing_Rural_Creative_Economy

Freberg, K. (2022). Social media for strategic communication: Creative strategies and research-based applications (2nd ed.). SAGE Publications.

Lester, P. M. (2014). Visual communication: Images with messages (6th ed.). Cengage Learning.

Macnamara, J. (2018). Evaluating public communication: Exploring new models, standards, and best practice. Routledge.

Smith, R. D. (2021). Strategic planning for public relations (6th ed.). Routledge.

Smith, W. E. (2009). The creative power: Transforming ourselves, our organizations, and our world. Routledge.

TheTripPacker. (2563, 13 กุมภาพันธ์). ดอยม่อนจอง มูเซอ อำเภออมก๋อย. https://m.thetrippacker.com/th/review/ดอยม่อนจอง/13069/94235

Tourism Authority of Thailand. (2567, December 27). Thailand welcomes over 35 million visitors in 2024, a milestone paving the way for 2025. TAT News. https://www.tatnews.org/2024/12/thailand-welcomes-over-35-million-visitors-in-2024-a-milestone-paving-the-way-for-2025

Wilcox, D. L., Cameron, G. T., & Reber, B. H. (2015). Public relations: Strategies and tactics (11th ed.). Pearson.