การอพยพของชาวยูนนานเข้าสู่เวียดนามตั้งแต่สมัยโบราณถึงคริสต์ศตวรรษที่ 19
คำสำคัญ:
การอพยพ, ยูนนาน, เวียดนาม, ความสัมพันธ์จีน-เวียดนามบทคัดย่อ
มณฑลยูนนานตั้งอยู่ภาคตะวันตกเฉียงใต้ของจีนมีพรมแดนติดกับเวียดนาม ทำให้ยูนนานและเวียดนามมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกัน และมีชาวยูนนานอพยพเข้าสู่เวียดนามอย่างต่อเนื่องนนับตั้งแต่สมัยโบราณ บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการอพยพของชาวยูนนานเข้าสู่เวียดนามตั้งแต่สมัยโบราณถึงคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยใช้วิธีวิจัยทางประวัติศาสตร์ ด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารจีนเป็นหลัก
ผลการศึกษาพบว่า การอพยพของชาวยูนนานเข้าสู่เวียดนามแบ่งได้เป็น 2 ช่วงคือ (1) ตั้งแต่สมัยโบราณถึงค.ศ. 938 เป็นสมัยที่เวียดนามอยู่ใต้การปกครองของจีนและมีอาณาจักรน่านเจ้าตั้งอยู่ในพื้นที่ยูนนาน มีชาวยูนนานอพยพเข้าสู่เวียดนามด้วยสาเหตุทางการค้า การสงครามและการลี้ภัยทางการเมือง โดยใช้เส้นทางบกและเส้นทางแม่น้ำ 3 เส้นทาง เส้นทางแรกเริ่มจากเมืองหมีลิ่ง(เวียดนาม) ถึงอี้โจว(ยูนนาน) เส้นทางที่สองเชื่อมโยงระหว่างแถบทะเลสาบเอ๋อร์ไห่(ยูนนาน)กับเวียดนาม เส้นทางที่สามเริ่มต้นจากเมืองอานหนาน(เวียดนาม)ถึงเมืองต้าหลี่(ยูนนาน) (2) ช่วง ค.ศ. 939-1885 เป็นช่วงที่เวียดนามเป็นอิสระจากจีน มีการพัฒนาเส้นทางบกและเส้นทางแม่น้ำดั้งเดิมระหว่างยูนนานกับเวียดนาม(เส้นทางที่สาม)ให้สมบูรณ์มากยิ่งขึ้น รวมทั้งได้เปิดเส้นทางบกและเส้นทางแม่น้ำอีก 2 เส้นทาง ซึ่งเริ่มจากเมืองเหมิงจื้อ(ยูนนาน) โดยเส้นทางแรกไปถึงแม่น้ำฟู่เหลียง(เวียดนาม) ส่วนเส้นทางที่สองไปถึงบริเวณป๋ายเฮ่อซานฉีเจียง ที่เป็นชุมทางแม่น้ำแดง แม่น้ำโล และแม่น้ำดำ (เวียดนาม) ในช่วงนี้ชาวยูนนานอพยพเข้าสู่เวียดนามมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง สาเหตุการอพยพมีความหลากหลายมากขึ้น ทั้งสาเหตุทางด้านเศรษฐกิจ เพื่อทำการค้าและการทำเหมืองแร่กับสาเหตุทางด้านการเมือง การสงคราม การถูกเวียดนามกวาดต้อนไป การหลบหนีจากการจับกุมของรัฐ ผลกระทบจากการยกเลิกระบบ “ถู่ซือ”และการหลบเลี่ยงการปราบปรามกบฏ
เอกสารอ้างอิง
Ban Gu. (1964). Han shu. (In Chinese) [Book of Han]. Beijing: ZhongHua Book Company.
Chang Qu. (2000). Hua yang guo zhi. (In Chinese) [Chronicles of Huayang]. Jinan: QiLu Press.
Chinese Academy of Social Sciences Institute of history. (1982). Selected Historical Materials of Ancient Sino-Vietnamese Relations. [Gu dai zhong yue guan xi shi zi liao xuan bian. (In Chinese)]. Beijing: China social sciences press.
Deng Zhong. (1937). An nan tu zhi. (In Chinese). Copy of ancient books.
Fan Chuo. (1985). Yun nan zhi jiao shi. (In Chinese). Beijing: China social sciences press.
Fan HongGui. (1987). Ethnic Group Migrate from Yunnan to Vietnam. In You Zhong (ed). Southwestern National History Study. Kunming: Yunnan people's Publishing House.
Fan Ye. (1965). Hou han shu. (In Chinese) [Book of the Later Han]. Beijing: ZhongHua Book Company.
Fang GuoYu. (1987). Zhong guo xi nan li shi di li kao shi. (In Chinese) [Historical and Geographical Studies of Southwest China]. Beijing: ZhongHua Book Company.
Fang GuoYu. (1998). Yun nan shi liao cong kan di 2 ce. (In Chinese). Kunming: Yunnan University Press.
Fang Tie. (2007). Distribution, Origin and Characteristics of Cross-border Ethnic Groups in Yunnan Province. Journal of Guangxi University for Nationnalites, (05): 9-15.
Li ZhengTing. (2013). The Nationality Near by Vietnam and Border Vicissitude of Yunnan in Yunnan, Ming and Qing Dynasties. Journal of Honghe University, (05): 1-7.
Liu Xu. (1975). Jiu tang shu. (In Chinese). [Old Book of Tang]. Beijing: ZhongHua Book Company.
Long YongXing. (1997). The Migration Activities and Influences of Overseas Chinese in Vietnam from the 17th to the 19th century. Journal of Southeast Asian Studies, (06):26-30.
Lu Ren. (2011). History of Yunnan's Foreign Transportation. Kunming: Yunnan people's Publishing House.
Lv ShiPeng. (1958). Yue nan hua qiao shi hua. (In Chinese) [History of Overseas Chinese in Vietnam]. Taipei: Overseas Library Press.
Niu HongBin. (2007). Xin zuan yun nan tong zhi 7. (In Chinese). Kunming: Yunnan people's Publishing House.
Ou YangXiu, Song Qi. (1975). Xin tang shu. (In Chinese) [New Book of Tang]. Beijing: ZhongHua Book Company.
Pu ZhongLiang. (2003). History and culture of Yi people in Vietnam. Journal of World Ethno-national Studies, (02):71-77.
Si MaGuang. (1956). Zi zhi tong jian. (In Chinese) [Comprehensive Mirror to Aid in Government]. Beijing: ZhongHua Book Company.
Si MaQian. (1959). Shi ji. (In Chinese) [Records of the Historian]. Beijing: ZhongHua Book Company.
Song Lian. (1976). Yuan shi. (In Chinese) [History of Yuan]. Beijing: ZhongHua Book Company.
The historical official of the Qing Dynast. (1986). Qing Shi Lu. (In Chinese). Beijing: ZhongHua Book Company.
Wang Song. (1995). Dao guang yun nan zhi chao. (In Chinese). Kunming: Yunnan Academy of Social Sciences.
Wu ShiLian. (1885). Da yue shi ji quan shu. (In Chinese). Photocopying ancient books.
Wu XingNan. (2002). Yun nan dui wai mao yi shi. (In Chinese) [History of Yunnan's foreign trade]. Kunming: Yunnan people's Publishing House.
Yang Shen. (1968). Nan zhao ye shi. (In Chinese). Taiwan: Cheng Wen Publishing House.
You JianShe. (2003). The Migration of Chinese to Vietnam from the late 17th Century to the middle 19th Century. Master's thesis. Zhengzhou University.
Zhang TingYu. (1974). Ming shi. (In Chinese) [History of Ming]. Beijing: ZhongHua Book Company.
Zhang WenHe. (1975). Yue nan hua qiao shi hua. (In Chinese) [History of Overseas Chinese in Vietnam]. Taipei: Li Ming Cultural Enterprise Co, Ltd.
Zhao ErXun. (1977). Qing Shi Gao. (In Chinese). [Draft History of Qing]. Beijing: ZhongHua Book Company.
Zhao XiaoPing. (2009). Yunnan Foreign Trade and the Expansion of International Regional Market during the Ming and Qing Dynasties. Journal of History Teaching, 02:47-52.
Zheng RuiMing. (1976). Qing dai yue nan de hua qiao. (In Chinese) [Overseas Chinese in Vietnam in the Qing Dynasty]. Taipei: Department of History, National Taiwan Normal University.
Zhou QuFei. (1999). Ling wai Dai da. (In Chinese). Beijing: ZhongHua Book Company.
Zhu JieQin. (1990). Dong nan ya hua qiao shi. (In Chinese) [History of Overseas Chinese in Southeast Asia]. Beijing: Higher Education Press.
เซเดส์ ยอร์ช. (2525). ชนชาติต่างๆ ในแหลมอินโดจีน. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
บัตตินเจอร์ โจเซฟ. (1979). ประวัติศาสตร์การเมืองเวียดนาม. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: บริษัทสำนักพิมพ์ ไทยวัฒนาพานิช จำกัด.
เหวียนคักเวียน. (2552). เวียดนามประวัติศาสตร์ฉบับพิสดาร. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
ฮอลล์.ดี.จี.อี. (2522). ประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้เล่ม ๒. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
เวบไซด์
https://www.google.com/maps/d/edit?hl=th&mid=1bp4g70EdPup8yHty6HePErcAFrw&ll=20.42075147473954%2C97.09781275&z=6) Retrieved from April 3, 2018
