ปัจจัยที่ส่งผลต่อการสร้างคุณลักษณะของนวัตกรภายใต้บริบทองค์การ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การมีความสามารถด้านการสร้างนวัตกรรมถูกรวมอยู่ในคุณสมบัติสำคัญของบุคลากรยุคปัจจุบันเพื่อเพิ่มศักยภาพทางการแข่งขันให้กับองค์การ จึงเป็นเหตุให้บทความวิชาการนี้ศึกษาความสัมพันธ์ของภาวะผู้นำด้านการเปลี่ยนแปลงและสภาพแวดล้อมในการทำงานที่มีต่อพฤติกรรมปฏิบัติงานแบบสร้างนวัตกรรม ซึ่งผลจากการทบทวนวรรณกรรมแสดงให้เห็นว่าการแสดงบทบาทของผู้นำการเปลี่ยนแปลงและการสร้างสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ เป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างพฤติกรรมปฏิบัติงานแบบสร้างนวัตกรรมของบุคลากร นำไปสู่การจัดทำข้อเสนอแนะในการบริหารองค์การเพื่อส่งเสริมให้บุคลากรมีคุณลักษณะของนวัตกรที่เกิดจากพฤติกรรมปฏิบัติงานแบบสร้างนวัตกรรมโดยมีผู้นำด้านการเปลี่ยนแปลงและสภาพแวดล้อมในการทำงานเป็นปัจจัยสนับสนุน ซึ่งเป็นการเสนอจากแนวคิดของผู้แต่งเพื่อนำไปใช้ในบทบาทของผู้บริหารและบทบาทขององค์การ โดยผู้อ่านสามารถนำข้อเสนอแนะดังกล่าวไปพิสูจน์สมมติฐานในเชิงประจักษ์เพื่อศึกษาแนวทางการบริหารที่สามารถปรับประยุกต์ให้เหมาะสมต่อนโยบายขององค์การภาครัฐและเอกชนที่เน้นการสร้างนวัตกรรมของบุคลากร หรือใช้เป็นแนวทางในด้านการทำวิจัยเพื่อสร้างศักยภาพให้แก่บุคลากรและสร้างวัฒนธรรมการพัฒนาตนเองให้เกิดขึ้นภายในองค์การ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1) เนื้อหาทั้งหมดของบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และองค์การ เจ้าของผลงานมีการคิด ค้นคว้า ทบทวนวิเคราะห์ สรุป เรียบเรียงและอ้างอิงข้อมูลโดยผู้แต่งเอง กองบรรณาธิการไม่มีส่วนร่วมรับผิดชอบ
2) บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารนี้ ต้องไม่เคยได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ที่ใดมาก่อน และไม่อยู่ระหว่างการเสนอเพื่อพิจารณาตีพิมพ์ในวารสารฉบับอื่น หากตรวจพบว่า มีการตีพิมพ์ซ้ำซ้อน ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้แต่งแต่เพียงผู้เดียวในการละเมิดลิขสิทธิ์
3) ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของวารสารห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากทางกองบรรณาธิการวารสารฯ
เอกสารอ้างอิง
กรมอุตุนิยมวิทยา. (2563). ประกาศกรมอุตุนิยมวิทยา เรื่อง นโยบายด้านการส่งเสริม บริหารจัดการนวัตกรรม และความคิดสร้างสรรค์ ลงวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2563. https://tmd.go.th/media/pmqa-pdf/pmqa-0042.pdf
ก้องภพ ขันติพงศ์พันธุ์. (2561). อิทธิพลของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงและองค์การแห่งความยั่งยืนต่อพฤติกรรมการสร้างสรรค์นวัตกรรม: กรณีศึกษาพนักงานของบริษัทในกลุ่มสมบูรณ์. วารสารเครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 1(3), 45–57. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hsrnj/article/view/252454
เกศแก้ว ชัยชุน และ ฐิติมา ไชยะกุล. (2565). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมของพนักงานในอุตสาหกรรมการบริการด้านการผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ในเขตนิคมอุตสาหกรรมแหลมฉบัง จังหวัดชลบุรี. วารสารบริหารธุรกิจและภาษา, 10(2), 77–89. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/TNIJournalBA/article/view/255960
เกียรติศักดิ์ ศุภรัตน์ และ กล้าหาญ ณ น่าน. (2566). สภาพแวดล้อมในการทำงานที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสร้างนวัตกรรม ในการทำงานของข้าราชการครูประถมศึกษา. Strategic Perspectives on Business and Marketing Management, 10(1), 20–35. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/mmr/article/view/262691
จตุรภัทร วงศ์สิริสถาพร. (2567). อิทธิพลภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง การจัดการนวัตกรรมเชิงกลยุทธ์ ที่ส่งผลต่อผลการดำเนินงานของธุรกิจ: กรณีศึกษาธุรกิจผลิตเซรามิกขนาดกลางและขนาดย่อมในจังหวัดลำปาง. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 16(1), 49–61. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/264249
ชชพงษ์ ชัชวาล, คณน ไตรจันทร์, และ อิศรัฏฐ์ รินไธสง. (2561). ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีผลต่อพฤติกรรมการสร้างสรรค์นวัตกรรมของพนักงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในภาคใต้ของประเทศไทย. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้, 11(1), 113–124. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/journal_sct/article/view/86608
ฐิติพร สุรินธรรม และ วาสินี วิเศษฤทธิ์. (2024). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการทำงานที่เน้นนวัตกรรมของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยของรัฐ. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ), 40(3), 121–131. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnbangkok/article/view/274516
นุษณา ณ พายัพ, วิลาสินี ธนพิทักษ์, ธนิตา แซ่ซี, ณัชญ์ศมน จิรังวรพจน์, และ นฤมล เอียดสุย. (2568). อิทธิพลของพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมและจริยธรรมในการทำงานที่มีผลต่อผลการปฏิบัติงานของมัคคุเทศน์ใน 3 จังหวัดชายแดนใต้. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(5), 96–106. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/284151
บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน). (2565). ประกาศ ที่ CIC.03/2566 เรื่อง นโยบายนวัตกรรมและการสร้างคุณค่า. https://www.cpall.co.th/wp-content/uploads/2023/02/Innovation-Policy-TH.pdf
ปรมาภรณ์ ตันสุขชัย และ จุฑามาศ ทวีไพบูลย์วงษ์. (2567). อิทธิพลของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง บรรยากาศการสร้างนวัตกรรมและความผูกพันของพนักงานที่มีผลต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมของพนักงานกลุ่มบริษัทผลิตพลังงานไฟฟ้าแห่งหนึ่งในภาคตะวันออก. สักทอง : วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 30(4), 197–213. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/tgt/article/view/263942
ปิยวุฒิ คิดมุ่งทางดี, ธนพล ก่อฐานะ, พาโชค เลิศอัศวภัทร, และ โอปอล์ สุวรรณเมฆ. (2567). ภาวะผู้นำ การแบ่งปันองค์ความรู้ บรรยากาศในองค์การ พฤติกรรมการสร้างสรรค์นวัตกรรมในการทำงานที่มีผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานธุรกิจก่อสร้างในประเทศไทย. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 7(2), 337–351. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/polssru/article/view/275580
ปีย์วรา พานิชวิทิตกุล. (2564). มิติของพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมในการเปลี่ยนผ่านทางดิจิทัล. วารสารบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 5(3), 69–96. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/kkbsjournal/article/view/248992
พิมพ์ชนก หงษาวดี และ เพ็ญวรา ชูประวัติ. (2565). ความต้องการจำเป็นของการพัฒนาครูโรงเรียนหอวังตามแนวคิดคุณลักษณะนวัตกร. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 9(2), 243–252. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/249578
รวินท์นิภา สว่างโลก และ จุฑามาศ ทวีไพบูลย์วงษ์. (2567). อิทธิพลของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง ทุนทางจิตวิทยา และการเสริมสร้างพลังอำนาจทางจิตวิทยา ที่มีต่อพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมของพนักงาน. วารสารเศรษฐศาสตร์และบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 16(1), 187–204. https://doi.org/10.55164/ecbajournal.v16i1.265518
ลดาวรรณ หัทยาวัฒน์ และ สมโภชน์ เอี่ยมสุภาษิต. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างบุคลิกภาพห้าองค์ประกอบ สภาพแวดล้อมในการทำงาน และการรับรู้การสนับสนุนจากองค์การ กับพฤติกรรมการสร้างสรรค์นวัตกรรมของพนักงานธนาคารพาณิชย์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกรณ์ ในพระราชูปถัมภ์, 15(2), 99–110. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/vrurdihsjournal/article/view/243640
ศิขริน เลขาวิจิตร และ รัชนีวรรณ วนิชย์ถนอม. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงต่อพฤติกรรมการสร้างสรรค์นวัตกรรมของข้าราชการครู โดยมีสภาพแวดล้อมในการทำงานเป็นตัวแปรสื่อ และการเสริมสร้างพลังอำนาจในเชิงจิตวิทยาเป็นตัวแปรกำกับ. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 23(1), 41–54. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/BSRI/article/view/5752
สาธิต สุวรรณโสภา และ วงศ์ธีรา สุวรรณิน. (2564). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงและสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสร้างสรรค์นวัตกรรมของพนักงานบริษัทลีสซิ่งในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 4(1), 110–125. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/ibas/article/view/244931
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2565, 7 กรกฎาคม). ภารกิจของเรา. https://www.nia.or.th/missionnia
Al Wali, J., Muthuveloo, R., Teoh, A. P., & Al Wali, W. (2023). Disentangling the relationship between employees’ dynamic capabilities, innovative work behavior and job performance in public hospitals. International Journal of Innovation Science, 15(2), 368–384. https://doi.org/10.1108/IJIS-01-2022-0012
Amabile, T. M., Conti, R., Coon, H., Lazenby, J., & Herron, M. (1996). Assessing the work environment for creativity. Academy of Management Journal, 39(5), 1154–1184. https://www.jstor.org/stable/256995
Avolio, B. J., Bass, B. M., & Jung, D. I. (1999). Re-examining the components of transformational and transactional leadership using the Multifactor Leadership Questionnaire. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 72(4), 441–462. https://doi.org/10.1348/096317999166789
Ayoub, A. E. A. H., Almahamid, S. M., & Al Salah, L. F. (2023). Innovative work behavior scale: Development and validation of psychometric properties in higher education in the GCC countries. European Journal of Innovation Management, 26(1), 119–133. https://doi.org/10.1108/EJIM-04-2021-0176
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall.
Bass, B. M. (1990). From transactional to transformational leadership: Learning to share the vision. Organizational Dynamics, 18(3), 19–31. https://doi.org/10.1016/0090-2616(90)90061-S
Bass, B. M. (1999). Two decades of research and development in transformational leadership. European Journal of Work and Organizational Psychology, 8(1), 9–32. https://doi.org/10.1080/135943299398410
Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1993). Transformational leadership and organizational culture. Public Administration Quarterly, 17(1), 112–121. https://www.jstor.org/stable/40862298
Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Psychology Press. https://doi.org/10.4324/9781410617095
de Jong, J., & Den Hartog, D. (2010). Measuring innovative work behaviour. Creativity and Innovation Management, 19(1), 23–36. https://doi.org/10.1111/j.1467-8691.2010.00547.x
de Jong, M., Banholzer, M., & Doherty, R. (2025, February 12). How top performers use innovation to grow within and beyond the core. McKinsey & Company. https://www.mckinsey.com/capabilities/strategy-and-corporate-finance/our-insights/how-top-performers-use-innovation-to-grow-within-and-beyond-the-core
Ehrhart, M. G., Schneider, B., & Macey, W. H. (2013). Organizational climate and culture: An introduction to theory, research, and practice. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315857664
Janssen, O. (2000). Job demands, perceptions of effort-reward fairness and innovative work behaviour. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 73(3), 287–302. https://doi.org/10.1348/096317900167038
Kleysen, R. F., & Street, C. T. (2001). Toward a multi-dimensional measure of individual innovative behavior. Journal of Intellectual Capital, 2(3), 284–296. https://doi.org/10.1108/EUM0000000005660
Li, H., Sajjad, N., Wang, Q., Muhammad Ali, A., Khaqan, Z., & Amina, S. (2019). Influence of transformational leadership on employees’ innovative work behavior in sustainable organizations: Test of mediation and moderation processes. Sustainability, 11(6), 1–21. https://doi.org/10.3390/su11061594
Ogawa, S., & Pongtanalert, K. (2015). Exploring characteristics and motives of consumer innovators: Community innovators vs. independent innovators. Research-Technology Management, 56(3), 41–48. https://doi.org/10.5437/08956308X5603088
Scott, S. G., & Bruce, R. A. (1994). Determinants of innovative behavior: A path model of individual innovation in the workplace. Academy of Management Journal, 37(3), 580–607. https://doi.org/10.2307/256701
Yuan, F., & Woodman, R. W. (2010). Innovative behavior in the workplace: The role of performance and image outcome expectations. Academy of Management Journal, 53(2), 323–342. https://doi.org/10.5465/AMJ.2010.49388995