ความสัมพันธ์ระหว่างคุณลักษณะผู้นำ และพฤติกรรมผู้นำของหัวหน้า กับความผูกพันองค์การของพนักงานขาย: กรณีศึกษาบริษัทให้บริการสินเชื่อและบัตรเครดิตแห่งหนึ่ง

บทคัดย่อ

       การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของคุณลักษณะผู้นำ และพฤติกรรมผู้นำของหัวหน้า กับความผูกพันองค์การของพนักงาน โดยกลุ่มประชากรเป็นพนักงานขายผลิตภัณฑ์ทางโทรศัพท์จำนวนทั้งหมด 159 คน ของบริษัทเอกชนขนาดใหญ่แห่งหนึ่งในเขตกรุงเทพมหานคร ดำเนินธุรกิจให้บริการทางด้านบริการสินเชื่อและบัตรเครดิต การศึกษาครั้งนี้ผู้วิจัยได้ทำการศึกษาข้อมูลในเชิงปริมาณ โดยเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามเกี่ยวกับปัจจัยส่วนบุคคล แบบสอบถามวัดระดับความคิดเห็นเรื่องคุณลักษณะผู้นำ พฤติกรรมผู้นำ และความผูกพันองค์การ
       ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า คุณลักษณะผู้นำโดยรวมนั้นมีความสัมพันธ์ทางบวกกับความผูกพันองค์การของพนักงานอย่างเชื่อถือได้ทางสถิติ (r = 0.526, p < 0.05) แต่เมื่อแยกวิเคราะห์เป็นรายด้าน พบความสัมพันธ์ทางบวกกับความผูกพันองค์การของพนักงานอย่างเชื่อถือได้ทางสถิติ โดยเรียงลำดับจากค่าความสัมพันธ์มากที่สุดไปน้อยที่สุด คือ คุณลักษณะผู้นำทางด้านความมุ่งมั่นและรับผิดชอบมีค่าความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงที่สุด (r = 0.489) รองลงมา คือ ด้านความเป็นผู้นำแบบเปิดเผย (r = 0.448) ด้านความยืดหยุ่นและเฉลียวฉลาด (r = 0.439) ด้านความมั่นคงทางอารมณ์ (r = 0.376) และด้านความเป็นมิตรกับผู้อื่น (r = 0.270) ตามลำดับ
       ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า พฤติกรรมผู้นำโดยรวมนั้นมีความสัมพันธ์ทางบวกกับความผูกพันองค์การของพนักงานอย่างเชื่อถือได้ทางสถิติ (r = 0.627, p < 0.05) แต่เมื่อแยกวิเคราะห์เป็นรายด้าน พบความสัมพันธ์ทางบวกกับความผูกพันองค์การของพนักงานอย่างเชื่อถือได้ทางสถิติ โดยเรียงลำดับจากค่าความสัมพันธ์มากที่สุดไปน้อยที่สุด คือ พฤติกรรมผู้นำแบบมีส่วนร่วมมีค่าความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงที่สุด (r = 0.605) รองลงมา คือ พฤติกรรมผู้นำแบบมุ่งเน้นความสำเร็จ (r = 0.513) และพฤติกรรมผู้นำแบบให้การสนับสนุน (r = 0.493) ตามลำดับ ยกเว้นพฤติกรรมผู้นำแบบสั่งการ กับความผูกพันองค์การที่ไม่พบว่ามีความสัมพันธ์ที่ถึงระดับที่เชื่อถือได้ทางสถิติ (r = 0.109, p > 0.05)
       จากผลการศึกษาดังกล่าวนี้ทำให้เสนอแนะได้ว่า องค์การควรมีจัดหลักสูตรอบรม และพัฒนาผู้นำในองค์การทางด้านการสร้างพฤติกรรมที่ดี โดยการให้ความรู้ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ หรือการฝึกปฏิบัติจริงผ่านการเรียนรู้แบบจำลองสถานการณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการพัฒนาให้ผู้นำมีพฤติกรรมแบบมีส่วนร่วมเพิ่มขึ้น ผ่านการพัฒนาทักษะการเป็นโค้ชที่ดี ให้ความสำคัญกับลูกน้องอย่างใกล้ชิดในการทำงาน ข้อเสนอแนะสำหรับในการวิจัยครั้งถัดไป คือ ควรทำการศึกษากลุ่มประชากรในกลุ่มงานลักษณะอื่น ๆ หรือการเพิ่มจำนวนประชากรในการศึกษาเพิ่มมากขึ้น และในการศึกษาครั้งถัดไปหากต้องการเห็นผลของความคิดเห็นในเชิงลึกควรทำการวิจัยแบบผสมผสานการวิจัยเชิงคุณภาพควบคู่ไปด้วย