นักวิชาการศึกษาในฐานะผู้นำการเปลี่ยนแปลงเชิงองค์การ: การยกระดับคุณภาพในอุดมศึกษาไทยผ่านกรอบ EdPEx

บทคัดย่อ

ในระบบอุดมศึกษาไทย การยกระดับคุณภาพองค์การตามเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศ (EdPEx) เป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ นักวิชาการศึกษาซึ่งทำหน้าที่สนับสนุนทางวิชาการ มีบทบาทสำคัญในการออกแบบ ติดตาม และวิเคราะห์กระบวนการด้านคุณภาพ แต่ยังไม่ได้รับการส่งเสริมอย่างเป็นระบบ บทความนี้เสนอกรอบแนวคิด “ACE Model” ซึ่งประกอบด้วย 3 มิติ ได้แก่ (1) เส้นทางความก้าวหน้าและระบบประเมินค่างาน (2) การพัฒนาสมรรถนะและทักษะเฉพาะทาง และ (3) การเสริมสร้างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง โดยอิงจากแนวคิดการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ การพัฒนาองค์การ และภาวะผู้นำ เพื่อยกระดับบทบาทของนักวิชาการศึกษาในฐานะผู้นำเชิงระบบ การวิเคราะห์จากประสบการณ์จริง และกรอบคุณภาพ EdPEx หมวด 5–7 แสดงให้เห็นว่านักวิชาการศึกษามีศักยภาพในการเป็นกลไกขับเคลื่อนคุณภาพทั้งในระดับหน่วยงานและระดับสถาบัน บทความจึงนำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบายใน 3 ระดับ ได้แก่ มหาวิทยาลัย หน่วยงาน และบุคคล เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะ ความก้าวหน้า และการมีส่วนร่วมของนักวิชาการศึกษาในฐานะผู้นำการเปลี่ยนแปลงแนวนอน