ความหลากหลายในการจัดหารายได้ของเทศบาล: ความท้าทายของการบริหารจัดเก็บรายได้ท้องถิ่นของไทย

Main Article Content

ศิวาภรณ์ ไชยเจริญ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายในการจัดหารายได้ขององค์กรปกครองท้องถิ่นในระดับเทศบาลของไทย ในปีงบประมาณ พ.ศ.2561 และเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อความหลากหลายในการจัดหารายได้ในการบริหารจัดเก็บรายได้ของเทศบาล การศึกษาวิจัยนี้ใช้วิธีการวิจัยเชิงปริมาณโดยสุ่มตัวอย่างเทศบาลจำนวน 344 แห่งทั่วประเทศ เพื่อศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลการจัดเก็บรายได้และบริบทพื้นที่ของเทศบาลตัวอย่างจากกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น งานวิจัยนี้วิเคราะห์ตัวแบบของความหลากหลายในการจัดหารายได้ของเทศบาลด้วยการวิเคราะห์ถดถอยหลายตัวแปรโดยวิธี Generalized Least Square (GLS) ผลการศึกษาพบว่า เทศบาลตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยความหลากหลายดังกล่าวอยู่ที่ร้อยละ 62.10 แต่ส่วนใหญ่มีความสามารถในการจัดเก็บรายได้ของท้องถิ่นเองโดยเฉลี่ยไม่ถึงร้อยละ 20 ของรายได้รวมทั้งหมด และยังคงมีสัดส่วนการพึ่งพาเงินอุดหนุนและภาษีจัดสรรจากรัฐบาลส่วนกลางต่อรายได้ของเทศบาลอยู่ในระดับสูงมากกว่าร้อยละ 80-90 ข้อค้นพบนี้ยังคงยืนยันว่าการคลังของเทศบาลในภาพรวมยังไม่อยู่ในระดับที่พึ่งพาตนเองหรือไม่มีความเป็นอิสระทางด้านรายได้ นอกจากนี้ยังพบว่า ปัจจัยที่สนับสนุนให้เกิดความหลากหลายในการจัดหารายได้ของเทศบาล ได้แก่ ที่ตั้งของเทศบาลในเขตเมืองและในภาคใต้ ความหนาแน่นของประชากร และการเพิ่มขึ้นของสถานธนานุบาล โรงงาน และโรงแรมและที่พักในเขตเทศบาล และยังพบว่าปัจจัยที่ฉุดรั้งการเพิ่มความหลากหลายในการจัดหารายได้ของเทศบาล ได้แก่ ความหนาแน่นของที่อยู่อาศัย จำนวนร้านค้าพานิชย์และบริการ ขีดความสามารถในการจัดหารายได้ของเทศบาล และความเป็นอิสระทางด้านรายได้ที่ลดลงหรือการพึ่งพาเงินอุดหนุนและภาษีที่รัฐบาลจัดสรรในสัดส่วนที่สูงขึ้น การศึกษาวิจัยนี้จึงสะท้อนให้เห็นว่าการสร้างความหลากหลายในการจัดหารายได้เป็นความท้าทายของท้องถิ่นในการพัฒนานโยบายการบริหารจัดเก็บรายได้ของเทศบาลและองค์กรปกครองท้องถิ่นในรูปแบบอื่นเพื่อนำไปสู่ความเป็นอิสระทางการคลังของท้องถิ่นมากขึ้นในอนาคต

Article Details

How to Cite
ไชยเจริญ ศ. (2025). ความหลากหลายในการจัดหารายได้ของเทศบาล: ความท้าทายของการบริหารจัดเก็บรายได้ท้องถิ่นของไทย. รัฐศาสตร์พิจาร, 10(20), 87–136. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/PSC/article/view/262820 (Original work published 31 ธันวาคม 2023)
บท
บทความวิจัย

References

Bartle, J. R., Carol, E., & Dale, K. (2003). “Beyond the property tax: Local government revenue diversification.” Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, 15(4): 622-648.

Carroll, D. A. (2005). “Are state governments prepared for fiscal crises? A look at revenue diversification during the 1990s.” Public Finance Review, 33(5): 603-633.

Carroll, D. A. (2009). “Diversifying municipal government revenue structures: Fiscal illusion or instability?.” Public Budgeting & Finance, 29(1): 27-48.

Carroll, D. A., & Johnson, T. (2010). “Examining small town revenues: To what extent are they diversified?.” Public Administration Review, 70(2): 223-235.

Green, W. H. (2008). Econometric analysis. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education.

Hendrick, R. (2002). “Revenue diversification: Fiscal illusion or flexible financial management.” Public Budgeting & Finance, 22(4): 52-72.

Jordan, M. M., & Wagner, G. A. (2008). “Revenue diversification in Arkansas cities: The budgetary and tax effort impacts.” Public Budgeting & Finance, 28(3): 68-82.

Krueathep, W. (2008). “khīt khwāmsāmāt nai kān hā rāidai khō̜ng ʻongkō̜n pokkhrō̜ng sūan thō̜ngthin : krō̜p wikhro̜ bư̄angton. [Revenue raising capacity of local government organizations: Preliminary analysis framework]" King Prajadhipok’s Institute Journal, 6(1).

Krueathep, W. (2009). “ sukkhaphāp thāngkān khlang khō̜ng thētsabān : krō̜p nǣokhit læ phon kānwičhai chœ̄ng pračhak. [Municipal fiscal health: Framework and the empirical research findings] King Prajadhipok’s Institute Journal, 7(2): 60-83.

Krueathep, W. (2012). konlayut kān prap tūa thāng kānngœ̄n kānkhlang khō̜ng ʻongkō̜n pokkhrō̜ng sūan thō̜ngthin phāitai phāwa wikrit. [Retrenchment strategies for Thai local governments under the crisis] Bangkok: King Prajadhipok’s Institute.

Krueathep, W. et al. (2022). kānphatthanā rabop bō̜rihān čhat kep rāidai thō̜ngthin ( raya thī 2). [Enhancing Capabilities of local revenue administration in Thailand (Phase II Study)] (Research Report). Bangkok: National Research Council of Thailand and Knowledge Network Institute of Thailand.

Ladbuakhaw, S. (2020). “kānkhlang thō̜ngthin : saphāp panhā læ nǣothāng kǣkhai. [Local Finance: Problems and the resolutions]” Journal of Political Science and Public Administration, 11(1): 189-214.

Ladd, H. F., & Weist, D. R. (1987). “State and local tax systems: Balance among taxes vs. balance among policy goals.” In Stocker, F. D. (Ed.), The Quest for Balance in State-Local Revenue Structures (pp. 39-70). Cambridge, MA: Lincoln Institution of Land Policy.

Ladner, A., Keuffer, N., Baldersheim, H., Hlepas, N., Swianiewicz, P., Steyvers, K. & Navarro, C. (2019). Patterns of Local Autonomy in Europe. London: Palgrave Macmillian.

Pattamasiriwat, D. (2016). kānkhlang thō̜ngthin : kān khayāi thān rāidai læ māttrakān lot khwāmlư̄amlam. [Local finance: The expansion of revenue base and disparity reduction strategy] Bangkok: King Prajadhipok’s Institute.

Pianpitak, K. (2020). “khwām ʻitsara khō̜ng ʻongkō̜n pokkhrō̜ng sūan thō̜ngthin kap panhā kān kamkap dūlǣ khō̜ng rat. [The autonomy of local government organizations and the problem of the central government supervision]” King Prajadhipok’s Institute Journal, 18(3): 5-16.

Shannon, J. (1987). “State revenue diversification-the search for balance.” In Stocker, F. D. (Ed.), The Quest for Balance in State-Local Revenue Structures (pp. 9-38). Cambridge, MA: Lincoln Institution of Land Policy.

Sjoquist, D. L., Wallace, S. & Edwards, B. (2004). “What a tangled web: Local property, income, and sales taxes.” In Schwartz, A.(Ed.), Urban Issues and Public Finance: Collected Essays in Honor of Dick Netzer (pp. 42-70). Edward Elgar Publishing.

Suyderhoud, J. P. (1994). “State-local revenue diversification, balance, and fiscal performance.” Public Finance Quarterly, 22(2): 168-194.

Varanyuwatana, S. (2011). withī mai kānphatthanā rāirap thō̜ngthin Thai. [New normal of local revenue generation in Thailand] Nonthaburi: The College of Local Government Development, King Prajadhipok’s Institute.

Woodridge, J. M. (2013). Introductory Econometrics: A Modern Approach. Mason, OH: South-Western, Cengage Learning.