ลัทธิสุดโต่งทางศาสนา: ศึกษา "เรื่องเล่า" ของไอซิสในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

บทคัดย่อ

บทความนี้มีเป้าประสงค์ที่จะศึกษา “เรื่องเล่าชวนเชื่อ” (Narratives) ของ ลัทธิสุดโต่งทางศาสนา โดยใช้ “เรื่องเล่า” ของไอซิส (ISIS) ในเอเชียตะวันออก เฉียงใต้เป็นกรณีศึกษา การทำความเข้าใจ “เรื่องเล่า” ของผู้นิยมความสุดโต่ง นับว่ามีความสำคัญยิ่งต่อแนวทางป้องกันและสกัดกั้นการแพร่กระจายของ แนวคิดสุดโต่ง ผลจากการศึกษาพบว่า ลัทธิสุดโต่งสามารถใช้ศาสนาเป็นเครื่อง มือเพื่อบรรลุเป้าหมายทางการเมืองของตน กลุ่มไอซิสในเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ได้ใช้ “เรื่องเล่าชวนเชื่อ” เพื่อดึงดูดผู้คนให้เข้ามาร่วมหรือเห็นดีเห็นงามกับแนวทางความรุนแรงของตน ผู้เขียนได้แบ่งเรื่องเล่าชวนเชื่อของกลุ่มไอซิสในเอเชียตะวัน ออกเฉียงใต้ออกเป็น 4 ด้านด้วยกันคือ เรื่องเล่าที่เน้นอุดมการณ์ศาสนา เรื่องเล่าที่สร้างชุดคำอธิบายทางการเมือง เรื่องเล่าที่เน้นจิตวิทยาสังคม และเรื่องเล่าที่เน้นประเด็นเศรษฐกิจ อย่างไรก็ตาม ความท้าทายส่วนหนึ่งที่สำคัญในการศึกษาเรื่อง นี้มีอยู่ว่า หลักการที่ลัทธิสุดโต่งใช้ก็คือหลักการที่ดำรงอยู่ในอิสลามกระแสหลัก ทั่วไป คำถามคือเราจะแยกแยะอย่างไรว่า อะไรคือเรื่องเล่าชวนเชื่อของลัทธิสุดโต่ง และอะไรคือหลักการศาสนาที่มุสลิมทั่วไปยึดมั่น หากแยกแยะไม่ได้ ก็อาจนำไปสู่ความหวาดระแวงมุสลิมและไม่สามารถพัฒนามาตรการ “ตอบโต้เรื่องเล่าชวนเชื่อของพวกสุดโต่ง” (Counter-Extremist narratives) ได้อย่างถูกต้องเหมาะสม