"จากแรงงานเวียดนามสู่การกลายเป็นคนทรงชั้นครู": การสร้างความเป็นของแท้ขึ้นใหม่ในพิธีทรงเจ้าของคนไทยเชื้อสายเวียดนามในจังหวัดอุดรธานี/“From Vietnamese Transnational Migrant Worker to Become the Master Spirit Medium”: Re-constructing Authenticity in Thai-Vietnamese Spirit Possession Rite in Udonthani province

บทคัดย่อ

บทความชิ้นนี้เขียนขึ้นด้วยมีวัตถุประสงค์หลักคือ เพื่อศึกษาเรื่องราวชีวิตของคนทรงชั้นครูกับการสร้างความเป็นของแท้ในพิธีทรงเจ้าของคนไทยเชื้อสายเวียดนามในจังหวัดอุดรธานี โดยอาศัยระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเน้นศึกษาเรื่องราวชีวิต (Life story) ของคนทรงชั้นครู (แรงงานเวียดนาม) ที่กลายมาเป็นบุคคลที่มีบทบาทสำคัญในการประกอบพิธีทรงเจ้าในปัจจุบัน

          ผลการวิจัยพบว่า คนไทยเชื้อสายเวียดนามในจังหวัดอุดรธานีมีการประกอบพิธีทรงเจ้าลดน้อยลง สาเหตุหนึ่งเกิดจากการขาดแคลนคนทรงชั้นครู อย่างไรก็ตาม จากปรากฏการณ์การเคลื่อนย้ายแรงงานจากเวียดนามสู่ประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคอีสานที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องกว่า 2 ทศวรรษ ส่งผลให้มีแรงงานบางคนผันตัวเองมาเป็นคนทรงชั้นครู และได้พยายามสร้างความเป็นของแท้ขึ้นใหม่ในพิธีทรงเจ้าของคนไทยเชื้อสายเวียดนามในจังหวัดอุดรธานี โดยการอ้างอิงกับพิธีทรงเจ้าที่ปฏิบัติในเวียดนาม เป็นต้นว่า การประดับตกแต่งแท่นบูชาและหุ่นเคารพภายในศาลเจ้า การเติมเต็มองค์ประกอบต่างๆ ในพิธีทรงเจ้า และการประกอบพิธี “รับองค์” ขึ้นใหม่

คำสำคัญ แรงงานเวียดนาม คนทรงชั้นครู การสร้างความเป็นของแท้ พิธีทรงเจ้าของคนไทยเชื้อสายเวียดนาม