แรงงานไทยในมาเลเซีย: สภาพการจ้างงานการคุ้มครองแรงงาน และแรงงานบังคับ

บทคัดย่อ

ประเทศมาเลเซียเป็นประเทศในภูมิภาคเอเชียเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีแรงงานไทยเดินทางเข้าไปทำงานเช่นเดี่ยวกับประเทศอื่นในภูมิภาคเดียวกันเช่น ประเทศสิงคโปร์ เนื่องจากมีความขาดแคลนแรงงานจำนวนมากในหลายกิจการเช่นเดียวกับประเทศไทย กรณีการเดินทางเข้าไปทำงานในประเทศมาเลเซียจำแนกออกเป็นสองประเภทได้แก่ การเดินทางเข้าไปแบบถูกต้องตามกฎหมาย และแบบผิดกฎหมาย  โดยปกติการเข้าไปทำงานอย่างถูกกฎหมาย ซึ่งเป็นระบบที่ประเทศมาเลเชียพัฒนาแล้วคือ  การจัดการรวมศูนย์ข้อมูลสำหรับการนำเข้าแรงงานต่างชาติ Foreign Workers Centralized Management System (FWCMS) เป็นระบบที่นำเข้าแรงงานต่างชาติถูกกฎหมาย ส่วนกรณีแรงงานไทยที่ลักลอบเข้าไปทำงานในมาแลเชีย ส่วนใหญ่จะใช้หนังสือเดินทางที่ลงตราวีซ่าท่องเที่ยว และบัตรผ่านแดนในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้เข้าสู่มาเลเซีย หลังจากนั้นจะลักลอบเข้าสู่พื้นที่ชั้นใน โดยอาศัยเครือข่ายญาติพี่น้องครอบครัวและนายหน้าเข้าสู่สถานประกอบการ กรณีกิจการที่แรงงานไทยเข้าไปทำงานถูกหมายจะเป็นกิจการที่รัฐบาลมาเลเซียเปิดให้แรงงานต่างชาติเข้าไปทำงานได้แก่ กิจการก่อสร้าง เกษตรกรรม บริการ นวดแผนไทยและคนรับใช้ในบ้าน ส่วนกิจการที่แรงงานไทยลักลอบเข้าไปทำงานได้แก่ พนักงานเสริฟในร้านอาหาร นวดแผนไทย ก่อสร้าง ประมงทะเลและเกษตรกรรมตามชายแดน ประเด็นการคุ้มครองแรงงาน หากแรงงานไทยที่เข้าไปทำงานตามกระบวนการโดยชอบด้วยกฎหมาย จะได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายแรงงานของมาเลเซีย แต่หากลักลอบเข้าไปทำงานแล้วจะไม่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายของมาเลเซีย และถ้าถูกจับได้ จะได้รับการลงโทษและเนรเทศออกนอกประเทศมาเลเซีย  กรณีที่แรงงานไทยตกเป็นแรงงานบังคับนั้น ส่วนใหญ่สาเหตุมาจากการลักลอบทำงานผิดกฎหมาย ทำให้ถูกนายจ้างกดค่าจ้าง ยึดหนังสือเดินทาง บังคับใช้แรงงานและบังคับให้ค้าประเวณีในกรณีกิจการนวดสปา อย่างไรก็ตามกรณีที่แรงงานไทยถูกละเมิดสิทธิแรงงานหรือตกเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์ จะมีหน่วยงานของไทยที่สามารถร้องทุกข์และให้ความช่วยเหลือแรงงานไทยได้แก่ สถานเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงกัวลาลัมเปอร์และสำนักงานแรงงานไทยในมาเลเซีย