ย่านตลิ่งชัน : ประวัติศาสตร์ พัฒนาการ และการเปลี่ยนแปลง

ผู้แต่ง

  • สุภาภรณ์ จินดามณีโรจน์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร

คำสำคัญ:

ชุมชน, ประวัติศาสตร์, ตลิ่งชัน

บทคัดย่อ

ย่านตลิ่งชันมีประวัติศาสตร์ พัฒนาการ และการเปลี่ยนแปลงมาช้านานนับแต่สมัยอยุธยาจนถึงปัจจุบัน เป็นพื้นที่ที่มีคุณค่าทั้งเชิงนิเวศและวัฒนธรรม เป็นดินแดนเครือข่ายสายนำ เคยเป็นพื้นที่สวนดั้งเดิม ที่นา และสวนผัก เป็นที่ตั้งถิ่นฐานของคนไทยและจีนทั้งที่นับถือศาสนาพุทธ ศาสนาคริสต์ และความเชื่อแบบจีน ด้วยความเป็นพื้นที่อยู่ใกล้ใจกลางกรุงเทพมหานครจึงได้รับการพัฒนาและเกิดการเปลี่ยนแปลง จนปัจจุบันย่านตลิ่งชันมิใช่ย่านทำนาและสวนผัก ส่วนพื้นที่สวนดั้งเดิมเหลืออยู่น้อยมาก ซึ่งทุกวันนี้ชาวสวนย่านตลิ่งชันที่ยังรักในถิ่นฐานพยายามรักษาวิถีชีวิตชาวสวนวัฒนธรรมชาวนำชาวคลองไว้ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลง ทำให้ปัจจุบันย่านตลิ่งชันยังเป็นแหล่งเรียนรู้ทั้งระบบนิเวศและวัฒนธรรมที่สำคัญแห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานคร

เอกสารอ้างอิง

กรมแผนที่ทหาร. แผนที่กรุงเทพฯ พ.ศ. 2431 – 2474. กรุงเทพฯ: กรมแผนที่ทหาร, 2527.

กรมศิลปากรร่วมกับมูลนิธิซิเมนต์ไทย. กรุงเทพฯ 2489 - 2539 = Bangkok1946 - 1996. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, 2539.

กองนโยบายและแผนงาน, สํานักผังเมือง. ข้อมูลพื้นฐานเพื่อการผังเมือง. สํานักผังเมือง: กรุงเทพฯ, 2547.

มหาวิทยาลัยศิลปากร. คณะโบราณคดี. รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการชุมชนท่องเที่ยวแบบยั่งยืน (เพิ่มเติม) (กิจกรรมการสํารวจ ออกแบบและจัดทําแผนการเพื่อพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศย่านตลาดน้ำตลิ่งชันและพื้นที่เกี่ยวเนื่อง) (กรุงเทพฯ: กองการท่องเที่ยว สํานักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครร่วมกับ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร), 2551.

ศรัณย์ ทองปาน .“ชุมทางตลิ่งชัน.” เมืองโบราณ 32, 4 (ตุลาคม – ธันวาคม2549): 45.

สํานักผังเมือง, กรุงเทพมหานคร. แผนพัฒนากรุงเทพมหานครสู่เมืองน่าอยู่.กรุงเทพฯ: อัมรินทร์ปริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง. ม.ป.ป.

สุกัญญา สุจฉายา. ความเชื่อและพิธีกรรมในวิถีชีวิตของชาวสวนคลองบางระมาด ธนบุรี. ทุนวิจัยสถาบันไทยศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2544.

สุจิตต์ วงษ์เทศ. กรุงเทพฯ มาจากไหน?. กรุงเทพฯ: ศิลปวัฒนธรรม. 2548.

สุดารา สุจฉายา. ธนบุรี. กรุงเทพฯ: สารคดี, 2542.

อนุสรณ์ เปิด – เสกวัดธรรมาสน์นักบุญเปโตร 20 กุมภาพันธ์ 1999. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์อัสสัมชัญ, 2542.

อเนก นาวิกมูล. เปิดกรุภาพเก่า. กรุงเทพฯ: สายธาร, 2546.

อภิลักษณ์ เกษมผลกูล. มหาสวัสดิ์ 150 ปี มหานทีพระราชทาน. นครปฐม: คณะศิลปะศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, 2553.

สัมภาษณ์

กมล ตั้งจิตวิสุทธิ์. สัมภาษณ์ 26 กุมภาพันธ์ 2554.

ชวน ชูจันทร์. สัมภาษณ์ 12 พฤศจิกายน 2553.

ชูศักดิ์ แซ่เตียว. สัมภาษณ์ 4 มีนาคม 2554.

ทวีศักดิ์ หว่างจันทร์. สัมภาษณ์ 13 พฤษภาคม 2554.

นพดล มาเสริมสิน. สัมภาษณ์ 9 มกราคม 2551.

นิธิกานต์ เลิศหทัยกาญจน์. สัมภาษณ์ 13 เมษายน 2554.

บุญช่วย ปานพรม. สัมภาษณ์ 12 พฤศจิกายน 2553.

ประยงค์ (ไม่ทราบนามสกุล). สัมภาษณ์ 20 พฤศจิกายน 2550.

ละออง อึ้งธรรมกุล. สัมภาษณ์ 13 เมษายน 2554.

วัฒนา ตรีวิทยากุล. สัมภาษณ์ 26 กุมภาพันธ์ 2554.

วันชัย นาคทอง. สัมภาษณ์ 20 พฤศจิกายน 2550.

วิชัย ศิริวิไลกุล. สัมภาษณ์ 13 เมษายน 2554.

ไวพจน์ นัตทิม. สัมภาษณ์ 20 พฤศจิกายน 2550.

สุนีย์ จงสิทธิสัจจะกุล. สัมภาษณ์ 4 มีนาคม 2554.

สุรีย์ จุลเสวก. สัมภาษณ์ 20 พฤศจิกายน 2550.

ดาวน์โหลด

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความ