รูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์เพื่อสร้างนวัตกรสังคมหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐาน ระดับความสามารถ และสภาพการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมความสามารถในการเป็นนวัตกรสังคมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์เพื่อสร้างนวัตกรสังคม ภายใต้แนวคิด “หนึ่งโรงเรียน หนึ่งนวัตกรรม” และ (3) ศึกษาผลของการใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น การวิจัยนี้ใช้แนวคิดการพัฒนารูปแบบของ Joyce, Weil และ Calhoun ประกอบด้วย 4 ระยะ ได้แก่ (1) การสำรวจและวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน กลุ่มเป้าหมายคือครูผู้สอนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย 30 คน และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 226 คน จากหลายแผนการเรียน ที่ได้จากการสุ่มอย่างเป็นระบบและการสุ่มแบบชั้นภูมิ (2) การออกแบบและพัฒนารูปแบบ (3) การทดลองใช้และปรับปรุงรูปแบบ กลุ่มเป้าหมายคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 แผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ โรงเรียนสตรีอ่างทอง จำนวน 30 คน ที่ได้จากการเลือกแบบเจาะจง และ (4) การประเมินผลและเผยแพร่ โดยใช้กลุ่มเป้าหมายนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 แผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ โรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย จำนวน 108 คน ได้จากการสุ่มแบบกลุ่ม ซึ่งแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 52 คน และกลุ่มควบคุม 56 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแผนการจัดการเรียนรู้ แบบสังเกตพฤติกรรม แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม และแบบบันทึกผลการเรียนรู้ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบที และการวิเคราะห์ความแปรปรวนสองทาง

ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนมีความสามารถในการเป็นนวัตกรสังคมในระดับต่ำ และสภาพการเรียนรู้ไม่เอื้อต่อการพัฒนาสมรรถนะดังกล่าว จึงมีความจำเป็นในการพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ที่เหมาะสมและทันสมัย รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมี 6 องค์ประกอบหลัก และกระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน (การวิเคราะห์ การฝึกปฏิบัติ การออกแบบ การทดสอบ และการเผยแพร่นวัตกรรม) ผลการทดลองแสดงให้นักเรียนกลุ่มทดลองมีความสามารถในการเป็นนวัตกรสังคมสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05