แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ขนมไทยจากแห้วสุพรรณบุรีที่ได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
จังหวัดสุพรรณบุรีเป็นแหล่งผลิตแห้วที่สำคัญของประเทศ แต่การนำแห้วมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ขนมไทยที่สะท้อนอัตลักษณ์ท้องถิ่นและสามารถเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตรยังมีอยู่อย่างจำกัด จึงมีความจำเป็นต้องศึกษาแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ขนมไทยจากแห้วที่สอดคล้องกับภูมิปัญญาท้องถิ่นและความต้องการของผู้บริโภค การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการผลิตและการจำหน่ายขนมไทยของสถานประกอบการในจังหวัดสุพรรณบุรี 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาตำรับขนมไทยจากผู้เชี่ยวชาญด้านขนมไทย และ 3) คัดเลือกขนมไทยที่มีศักยภาพในการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์จากแห้ว เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยสถานประกอบการผลิตและจำหน่ายขนมไทย 8 แห่ง ผู้เชี่ยวชาญด้านขนมไทย 7 คน และนักท่องเที่ยวร่วมกับบุคคลทั่วไป 400 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาสำหรับวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 และ 2 และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนาโดยใช้ค่าความถี่และร้อยละสำหรับวัตถุประสงค์ข้อที่ 3 ผลการวิจัยพบว่า สถานประกอบการส่วนใหญ่เป็นกิจการที่ดำเนินงานมาอย่างยาวนานและมีการสืบทอดกิจการจากรุ่นสู่รุ่น โดยผลิตและจำหน่ายขนมไทยพื้นถิ่นหลากหลายประเภท ผู้เชี่ยวชาญเห็นพ้องว่าขนมสาลี่สุพรรณ ขนมสาลี่ทิพย์ หม้อแกง ขนมนึ่ง ขนมบ้าบิ่น ขนมลูกเต๋า และกระยาสารท เป็นขนมไทยที่สะท้อนอัตลักษณ์ของจังหวัดสุพรรณบุรี และเสนอว่าการพัฒนาผลิตภัณฑ์ควรมุ่งเน้นคุณค่าด้านสุขภาพ การคงอัตลักษณ์ท้องถิ่น และการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน ผลการคัดเลือกผลิตภัณฑ์พบว่า กลุ่มแห้วสด ขนมบัวลอย (ร้อยละ 47.3) และขนมบ้าบิ่น (ร้อยละ 41.3) ได้รับการคัดเลือกสูงสุด กลุ่มแป้งแห้ว ได้แก่ ขนมสาลี่สุพรรณ (ร้อยละ 44.0) และขนมทองม้วน (ร้อยละ 36.5) ส่วนกลุ่มแห้วอบแห้ง ได้แก่ แห้วฉาบ (ร้อยละ 70.0) และกระยาสารท (ร้อยละ 44.3) ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ขนมไทยจากแห้วเพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตร อนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น และส่งเสริมความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจของผู้ประกอบการและเกษตรกรผู้ปลูกแห้วในจังหวัดสุพรรณบุรีอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. ทัศนะและข้อคิดเห็นใดๆ ในวารสารนวัตกรรมสังคมและการเรียนรู้ตลอดชีวิตเป็นทัศนะของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องด้วยกับทัศนะเหล่านั้นและไม่ถือว่าเป็นความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
2. ความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความแต่ละบทเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน กรณีมีการฟ้องร้องเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงฝ่ายเดียว
3. ลิขสิทธิ์บทความเป็นของผู้เขียนและมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์นได้รับการสงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย การตีพิมพ์ซ้ำต้องได้รับอนุญาตโดยตรงจากผู้เขียนและมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์นเป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
กรมทรัพย์สินทางปัญญา. (2560). แห้วสุพรรณ: สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ของประเทศไทย. กระทรวงพาณิชย์.
กรมส่งเสริมการเกษตร. (2566). แนวทางการพัฒนาและเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2562). อาหารและขนมไทย: มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. กระทรวงวัฒนธรรม.
เกื้อจิตร ชีระกาญจน์, จรัญญา ปานเจริญ, และสุกัญญา สิงห์ตุ้ย. (2567). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าวเกรียบจากแห้วเพื่อเพิ่มศักยภาพทางการตลาดของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวโดยชุมชนเชิงเกษตรสร้างสรรค์สมหวังที่วังยาง ตำบลวังยาง อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ, 13(2), 32–41. https://doi.org/10.14456/nbu.2024.17
ชาญณรงค์ เป็งเรือน, พัชราวดี ศรีบุญเรือง และชลาธร จูเจริญ. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อการปลูกแห้วสุพรรณภายใต้สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ไทย จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร, 40(1), 50–61. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/MJUJN/article/view/246771
นิโลบล วงศ์ภัทรนนท์. (2567). การสำรวจสถานะองค์ความรู้การสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเกษตรโดยการแปรรูปเป็นขนมไทยเพื่อเป็นสินค้าวัฒนธรรม. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 50(1), 99–114. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/socku/article/view/268226
ป. อินทรปาลิต. (2563). สามเกลอ ตอนพิเศษ: เกาะมัจจุราช (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์แสงดาว.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2564). เศรษฐกิจสร้างสรรค์กับการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารท้องถิ่น. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภควรรณ คุณากรวงศ์. (2569). แห้วสุพรรณ. กรมศิลปากร. https://www.finearts.go.th/promotion/view/31612
ศิวกร ตลับนาค, จักรกฤษณ์ ทองคำ, น้อมจิตต์ สุธีบุตร, จักราวุธ ภู่เสม, สุนีย์ สหัสโพธิ์ และเจตนิพัทธ์ บุณยวัสดิ์. (2568). แห้วสุพรรณสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ : คุณค่าทางโภชนาการ สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ และการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 8(3): 258-266. https://doi.org/10.14456/issc.2025.58
สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2554). ขนมไทย: รากเหง้าวัฒนธรรมอาหาร. สำนักพิมพ์มติชน.
สุนีย์ สกุลแก้ว. (2560). อาหารพื้นถิ่นกับอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม. ใน วัฒนธรรมอาหารไทย (น. 35–60) สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุภางค์ จันทวานิช. (2561). การวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 10). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เสาวณีย์ ไชยเดช. (2560). ภูมิปัญญาอาหารไทยกับวิถีชีวิตชุมชน. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 43(2), 85–102.
Chakraborty, I., Pooja, N., Mal, S. S., Paul, U. C., Rahman, M. H., & Mazumder, N. (2022). An insight into the gelatinization properties influencing the modified starches used in food industry: A review. Food and Bioprocess Technology, 15(6), 1195–1223. https://doi.org/10.1007/s11947-022-02761-z
Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Drake, M. A., Watson, M. E., & Liu, Y. (2023). Sensory analysis and consumer preference: Best practices. Annual Review of Food Science and Technology, 14, 427–448. https://doi.org/10.1146/annurev-food-060721-023619
Guiné, R. P. F. (2022). Textural properties of bakery products: A review of instrumental and sensory evaluation studies. Applied Sciences, 12(17), 8628. https://doi.org/10.3390/app12178628
Kaur, K., Kaur, G., & Singh, A. (2023). Water chestnut starch: Extraction, chemical composition, properties, modifications, and application concerns. Sustainable Food Technology, 1(2), 228–262. https://doi.org/10.1039/d2fb00041e
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson Education.
Long, L. M. (2004). Culinary tourism. University Press of Kentucky.
Pen, L. T., & Jiang, Y. M. (2003). Effects of chitosan coating on shelf life and quality of fresh-cut Chinese water chestnut. LWT – Food Science and Technology, 36(3), 359–364. https://doi.org/10.1016/S0023-6438(03)00024-0
Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. Free Press.
Rahman, M. S. (2020). Handbook of food preservation (3rd ed.). CRC Press.
Schumacher, E. F. (1973). Small is beautiful: Economics as if people mattered. Blond & Briggs.
Vandecandelaere, E., Arfini, F., Belletti, G., & Marescotti, A. (2010). Linking people, places and products: A guide for promoting quality linked to geographical origin and sustainable geographical indications. Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Zhang, Y., Li, X., Wang, H., & Chen, G. (2023). Recent advances in drying technologies and quality characteristics of dehydrated fruits and vegetables: A review. Foods, 12(18), Article 3405. https://doi.org/10.3390/foods12183405
