เศรษฐกิจนอกระบบกับปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ประกอบการชาวเมียนมากับผู้คนในเมืองขอนแก่น
Informal economy and Interaction of Myanmar Entrepreneurs with people in Khon Kaen province
Keywords:
Entrepreneurs, Myanmar people, Interaction, Informal economy, CapitalAbstract
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างผู้ประกอบการชาวเมียนมาที่อาศัยอยู่ในเมืองขอนแก่นในฐานะที่ประกอบกิจกรรมทางเศรษฐกิจภายใต้เศรษฐกิจนอกระบบกับผู้คนในเมืองขอนแก่น ข้อมูลที่ใช้เรียบเรียงบทความนี้ได้จากงานวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแนวปรากฏการณ์วิทยา เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์และการสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้นำชุมชนของชาวเมียนมา จำนวน 1 คน ผู้ประกอบการชาวเมียนมาจำนวน 11 คน และมีผู้ให้ข้อมูลเสริม คือ ผู้ที่มีความสัมพันธ์กับผู้ประกอบการชาวเมียนมา เช่น พ่อค้า แม่ค้า คนไทยในท้องถิ่น จำนวน 4 คน และคนขับรถโดยสารประจำทาง จำนวน 3 คน ผลการศึกษาพบว่า ชุมชนชาวเมียนมาถือเป็นพื้นที่ที่เปิดโอกาสให้แรงงานชาวเมียนมาสามารถผันตัวเองจากแรงงานก้าวเข้าสู่การเป็นผู้ประกอบการได้ ภายใต้การสนับสนุนจากเจ้าของโรงงาน
อีกทั้ง ผู้ประกอบการชาวเมียนมาใช้ทรัพยากรที่ตนเองมีอยู่และอาศัยการสร้างความสัมพันธ์กับคนในท้องถิ่น โดยเริ่มตั้งแต่การทำความรู้จักกับพ่อค้า แม่ค้า เพื่อติดต่อหาแหล่งสินค้านำมาจำหน่าย รวมถึงยังสร้างความสัมพันธ์กับคนขับรถโดยสารประจำทาง ในการจ้างเหมาเพื่อเดินทางเข้ามาซื้อสินค้าที่ตลาดใจกลางเมือง การจ้างเหมารถโดยสาร นอกจากจะทำให้เกิดรายได้แก่คนในท้องถิ่นแล้ว ยังก่อให้เกิดการพึ่งพาอาศัยกันระหว่างผู้ประกอบการชาวเมียนมาและคนขับรถโดยสารจนเกิดเป็นเครือข่ายเกิดขึ้น นอกจากนี้ผู้ประกอบการชาวเมียนมายังมีการสะสมทุนด้านต่าง ๆ ที่เป็นเงื่อนไขสำคัญสู่การเป็นผู้ประกอบการ ผู้เขียนจึงพยายามชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างกิจกรรมของเศรษฐกิจนอกระบบและในระบบที่มีความเชื่อมโยงซึ่งกันและกัน ผ่านการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ประกอบการชาวเมียนมาและผู้คนในเมืองขอนแก่น
คำสำคัญ: ผู้ประกอบการ, ชาวเมียนมา, ปฏิสัมพันธ์, เศรษฐกิจนอกระบบ, ทุน
References
ขวัญชนก อำภา, วันชาติ ชาญวิจิตร. (2564). การพัฒนาเส้นทางระเบียงเศรษฐกิจแนวตะวันออก-
ตะวันตกกับกระบวนการวางแผนแบบรวมพลัง The development of East-West Economic
Corridor (EWEC) Route and Collaborative Planning process [ฉบับออนไลน์] วารสาร
มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด: วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 2(2), 1 – 14.
ตะวัน วรรณรัตน์. (2557). การศึกษาเศรษฐกิจนอกภาคทางการในประเทศไทย Study of Informal
Economy in Thailand. Silpakorn University Journal, 137-160.
ธานี ชัยวัฒน์. (2557). เศรษฐกิจนอกระบบ: อะไร อย่างไร ทำไม. เอกสารประกอบการสัมมนาทาง
เศรษฐศาสตร์ประจำเดือนมิถุนายน วันที่ 26 มิถุนายน 2557 ณ ห้อง Auditorium อาคาร 1 สำนักงานใหญ่ ธนาคารแห่งประเทศไทย.
ภคริดา พิจารณ์, จงรักษ์ หงษ์งาม. (2559). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจย้ายถิ่นของแรงงานต่างด้าว กรณี
ศึกษา: จังหวัดขอนแก่นประเทศไทย. MBA-KKU Journal, 9(1), 49-63.
วงศ์พัฒนา ศรีประเสริฐ. (2561) มุมมองเศรษฐกิจไทย : ไม่เป็นทางการ [ฉบับออนไลน์]. วารสารวิทยาการ
จัดการ,1(1), 17 – 38.
วิลาสินี โสภาพล. (2559). ชุมชนข้ามถิ่น: การก่อร่างทางอัตลักษณ์ของแรงงานข้ามชาติสัญชาติพม่าในจังหวัด
ขอนแก่น. ขอนแก่น: ศูนย์วิจัยพหุลักษณ์สังคมลุ่มน้ำโขงมหาวิทยาลัยขอนแก่น.
วิลาสินี โสภาพล. (2559). ชุมชนข้ามถิ่น: การข้ามท้องถิ่นและการก่อร่างทางอัตลักษณ์ของแรงงานข้าม
ชาติสัญชาติพม่าในจังหวัดขอนแก่น ภายใต้บริบทของอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง. (วิทยานิพนธ์
ปริญญาศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต). สาขาวิชาลุ่มน้ำโขงศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ศราวุฒิ เหล่าสาย และอภิศักดิ์ ธีระวิสิษฐ์. (2555). การเข้าถึงบริการด้านสุขภาพของแรงงานข้ามชาติชาว
พม่าในโรงงานอุตสาหกรรม จังหวัดขอนแก่น. Graduate Research Conference 2012.
ศิวกร ราชชมภู, จักรพันธ์ ขัดชุ่มแสง. (2563). ภาวะพลเมืองโลกและการย้ายถิ่นของแรงงานข้ามชาติชาวเมียน ________มาในเขตเมืองขอนแก่น. Journal of Liberal Arts, Maejo University, 8(1), 137-155.
สมภูมิ แสวงกุล. (2553). แรงงานนอกระบบ...เสาหลักเศรษฐกิจไทย [ฉบับออนไลน์]. วารสาร
ประชากรศาสตร์,26(1), 60-78.
สำนักบริหารแรงงานต่างด้าว. (2566). สถิติการทำงานของคนต่างด้าวประจำเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2566.
สืบค้นเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2566, จาก https://www.doe.go.th/prd/alien/statistic/param/site/152/cat/82/sub/0/pull/categor________y/view/list-label
แม่ปลา (นามสมมติ), สัมภาษณ์, วันที่ 18 ธันวาคม 2565
เจ๊แมว (นามสมมติ), สัมภาษณ์, วันที่ 18 ธันวาคม 2565
ลุงเชษฐ (นามสมมติ), สัมภาษณ์, วันที่ 18 ธันวาคม 2565
ลุงชา (นามสมมติ), สัมภาษณ์, วันที่ 20 ธันวาคม 2565
นาลู (นามสมมติ), สัมภาษณ์, วันที่ 21 ธันวาคม 2565
ยัมเมะ (นามสมมติ), สัมภาษณ์, วันที่ 14 พฤษภาคม 2566
โมอา (นามสมมติ), สัมภาษณ์, วันที่ 25 ธันวาคม 2565