การจัดการความรู้ทุนชุมชนเพื่อการส่งเสริมการจัดการที่ยั่งยืนของตำบลแม่เปา อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย

Knowledge Management of Community Capital to Support Sustainable Management of Communities in Mae Pao Sub-district, Phaya Mengrai District, Chiang Rai Province

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทุนชุมชนและจัดการความรู้ทุนชุมชนเพื่อการส่งเสริมการจัดการที่ยั่งยืนของตำบลแม่เปา อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย ซึ่งดำเนินการในผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ตัวแทนจากองค์การบริหารส่วนตำบลแม่เปา สถาบันการศึกษา ศาสนา และองค์กรต่าง ๆ ในชุมชน จำนวน 50 คน ด้วยการสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่ม

ผลการวิจัย พบว่า ตำบลแม่เปาเป็นชุมชนกึ่งเมืองและมีลักษณะทางสังคมพหุวัฒนธรรม โดยทุนชุมชนของตำบลแม่เปาหมายถึงสิ่งที่มีอยู่ในชุมชน ประกอบด้วย ทุนชุมชนด้านกายภาพ ทุนชุมชนด้านวัฒนธรรม ทุนชุมชนด้านทรัพยากรธรรมชาติ และทุนชุมชนด้านทรัพยากรมนุษย์ ที่ส่งผลให้ชุมชนมีการเรียนรู้ การปรับตัว สามารถดำรงอยู่ได้ท่ามกลางกระแสการพัฒนาและการเปลี่ยนแปลง ซึ่งสามารถจัดการความรู้ทุนชุมชนเพื่อเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็ง ซึ่งเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการพัฒนาประเทศชาติ และอาจกล่าวได้ว่าชุมชนเข้มแข็งเป็นจุดเริ่มต้นการพัฒนาในทุกมิติ ซึ่งเป็นไปตามแนวคิดการพัฒนาสังคมตามทฤษฎีการพัฒนาทางเลือก ที่มีกระบวนทัศน์ใหม่ที่เฉพาะเจาะจงลงไปเฉพาะพื้นที่ในการพัฒนาสังคม ชุมชน ท้องถิ่น โดยมีการยกระดับองค์ความรู้จากตัวบุคคลหรือปราชญ์ชุมชนสู่สารสนเทศชุมชน คือภูมิปัญญา ภูมิสังคม ทุนชุมชน ให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั้งกับผู้อื่น หน่วยงานภายนอกชุมชน และภายในชุมชน อันสามารถขับเคลื่อนให้ชุมชนตำบลแม่เปามีการจัดการที่ยั่งยืนและเป็นชุมชนเข้มแข็ง