โครงสร้างและที่มาภาษาของนามสกุลคนลาว
Structure and Language Root of Lao Family Names
คำสำคัญ:
Name, Surname, Family Name, Laos, Laotian language, ชื่อ, นามสกุล, คนลาว, ภาษาลาวบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัย เรื่อง ชื่อนามสกุลคนลาว โดยมุ่งจะอธิบายโครงสร้างชื่อนามสกุล และภาษาที่ใช้ตั้งชื่อนามสกุล งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพทางภาษาศาสตร์ กลุ่มตัวอย่างคือชื่อนามสกุลของคนลาวที่อาศัยอยู่ในนครหลวงเวียงจันทน์ โดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงและไม่นับซ้ำ ได้รายชื่อนามสกุลคนลาว จำนวน 1,102 นามสกุล ใช้กรอบแนวคิดการวิเคราะห์เรื่องโครงสร้างคำ (word structure) เพื่อวิเคราะห์ชื่อนามสกุล และแนวคิดเรื่องที่มาภาษา (language source) เพื่อวิเคราะห์ที่มาของภาษา นำเสนอผลการวิจัยโดยการพรรณนาวิเคราะห์ (descriptive analysis) และใช้ข้อมูลเชิงปริมาณเพื่อเพิ่มเติมการอธิบาย
ผลการวิจัย พบว่า ในด้านโครงสร้างนามสกุลคนลาวมี 3 ลักษณะ ได้แก่ นามสกุลที่มีโครงสร้าง 1 คำ นามสกุลที่มีโครงสร้าง 2 คำ และชื่อที่มีโครงสร้าง 3 คำ โดยพบว่านามสกุลที่มีโครงสร้าง 2 คำมีจำนวนมากที่สุดอย่างชัดเจนนามสกุลที่มีโครงสร้างคำเดียวทั้งหมดเป็นนามสกุลที่มาจากภาษาอื่น โดยเฉพาะภาษาเวียดนาม นามสกุลที่มีโครงสร้าง 2 และ3 คำ ส่วนมากเป็นการประสมคำระหว่างภาษาลาวหรือภาษาลาวกับภาษาบาลีสันสกฤต
ด้านภาษาที่ใช้ตั้งชื่อนามสกุล พบว่า ชื่อนามสกุลคนลาวมีที่มาจาก 7 ภาษา ได้แก่ ภาษาลาว ภาษาบาลี-สันสกฤต ภาษาเวียดนาม ภาษาม้ง ภาษาจีน ภาษาเกาหลี ภาษาฝรั่งเศส โดยพบว่า ชื่อนามสกุลที่มาจากภาษาบาลีสันสกฤตและภาษาลาวมีปริมาณใกล้เคียงกันและมากกว่าภาษาอื่นอย่างชัดเจน ปรากฏการณ์นี้สะท้อนให้เห็นว่าคนลาวในนครหลวงเวียงจันทน์ในปัจจุบันมีการแต่งงานข้ามวัฒนธรรมหรือมีการอพยพของชาวต่างชาติเข้ามาตั้งถิ่นฐานในเวียงจันทน์ปัจจุบัน
คำสำคัญ ชื่อ, นามสกุล, คนลาว, ภาษาลาว
เอกสารอ้างอิง
วารสารภาษาและวัฒนธรรม. 30 (2) (กรกฎาคม –ธันวาคม 2554): 5-22.
พรทิพย์ ครามจันทึก. (2558). การศึกษาชื่อสกุลคนไทยที่เหมือนกับชื่อจังหวัด อำเภอที่มีอยู่ในช่วง
ปี พ.ศ. 2456-2466 ตามข้อมูลกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. วารสารวิชาการศรีปทุม
ชลบุรี. 78-88. เข้าถึงเมื่อ 25/01/2019
https://www.east.spu.ac.th/journal/booksearch/upload/1445-009_studies.pdf
สาริสา อุ่นทานนท์. (2553). การตั้งชื่อของคนลาว: คำและความหมาย. มนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์.
27 (3): 86 – 99.
ศุภาพร ณ บางช้าง. (2527). การใช้ภาษาในการตั้งชื่อของคนไทย. ดุษฏีนิพนธ์ สาขาภาษาไทย
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อาภรณ์ คูประเสริฐวงศ์. (2544). นามสกุลของคนไทยเชื้อสายมาเลย์ : กรณีศึกษา ตำบลท่าอิฐ
อำเภอปากเกร็ดจังหวัดนนทบุรี. วิทยานิพนธ์ สาขาภาษาไทย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
Kripke, Saul. (1980). Naming and Necessity. Harvard University Press, Blackwell.
Kunyarat Unthanon and Rattana Chanthao. (2018). The Development of Personal Naming
In Laos. International Journal of Education and Social Science Research. 1(4): 240-
245. Monasterio L. (2017). Surnames and ancestry in Brazil. PLoSONE. 12(5):
e0176890. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0176890
Mateos, Pablo. (2007). An Ontology of Ethnicity Based up on Personal Names: with
implications for neighborhood profiling. Dissertation on Geography. University
College London (UCL).
