รูปแบบการพัฒนาครูเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนเกิดการถ่ายโอนการเรียนรู้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการพัฒนาครูเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนเกิดการถ่ายโอนการเรียนรู้ และ 2) ศึกษาผลของการทดลองใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น การดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอน ประกอบด้วย 1) ศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน 2) ออกแบบและพัฒนารูปแบบ 3) ทดลองใช้รูปแบบ และ 4) ประเมินผลรูปแบบ กลุ่มตัวอย่างครู ได้แก่ ครูผู้สอนในโรงเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาปีการศึกษา 2567 ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยาเขต 1 และเขต 2 และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพระนครศรีอยุธยา ที่มีความสมัครใจเข้าร่วมกิจกรรมการพัฒนาตามรูปแบบจำนวน 15 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน กลุ่มตัวอย่างนักเรียน ได้แก่ นักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยครูที่สมัครใจเข้าร่วมกิจกรรมตามรูปแบบที่พัฒนาขึ้นทั้ง 15 คน ซึ่งมีนักเรียนรวมทั้งสิ้นจำนวน 376 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบทดสอบวัดความรู้ความเข้าใจ แบบประเมินการออกแบบและเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ แบบวัดการรับรู้ความสามารถของตนเอง แบบสอบถามความพึงพอใจ แบบบันทึกสะท้อนการเรียนรู้หลังการปฏิบัติ และแบบบันทึกการสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าทีชนิดสองกลุ่มไม่อิสระกัน และการทดสอบค่าทีชนิดกลุ่มเดียวเทียบกับเกณฑ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. รูปแบบการพัฒนาครูเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนเกิดการถ่ายโอนการเรียนรู้ มี 7 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ที่มาและความสำคัญ 2) แนวคิด ทฤษฎีพื้นฐาน 3) หลักการ 4) วัตถุประสงค์ 5) เนื้อหา 6) กระบวนการพัฒนา และ7) การวัดและประเมินผล ซึ่งกระบวนการพัฒนามี 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 จุดประกายความคิดแบบเติบโตเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลง ขั้นตอนที่ 2 เสริมสร้างองค์ความรู้และความเชื่อมั่นในความสามารถในการจัดการเรียนรู้ ขั้นตอนที่ 3 ปฏิบัติการจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียนด้วยการพัฒนาบทเรียนร่วมกันและการชี้แนะทางปัญญา ผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ และขั้นตอนที่ 4 แลกเปลี่ยนเรียนรู้ สู่การพัฒนาวิชาชีพ ซึ่งการประเมินรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิพบว่า มีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด
2. ผลการทดลองใช้รูปแบบ พบว่า
2.1 ครูที่เข้าร่วมกิจกรรมตามกระบวนการของรูปแบบมีความรู้ความเข้าใจในการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนเกิดการ ถ่ายโอนการเรียนรู้ หลังเข้าร่วมกิจกรรม สูงกว่าก่อนเข้าร่วมกิจกรรม และสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01
2.2 ครูที่เข้าร่วมกิจกรรมตามกระบวนการของรูปแบบมีความสามารถในการออกแบบและเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนเกิดการถ่ายโอนการเรียนรู้ สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01
2.3 ครูที่เข้าร่วมกิจกรรมตามกระบวนการของรูปแบบมีความสามารถในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้ผู้เรียนเกิดการถ่ายโอนการเรียนรู้ สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01
2.4 ครูที่เข้าร่วมกิจกรรมตามกระบวนการของรูปแบบมีการรับรู้ความสามารถของตนเองในการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนเกิดการถ่ายโอนการเรียนรู้ หลังเข้าร่วมกิจกรรม สูงกว่าก่อนเข้าร่วมกิจกรรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01
2.5 ครูที่เข้าร่วมกิจกรรมตามกระบวนการของรูปแบบมีความพึงพอใจต่อการเข้าร่วมกิจกรรมตามรูปแบบ อยู่ในระดับมากที่สุด
2.6 นักเรียนที่ได้เรียนรู้กับครูที่เข้าร่วมกิจกรรมการพัฒนาตามกระบวนการของรูปแบบมีความสามารถในการถ่ายโอนการเรียนรู้อยู่ในระดับสูง
2.7 ค่าดัชนีประสิทธิผลจากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของครูที่เข้าร่วมกิจกรรมการพัฒนาตามรูปแบบมีค่ามากกว่า .50 ขึ้นไป หรือคิดเป็นมากกว่าร้อยละ 50 ขึ้นไป ซึ่งผ่านเกณฑ์ที่กำหนดไว้ทุกคน แสดงว่า นักเรียนที่ได้เรียนรู้กับครูที่เข้าร่วมกิจกรรมการพัฒนาตามรูปแบบ มีความก้าวหน้าของผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่เพิ่มขึ้นมากกว่า .50 ขึ้นไป หรือคิดเป็นมากกว่าร้อยละ 50 ขึ้นไป
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อความ ภาพประกอบ ตารางประกอบ ที่ตีพิมพ์ในวารสารเป็นความคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว ไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชแต่อย่างใด
บทความที่เสนอพิจารณาในวารสาร e-JODIL ต้องเป็นบทความที่ไม่เคยส่งไปลงพิมพ์ เผยแพร่ หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาของวารสารอื่น
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาและตัดสินการตีพิมพ์บทความในวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Boonchai, P. (2023). A Synthesis of Research on Teaching for Transfer: Meta-Analysis and Content Analysis. Journal of Curriculum and Instruction, Sakon Nakhon Rajabhat University, 15(44), 83–97.
Buason, R. (2021). Research and Development of Educational innovation (5th ed.). Bangkok: Chulalongkorn University.
Cecilio-Fernandes, D., Sandars, J., Gianotto-Oliveira, R., & Steenhof, N. (2024). Teaching for Transfer of Learning in Health Professions Education: AMEE Guide No. 176. Medical Teacher, 47(8), 1243–1251. Retrieved from https://doi.org/10.1080/0142159X.2024.2414823
Chaiya, C. (2022). Development of a Developmental Supervision Model Integrated with Cognitive Coaching to Enhance Teachers’ Ability in Managing Balanced Language Experiences for Lua Ethnic Early Childhood Teachers (Doctoral dissertation). Naresuan University. Phitsanulok.
Dechakup, P., Yindeesuk, P., & Chantraukris, P. (2023). Active Learning for Competency Enhancement. Bangkok: Chulalongkorn University.
Hattie, J. (2023). Visible learning: The Sequel: A Synthesis of over 2,100 Meta-analyses Relating to Achievement. London, England: Routledge.
Hejazi, S. Y., Sadoughi, M., & Datu, J. A. D. (2025). The Relative Importance of Growth Teaching Mindset, Emotions, and Self-Efficacy in Teachers’ Grit. International Journal of Applied Linguistics, 35(2), 629–642. Retrieved from https://doi.org/10.1111/ijal.12641
Jamjuree, D. (2021). Learning Design: Concepts and Processes. Bangkok: Srinakharinwirot University.
Joycharoen, P., Charuchainiwat, P., & Sucheewa, S. (2023). A Professional Development Model for In-Service Teachers to Enhance Competencies in Science Experience Management for Kindergarten Children. Graduate Journal, Valaya Alongkorn Rajabhat University under the Royal Patronage, 17(3), 99–111.
Kamjadpai, S. (2019). Statistics for Research in Curriculum and Instruction (Revised edition). Sakon Nakhon: Rajabhat University Faculty of Education.
Khammani, T. (2024). The Science of Teaching: Knowledge for Effective Learning Process Management (23rd ed.). Bangkok: Chulalongkorn University.
Khattiya, K. (2022). Development of a Model to Enhance Teachers’ Critical Reflective Thinking Ability in Teaching based on Transformative Learning Theory and Collaborative Lesson Development Concept for Novice Teachers (Doctoral dissertation). Naresuan University. Phitsanulok.
Kowtraragul, S. (2022). Educational psychology (14th ed.). Bangkok: Chulalongkorn University.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Leelachai, N. (2013). Development of a Critical Reading Instructional Model Integrating Metacognition, Experiential Learning, and Classroom Learning Communities for Lower Secondary School Students (Doctoral dissertation). Sakon Nakhon Rajabhat University. Sakon Nakhon.
OECD. (2022). Education Policy Outlook 2022: Transforming Pathways for Lifelong Learners. Retrieved from https://doi.org/10.1787/77b79672-en
Office of the Education Council. (2022). Measures for Learning Loss Recovery. Bangkok: B.K. Printing.
Panich, V., & Susilwan, W. (2017). The Science and Art of Teaching. Bangkok: Phapphim.
Parker, S. (2020). Effects of Cognitive Coaching on Teacher Efficacy (Doctoral dissertation). University of Mary Washington. Retrieved from https://scholar.umw.edu/student_research/367
Rausch, T. A. (2023). Teaching for Transfer: Exposure, Experiences & Instructional Behavior of Instructor in Higher Education (Doctoral dissertation). Colorado State University. Retrieved from https://api.mountainscholar.org/server/api/core/bitstreams/b728c667-e4c7-4cee-b4df-1cafd6bae0af/content
Saenglun, O., & Sitisombun, M. (2022). Development of a Model to Enhance Teachers’ Active Learning Management Ability through Lesson Study within Professional Learning Communities. Journal of Buddhist Social Sciences and Anthropology, 7(5), 332–348.
Sapsombat, W. (2024). Development of Teachers’ Active Learning Management to Enhance Students’ Key Competencies through Training Using Coaching and Mentoring. Bangkok: Office of the Basic Education Commission, Ministry of Education.
Sengsri, S., & Watcharasakmongkol, B. (2024). Developing Learning Management through Teacher Development Using PLC. Phitsanulok: Nawamit Printing.
Sereerat, B. (2024). TEP Forum 2024: Developing Learners through Competency-Based Approaches. Retrieved from https://thepotential.org/social-issues/competency/
Srisa-ard, B. (2017). Introduction to Research (10th ed.). Bangkok: Suveeriyasarn.
Sousa, D. A. (2022). How the Brain Learns (6th ed.). Thousand Oaks, CA: Corwin.
Stern, J., Ferraro, K., Duncan, K., & Aleo, T. (2021). Learning that transfers: Designing Curriculum for a Changing World. Thousand Oaks, CA: Corwin.
Suttirat, C. (2021). A Model for Developing Teachers’ Competencies in 21st-century Learning Management through Professional Learning Communities, Lesson Study, and University-Based Mentoring. Journal of Graduate Studies Network, Northern Rajabhat Universities, 11(2), 75–92.
Suwathanpornkul, I., Sarnkhaowkhom, C., Tulmethakaan, M., Sakuntanak, P., & Charoensuk, O. (2023). Learning Loss and Psychosocial Issues among Thai Students Amidst the COVID-19 Pandemic: The Perspectives of Teachers in the Online Classroom. BMC Psychol, 11(232). Retrieved from https://doi.org/10.1186/s40359-023-01269-1
Tan, H. (2022). Influence of Teachers' Effective Teaching Behavior on Knowledge Transfer of Students in Online Teaching. International Journal of Emerging Technologies in Learning, 17(9), 228-240. Retrieved from https://doi.org/10.3991/ijet.v17i09.30919
Thailand Development Research Institute. (2024). Driving Thailand’s Development through Educational and Workforce Advancement in Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM). Retrieved from https://tdri.or.th/wp-content/uploads/2024/03/Public-seminar-STEM.pdf?fbclid=IwAR3vlOL8AxSspkUX7MaO4keeayjMgcmpdg6ekOyqAigSrTGyAZzgoJA2ng
UNESCO. (2023). Teaching Work and Educational Transformation through Technology Discussed by Ministries of Education in the Region. Retrieved from https://www.unesco.org/en/articles/teaching-work-and-educational-transformation-through-technology-discussed-ministries-education
Wongyai, W., & Patthanaphon, M. (2024). Cognitive Coaching (6th ed.). Bangkok: Charansanitwong Printing.
