การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาตลอดชีวิตในระบบทางไกลด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาเป้าหมายและความต้องการของผู้เรียนสำหรับการจัดการศึกษาตลอดชีวิตในระบบทางไกลด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย และ (2) นำเสนอรูปแบบการจัดการศึกษาตลอดชีวิตในระบบทางไกลด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วย การวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงและความเชื่อมั่นกับผู้เรียนหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต วิชาเอกอาชีวอนามัยและความปลอดภัย มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช จำนวน 210 คน จากนั้นทำการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 8 คน และใช้วิธีการตรวจสอบสามเส้าในการตรวจสอบคุณภาพด้านความเชื่อมั่นของข้อมูลและคำตอบที่ได้รับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและเทคนิคการวิเคราะห์สาระสำคัญ
ผลการวิจัยเชิงปริมาณ พบว่า (1) ผู้เรียนมีความต้องการเรียนรู้ตลอดชีวิตในระดับมาก (x̅ = 4.25 , SD = 0.72) เป้าหมายคือต้องการเรียนเพื่อรู้และเพื่อปฏิบัติได้จริง รูปแบบการจัดการเรียนการสอนที่ผู้เรียนเห็นว่ามีประสิทธิผลมากที่สุดคือ การเรียนแบบผสมผสาน เทคนิคการสอนที่มีประสิทธิผลมากที่สุดคือ การสอนแบบปฏิบัติการจริง สื่อการสอนที่มีประสิทธิผลมากที่สุดคือ สไลด์บรรยาย และสไลด์ทบทวนข้อสอบ กิจกรรมการเรียนรู้ที่มีประสิทธิผลมากที่สุดคือกิจกรรมกลุ่มขนาดเล็ก 2-5 คน และการประเมินผลการเรียนที่มีประสิทธิผลมากที่สุดคือการสอบภาคปฏิบัติ ปัญหาและอุปสรรคที่สำคัญคือการจัดสรรเวลาเรียน ร้อยละ 57.14 และค่าใช้จ่ายในการเรียน ร้อยละ 32.86) ผลการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์สาระสำคัญ พบว่า แนวทางการจัดการศึกษาตลอดชีวิตในระบบทางไกลด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยครอบคลุม 5 ประเด็นหลัก ได้แก่ รูปแบบการเรียนรู้ การใช้เทคโนโลยีการเรียนการสอน การสร้างเสริมประสบการณ์การเรียนรู้ กิจกรรมที่ส่งเสริมการมีปฏิสัมพันธ์ และการประเมินผลการเรียนรู้ และ (2) การนำเสนอรูปแบบการจัดการศึกษาตลอดชีวิตในระบบการศึกษาทางไกลด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก 10 แนวปฏิบัติ ได้แก่ 1) การเรียนรู้แบบผสมผสานทั้งการเรียนแบบเผชิญหน้าและแบบออนไลน์ 2) เทคโนโลยีการจัดการเรียนการสอน ประกอบด้วย ระบบบริหารจัดการการเรียนรู้ และสื่อการเรียนรู้ที่หลากหลาย 3) การสร้างเสริมประสบการณ์การเรียนรู้ โดยการฝึกปฏิบัติในห้องปฏิบัติการและภาคสนาม รวมทั้งการใช้เทคโนโลยีเสมือนจริง 4) กิจกรรมส่งเสริมปฏิสัมพันธ์ ได้แก่ กิจกรรมกลุ่มย่อย กิจกรรมแบบเรียลไทม์และแบบย้อนหลัง และ 5) การประเมินผลการเรียนรู้ ประกอบด้วย การสอบกลางภาคและปลายภาค การสอบภาคปฏิบัติ การประเมินผลกิจกรรมและให้ข้อมูลย้อนกลับรายบุคคล
ข้อเสนอแนะจากการวิจัยนี้ ได้แก่ การนำไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาทางไกลด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยรวมถึงหลักสูตรวิชาชีพอื่นๆ เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้เรียนและตลาดแรงงาน รวมถึงการศึกษาประสิทธิผลของการประยุกต์ใช้รูปแบบการจัดการศึกษาทางไกลที่พัฒนาขึ้นเพื่อติดตามผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และการพัฒนาทักษะวิชาชีพอย่างต่อเนื่องตามหลักการเรียนรู้ตลอดชีวิต
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อความ ภาพประกอบ ตารางประกอบ ที่ตีพิมพ์ในวารสารเป็นความคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว ไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชแต่อย่างใด
บทความที่เสนอพิจารณาในวารสาร e-JODIL ต้องเป็นบทความที่ไม่เคยส่งไปลงพิมพ์ เผยแพร่ หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาของวารสารอื่น
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาและตัดสินการตีพิมพ์บทความในวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Brown, R., Werbeloff, L., & Raven, R. (2019), Interdisciplinary Research and Impact. Retrieved from https://doi.org/10.1002/gch2.201900020
Casner-Lotto, J., & Barrington, L. (2016). Are They Really Ready to Work? Employers’ Perspectives on the Basic Knowledge and Applied Skills of New Entrants to the 21st Century U.S. Retrieved April 8, 2025, from http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED519465.pdf
Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/235701029_Experiential_Learning_Experience_As_The_Source_Of_Learning_And_Development
Mahawachirapanyo, P., Wathasatto, H., & Hapa, Y. (2024). T The 21st Century Skills and Improving the Quality of Education. Journal of Modern Learning Development, 9(6), 467–481. Retrieved from https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jomld/article/view/274822
Occupational Safety and Health Division. (2025). Educational Institutions that Offer Occupational Health Courses or Equivalent. Retrieved March 5, 2025, from https://osh.labour.go.th/index.php?option=com_content&view=article&id=93&Itemid=227
OECD. (2020). The impact of COVID-19 on Education: Insights from Education at a Glance 2020. Retrieved from www.education-at-a-glance-2020.pdf
Orton, P., & Nokes, K. M. (2012). Introduction of a Blended Teaching Strategy in an Occupational Health Nursing Education Programme. Occupational Health Southern Africa, 18(5), 4–7.
Rahmi, W. (2024). Analytical Study of Experiential Learning: Experiential Learning Theory in Learning Activities. EDUKASIA: Jurnal Pendidikan dan Pembelajaran, 5(2), 115–126.
Soratana, N., Ratana-Ubol, A., & Kimpee, P. (2021). A Process of Lifelong Learning in Thai Family Culture. Kasetsart Journal of Social Sciences, 42(3), 509–514. Retrieved April 10, 2025, from https://so04.tci-thaijo.org/index.php/kjss/article/view/253469
UNESCO. (2016). Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action. Retrieved March 14, 2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000245656
UNESCO. (2022). Reimagining our Futures Together: A New Social Contract for Education. Retrieved April 8, 2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379707.locale=en
World Economic Forum. (2023). Future of Jobs Report 2023. Retrieved April 12, 2025, from https://www.weforum.org/reports/future-of-jobs-report-2023