ปุจฉา-วิสัชนาและปริศนาคำทายรูปแบบโคลงกระทู้: กิจกรรมใน วชิรญาณวิเศษ กับบทบาทในการสืบทอดและสร้างสรรค์วัฒนธรรมวรรณศิลป์ไทยในสมัยรัชกาลที่ 5

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทด้านการสืบทอดและสร้างสรรค์วัฒนธรรมวรรณศิลป์ไทยสมัยรัชกาลที่ 5 ของงานเขียนประเภทปุจฉา-วิสัชนาและปริศนาคำทายรูปแบบโคลงกระทู้ที่ตีพิมพ์ในวารสารวรรณกรรม วชิรญาณวิเศษ ได้แก่ “โคลงทาย” “ปัญหาขัดข้อง” “ปัญหาพยากรณ์” “ศัพทวินิจฉัย” และ “กระทู้โคลง”  โดยวิธีการวิเคราะห์ตัวบทและเชื่อมโยงกับขนบวรรณศิลป์ของไทย  ผลการศึกษาพบว่า งานเขียนเหล่านี้มีบทบาทด้านการสืบทอดทั้งการสืบทอดร้อยกรอง วัฒนธรรมการเล่น และความรู้ทางพระพุทธศาสนา  ส่วนบทบาทด้านการสร้างสรรค์ประกอบด้วยการส่งเสริมการเกิดกวีนิพนธ์ไทยสมัยใหม่และการเขียนเชิงวิพากษ์  ซึ่งมีส่วนสร้างความหลากหลายและแปลกใหม่ในการสร้างเสพวรรณกรรมไทยสมัยรัชกาลที่ 5